آیه ۵۵ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۵۵ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۷

معروف به: آیه استخلاف

خدا به مؤمنان نیکوکار وعده داده آنان را در زمین جانشین کند، دینشان را استوار سازد و ترسشان را به امنیت بدل کند.

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند وعده می‌دهد که قطعاً آنان را حکمران روی زمین خواهد کرد، همان گونه که به پیشینیان آنها خلافت روی زمین را بخشید؛ و دین و آیینی را که برای آنان پسندیده، پابرجا و ریشه‌دار خواهد ساخت؛ و ترسشان را به امنیّت و آرامش مبدّل می‌کند، آنچنان که تنها مرا می پرستند و چیزی را شریک من نخواهند ساخت. و کسانی که پس از آن کافر شوند، آنها فاسقانند.

معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ ...»: مراد مؤمنان صدر اسلام به طور خاصّ، و همه مؤمنان متّصف به دو صفت ایمان و عمل صالح به طور عام، در تمام ازمنه و امکنه است. «لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ»: قطعاً ایشان را جانشین و جایگزین دیگران می‌سازیم و حکومت و ریاست را به دست آنان می‌سپاریم. مراد این است که در هر عصر و زمان پایه‌های ایمان و عمل صالح در میان مسلمانان مستحکم شود، آنان صاحب حکومتی ریشه‌دار و پرنفوذ خواهند شد. «الأرْضِ»: مراد از آن تمام روی زمین نیست، بلکه تسمیه جزء به اسم کلّ است. برخی ارض را شامل سراسر کره زمین دانسته‌اند و در انتظار روزی و روزگاری هستند که حکومت جهانی در دست مسلمین خواهد بود - إن شَآءَ اللهُ -. «الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ»: مراد همه ملّتهای پیشین است که دارای ایمان و عمل صالح بوده‌اند و در روی زمین حکومت پیدا کرده‌اند (نگا: اعراف / یونس / ، قصص / و . «لَیُمَکِّنَنَّ»: پابرجا و مستقرّ می‌دارد. «دِینَهُمْ»: دین مورد نظر، آئین اسلام است. «مِن بَعْدِ خَوْفِهِمْ»: به دنبال خوف و هراس مسلمانان در اوائل عهد رسول است (نگا: انفال / ). «کَفَرَ»: کفر ورزید. کفران نعمتِ خلافت کرد. «بَعْدَ ذلِکَ»: بعد از آگاهی از این وعده. بعد از حصول آنچه وعده داده می‌شود. «الْفَاسِقُونَ»: مرتدّان. خارج شوندگان از طاعت خدا. سرکشان از فرمان یزدان. افراد کاملاً فاسق و سر به کفر و طغیان نهاده.
نزول
نکات آیه
۱ - خلافت و جانشین خود قرار دادن در زمین، وعده أکید خداوند به مؤمنان نیکوکار «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض» «خلافت»، به معناى نیابت از غیر است (مفردات راغب). در این که خلافت و نیابت در آیه شریفه، از طرف چه کسى و یا چه کسانى است، میان مفسران چند نظریه وجود دارد: ۱- برخى آن را خلافت و جانشینى از خدا در زمین مى دانند. ۲- عده اى دیگر آن را نیابت و جانشینى اقوام هلاکت شده و یا شکست خورده مى شمرند که با هلاکت و یا شکست آنان مؤمنان نیکوکار جانشین آنها در اداره سرزمین هایشان مى شوند. برداشت یاد شده، مبتنى بر نظریه نخست است. ۲ - خلافت و سلطه در زمین و اداره آن، وعده أکید خداوند به مؤمنان داراى عمل صالح «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض» ۳ - خداوند، شکست و هلاکت کافران و مشرکان حاکم و جایگزین آنان شدن را، به مؤمنان نیکوکار صدراسلام، وعده کرده است. «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض» ۴ - شکست کافران و پایان داده شدن به سلطه آنان و پیروزى مؤمنان