سوره نور(النور)، آیه ۵۷ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۷
لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ وَلَبِئْسَ الْمَصِيرُ
گمان مبر کافران میتوانند از چنگال مجازات الهی در زمین فرار کنند! جایگاه آنان آتش است، و چه بد جایگاهی است!
معنی کلمات و عبارات
«مُعْجِزِینَ»: درماندهکنندگان. گاهی انسان در تعقیب کسی است و او از دستش فرار میکند و هرچه کوشش مینماید به او دسترسی پیدا نمینماید و از قلمرو قدرتش بیرون میرود، و این امر او را ناتوان میسازد، امّا خدا کسی نیست که بتوان از قلمرو قدرت او بیرون رفت و وی را درمانده کرد و از دست کیفرش خود را به دور داشت. (مُعْجِزین) مفعول دوم است. «مَأْوَاهُمْ»: مکانی که سرانجام کافران در آن منزل میگزینند.
نزول
سال ۲۲ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۲۰ رویداد)
- تخریب مسجد ضرارمرتبط با نزول
22 بعثت · مدینه - بخشش سه تنِ بازمانده از تبوکمرتبط با نزول
22 بعثت · مدینه - حج ابوبکر و ابلاغ برائت
22 بعثت · مکه - اعزام علی به یمن
22 بعثت · یمن - هیئت مسیحیان نجران
22 بعثت · مدینه - وفد عبدالقیس
22 بعثت · مدینه - آمدن عدی بن حاتم
22 بعثت · مدینه - وفد اشعریان
22 بعثت · مدینه - وفد بنی حنیفه
22 بعثت · مدینه - وفد بنی تمیم
22 بعثت · مدینه - وفد همدان
22 بعثت · مدینه - وفد کنده
22 بعثت · مدینه - وفد ثقیف
22 بعثت · مدینه - وفد تجیب
22 بعثت · مدینه - اعزام خالد به بنی حارث نجران
22 بعثت · نجران - اعزام خالد به دومةالجندل
22 بعثت · دومةالجندل - اعزام معاذ و ابوموسی به یمن
22 بعثت · یمن - مباهله با مسیحیان نجران
22 بعثت · مدینه - پیمانهای ایله و جربا و اذرح
22 بعثت · ایله / جربا / اذرح - عامالوفود: سال هیئتها
22 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - کافران، از شکست دادن و به سستى کشاندن نیروى الهى و جبهه حق - در هر جاى دنیا- نا توانند. «لاتحسبنّ الذین کفروا معجزین فى الأرض»
در آیه شریفه، متعلق «معجزین» (این که کافران چه چیز را به ناتوانى مى کشانند) ذکر نشده است; ولى با توجه به این که کافران، همواره درصدد تضعیف جبهه حق و دین الهى اند، مقصود از آن نیروى الهى و جبهه حق است. گفتنى است ظرف «فى الأرض» مى رساند که این ناتوانى در همه جاى دنیا وجود دارد.
۲ - ناتوانى کافران در به شکست کشاندن جبهه حق و نیروى الهى، جاى هیچ گونه شک و تردیدى ندارد. «لاتحسبنّ الذین کفروا معجزین فى الأرض»
تعبیر «لاتحسبنّ» (گمان مبر) - با آن که گمان امرى غیر اختیارى است و چیزى نیست که به پرهیز از آن توصیه شود - مى رساند که جاى چنین گمانى نیست و نباید کسى به خود تردید راه دهد.
۳ - کافران، از جلوگیرى از تحقق وعده الهى مبنى بر حاکمیت فراگیرى اهل ایمان و پیروزى و امنیت آنان در هر جاى دنیا، ناتوانند. «وعد اللّه الذین ءامنوا ... لیستخلفنّهم فى الأرض ... لاتحسبنّ الذین کفروا معجزین فى الأرض»
برداشت فوق، از ارتباط میان این آیه و دو آیه قبل، استفاده شده است.
۴ - تحولات تاریخ بشر، با اراده خدا و متأثر از مشیت او است. «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض ... لاتحسبنّ الذین کفروا معجزین فى الأرض»
۵ - جایگاه کافران، آتش است. «الذین کفروا ... مأویهم النار»
۶ - فرجام و سرنوشت کافران، فرجام و سرنوشتى بد و ناخوشایند «الذین کفروا ... مأویهم النار و لبئس المصیر»
۷ - کفر، عامل بد فرجامى و سرنوشتى ناگوار «الذین کفروا ... و مأویهم النار و لبئس المصیر»
۸ - دلدارى خداوند به پیامبر(ص) و مؤمنان در برابر توطئه ها و ضربات دشمن «لاتحسبنّ الذین کفروا معجزین فى الأرض و مأویهم النار و لبئس المصیر»
برداشت یاد شده، طبق گفته مفسران به خاطر این است که آیه شریفه، درصدد دلدارى به پیامبر(ص) و مؤمنان است.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۵–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۷–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۷–۶۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۵۶–۵۷ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۵۶–۵۷ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۵۶–۵۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۳–۵۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حتمیت امنیت مؤمنانحتمیت حاکمیت مؤمنانحتمیت عجز کافرانسرنوشت شوم کافرانقدرت حق طلبانقدرت مؤمنانحتمیت پیروزی مؤمنانعوامل فرجام شومتوطئه دشمنانفرجام شوم کافراندلداری به مؤمنانجهنمیانعجز کافرانحتمیت وعده های خدافرجام کافرانمنشأ تحولات تاریخکافران در جهنمآثار مشیت خدادلداری به محمدآثار اراده خداآثار کفر
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- کافران، ناتوان از جلوگیری وعده الهی درباره پیروزی و امنیّت مؤمنان+۱ آیه
- تهدید کافران به اتش جهنّم، از جانب خدا+۳ آیه
- جهنّم، جایگاهی بس شوم و بد برای دوزخیان+۲ آیه
- تهدید کافران به اتش جهنّم+۴ آیه
- کفر، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۲ آیه
- نار (اتش) از نامهای جهنّم+۲ آیه
- ناتوانی کافران، از جلوگیری از تحقّق وعده الهی، به منظور حاکمیّت فراگیر مؤمنان صالح+۱ آیه
- خداوند تسلاّدهنده پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان فرجام تکذیب کنندگان و منکران رسالت انبیا+۱ آیه
- دلداری خدا به پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در برابر توطیه ها و ضربات دشمن، با بیان فرجام بد دشمنان
- شکست نهایی کافران، در برابر خدا+۲ آیه
- سطحی بودن شناختهای مبتنی بر حدس و گمان و تخیّل+۳ آیه
- باطل بودن گمانِ به ناتوان کردن خداوند، از سوی کافران
- پندار گریز از مجازات الهی، گمانی باطل+۱ آیه
- تنزیه خداوند، از عجز، ناتوانی و درماندگی+۸ آیه
- عجز انسانها در مقابل قدرت خداوند+۵ آیه
- کافران، عاجز از جلوگیری از وعده الهی، درباره پیروزی و امنیّت مؤمنان+۱ آیه
- کافران، مقهور قدرت الهی و ناتوان از مقابله با ان+۳ آیه
- غلبه بر خدا، از گمانهای باطل کافران+۱ آیه
- گرفتاری به دوزخ، سرنوشت شوم کفرپیشگان+۱ آیه
- دوزخ، جایگاه و ماوای کافران+۲ آیه
- «لا تَحسَبَنَّ»
- خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله از دشمنی کافران با او+۲ آیه
- خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله، با تبیین فرجام تکذیبکنندگان و منکران رسالت ان حضرت+۲ آیه