داراى عمل صالح، با در دست گرفتن اداره سرنوشت بشر در زمین، وعده أکید خداوند «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض» ۵ - ایمان و انجام اعمال صالح، موجب شایستگى انسان براى خلافت در زمین و اداره زندگى بشر «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض» ۶ - خداوند، پیامبران و مؤمنان نیکوکار پیش از اسلام را، خلیفه و جانشین خود در زمین قرار داده بود. «وعد اللّه الذین ءامنوا... کما استخلف الذین من قبلهم» ۷ - خداوند، کافران حاکم پیش از اسلام را، شکست داد و پیامبران و مؤمنان نیکوکار را، پیروز کرده و جایگزین آنان در سطح زمین قرار داد. «وعد اللّه الذین ءامنوا ... کما استخلف الذین من قبلهم» ۸ - ایمان و عمل صالح، رمز پیروزى فراگیر و عامل جلب امدادهاى الهى براى بشر در طول تاریخ «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض کما استخلف الذین من قبلهم» ۹ - خداوند، استقرار و تثبیت دین مورد پسند خویش را به مؤمنان نیکوکار صدراسلام، وعده کرده است. «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیمکّننّ لهم دینهم الذى ارتضى لهم» ۱۰ - وعده أکید خداوند به استقرار و تثبیت دین مورد پسند خویش به سود مؤمنان نیکوکار «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیمکّننّ لهم دینهم الذى ارتضى لهم» ۱۱ - پیشگویى قرآن به شکست جبهه کفر و شرک و پیروزى فراگیر و گسترده جبهه توحید و اسلام در عصر بعثت «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض و لیمکّننّ لهم دینهم الذى ارتضى لهم» ۱۲ - اسلام، تنها دین مورد پسند خدا و متناسب و سودمند براى انسان ها «و لیمکّننّ لهم دینهم الذى ارتضى لهم» مقصود از «دین»، اسلام است و توصیف آن به «مورد پسند خدا بودن» حاکى از این است که تنها، این دین مناسب انسان ها است و گرنه مورد پسند خدا نبود. گفتنى است سودمند بودن دین اسلام براى بشر، از لام «لهم» - که براى انتفاع است - به دست آمده است. ۱۳ - ایمان و عمل صالح، موجب تثبیت و تحکیم دین در میان جامعه بشرى «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیمکّننّ لهم دینهم الذى ارتضى لهم» ۱۴ - تبدیل و جایگزین کردن ترس و اضطراب به امنیت و آرامش، وعده خداوند به مؤمنان داراى عمل صالح «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا» ۱۵ - ایمان و عمل صالح، (حاکمیت دین) موجب زدایش ترس و اضطراب و عامل امنیت و آرامش «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا» ۱۶ - وعده خداوند به مؤمنان نیکوکار صدراسلام، به تبدیل و دگرگون کردن ترس و اضطراب آنان به امنیت و آرامش «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا» ۱۷ - زندگى مؤمنان نیکوکار صدراسلام در بیشترین دوران بعثت، همراه با ترس و ناامنى از سوى دشمنان بود. «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا» مقصود از خوف و ناامنى در آیه شریفه - به قرینه وعده جایگزین شدن آنان به جاى کافران حاکم - ناامنى و ترسى است که از ناحیه کافران و دشمنان به وجود آمده بود و چون این آیات، در سال هاى پایانى دوران بعثت نازل گردیده بود، مى رساند که مؤمنان، بیشترین دوران بعثت را به حالت ترس و اضطراب گذرانده اند. ۱۸ - ایمان توأم با اعمال صالح، رمز پیروزى فراگیر دین داران و موجب جلب کمک ها و امدادهاى الهى «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت لیستخلفنّهم فى الأرض و لیمکّننّ لهم دینهم ... و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا» ۱۹ - خداوند، به مؤمنان نیکوکار وعده داده است که در کمال امنیت و آرامش و بى هیچ ترسى از دشمنان دیانت، تنها خدا را عبادت کنند. «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم و عملوا الصلحت ... و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا یعبدوننى لایشرکون بى شیئًا» برداشت یاد شده، مبتنى بر این است که جمله «یعبدوننى...» استینافیه و بیانگر نتیجه و بازتاب تبدیل ترس و اضطراب به امنیت و آرامش باشد; یعنى، مؤمنان آن چنان در امنیت و آرامش قرار مى گیرند که بى هیچ ترس و اضطرابى از ناحیه دشمنان دیانت، به عبادت خداى واحد مى پردازند. ۲۰ - عبادت خداى واحد و دورى از شرک، دلیل و سبب وعده کردن خداوند به مؤمنان صدراسلام براى اعطاى خلافت، پیروزى و امنیت به آنان «وعد اللّه الذین ءامنوا ... یعبدوننى لایشرکون بى شیئًا» برداشت فوق مبتنى بر این است که جمله «یعبدوننى...» حال براى ضمایر غایب گذشته و یا جمله اى استینافیه بیانیه باشد; که در هر صورت بیانگر علت و دلیل اعطاى خلافت پیروزى و امنیت به مؤمنان از سوى خداوند است. ۲۱ - عبادت خالصانه خداى یکتا، زمینه ساز حاکمیت، پیروزى و امنیت مؤمنان «وعد اللّه الذین ءامنوا ... یعبدوننى لایشرکون بى شیئًا» ۲۲ - عبادت خالصانه خداوند یکتا، فلسفه و هدف نهایى خلافت، حاکمیت و استقرار امنیت در زمین براى مؤمنان است. «وعد اللّه الذین ءامنوا ... لیستخلفنّهم ...و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا یعبدوننى و لایشرکون بى شیئًا» برداشت فوق، مبتنى بر این است که جمله «یعبدوننى» استینافیه بیانیه باشد که همواره براى پاسخ گویى به سؤال مقدر است و پاسخ گوى این سؤال مقدر باشد که اعطاى خلافت و حاکمیت دین و امنیت به مؤمنان به چه هدفى است و فلسفه آن چیست؟ پاسخ آن، عبادت خالصانه و منزه از شرک است. ۲۳ - محیطى آرام و بى اضطراب و جامعه اى امن و خالى از ترس و بیم ناکى، زمینه ساز روى کرد مردم و توفیق یافتن آنان براى عبادت خالصانه خداى یکتا «و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم أمنًا یعبدوننى لایشرکون بى شیئًا» ۲۴ - عبادت خداى یگانه، باید خالصانه و منزه از هر گونه شرک باشد. «یعبدوننى لایشرکون بى شیئًا» ۲۵ - کفر و ارتداد، پس از دیدن حاکمیت دین و دین داران و امنیت و آرامش زیر سایه آن، نشان فسق و تبه کارى و خروج از راه حق و صواب است. «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم ... لیستخلفنّهم ... و لیمکّننّ لهم دینهم ... یعبدوننى لایشرکون بى شیئًا و من کفر بعد ذلک فأُولئک هم الفسقون» در این که مقصود از «کفر» در آیه شریفه چیست؟ میان مفسران دو دیدگاه وجود دارد: ۱- مقصود ارتداد است; یعنى، چنانچه هر کس پس از دیدن حاکمیت و امنیت زیر سایه دین و نیز اتمام حجت الهى، مجدداً راه کفر را بپیماید، او حقیقتاً فاسق و تبه کار است. ۲- مراد کفران نعمت است; یعنى، آن کس که نعمت حاکمیت و امنیت تحت لواى دین را مشاهده کند و در عین حال به جاى شکرگزارى، راه ناسپاسى را بپیماید، او حقیقتاً فاسق و تبه کار است. برداشت یاد شده، بنابر دیدگاه نخست است. ۲۶ - کفران و ناسپاسى نعمت حاکمیت دین داران و امنیت در پناه دین، نشان فسق و تبه کارى و خروج از راه حق و صواب است. «وعد اللّه الذین ءامنوا منکم ... لیستخلفنّهم ... و لیمکّننّ لهم دینهم ... یعبدوننى لایشرکون بى شیئًا و من کفر بعد ذلک فأُولئک هم الفسقون» «فسق» به معناى عصیان و ترک فرمان هاى الهى و خروج از راه حق است (لسان العرب). ۲۷ - «عن على بن الحسین(ع) انه قرء الآیة «و عداللّه الذین آمنوا منکم...» و قال: هم واللّه شیعتنا أهل البیت یفعل اللّه ذالک بهم على یدى رجل منّا و هو مهدى هذه الاُمّة...; از حضرت على بن الحسین(ع) روایت شده است که آن حضرت در پى تلاوت آیه «وعد اللّه الذن آمنوا منکم...» فرمود: سوگند به خدا! آنان شیعیان ما اهل بیت هستند که خداوند به سبب مردى از خاندان ما - که مهدى(عج) این امت باشد - آنان را خلیفه روى زمین قرار خواهد داد...». ۱- مجمع البیان، ج ۷، ص ۲۳۹; نورالثقلین، ج ۳، ص ۶۲۰، ح ۲۲۶.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار حاکمیت دینامنیت صالحانترس مؤمنان صدراسلامتوحید عبادی صالحانحاکمیت دینداریحاکمیت شیعیانحکومت امام مهدی(عج)خلافت انبیاخلافت صالحانخلافت مؤمنانرفع ترس از صالحانرفع ترس از مؤمنانزمینه اخلاص در عبادتزمینه امنیت مؤمنانزمینه حاکمیت مؤمنانزمینه خلافت خدازمینه پیروزی دیندارانصالحان امتهای پیشینصدراسلامعوامل تثبیت دینفلسفه خلافت مؤمنانفلسفه وعده های خدامؤمنان امتهای پیشینناامنی مؤمنان صدراسلامنعمت حاکمیت دینداریوعده آرامشوعده امنیتوعده به شیعیانوعده تثبیت دینوعده حاکمیت صالحانوعده حاکمیت مؤمنانوعده خلافت صالحانوعده خلافت مؤمنانوعده رفع اضطرابوعده رفع ترسوعده شکست کافرانوعده هلاکت مشرکانوعده هلاکت کافرانوعده پیروزی صالحانتوحید عبادی مؤمناندین پسندیدهعوامل رفع اضطرابشکست شرکآثار آرامش اجتماعیزمینه حاکمیتپیروزی صالحانپیروزی انبیازمینه پیروزی مؤمنانشکست کفرآثار امنیت اجتماعیمنشأ شکست کافراندین خداجایگزینی امتهاوعده به صالحانوعده پیروزی مؤمنانخلیفه خدانشانه های فسقامنیت مؤمنانعوامل رفع ترسفضیلت اسلامعوامل امنیتشرایط عبادتپیروزی اسلامزمینه پیروزینعمت امنیتنشانه های گمراهیآثار اجتناب از شرکزمینه امدادهای خداعوامل آرامشآثار توحید عبادیآثار ارتداداخلاص در عبادتوعده به مؤمنانپیروزی مؤمنانتاریخ امتهاپیشگویی قرآنآثار کفران نعمتاهمیت توحید عبادیعبادت خداایمان و عمل صالحآثار اخلاصآثار عمل صالحوعده های خداآثار کفرآثار ایمانافعال خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴۶)
  • حاکمیّت و استقرار دین اسلام در اخرالزّمان
  • حاکمیّت یکتاپرستی در جامعه اخرالزّمان
  • وعده الهی به پیدایش حکومت صالحان در اخرالزّمان
  • وعده خداوند به جانشینی شیعیان در اخرالزّمان
  • تبدیل ترس و اضطراب به امنیّت و ارامش در اخرالزّمان، وعده خداوند به مؤمنان دارای عمل صالح
  • ارامش، نعمتی ارزشمند و با اهمیّت
  • ضرورت اخلاص در عبادت
  • محیط امن، ارام و خالی از ترس، زمینه اخلاص در عبادت
  • ارتداد، پس از استقرار حاکمیّت دین و دینداران، نشانه فسق
  • وعده الهی به حاکمیّت اسلام و مسلمانان بر زمین
  • امنیّت، زمینهساز رویکرد مردم به عبادت خدای متعال+۱ آیه
  • وعدههای مؤکّد خداوند به برخوردار شدن مؤمنان صالح از امنیّت فراگیر در عصر ظهور مهدی(علیه السلام)
  • تبدیل ترس و اضطراب به امنیّت و ارامش، وعده خداوند به مؤمنان دارای عمل صالح
  • کافران، ناتوان از جلوگیری وعده الهی درباره پیروزی و امنیّت مؤمنان
  • امنیّت، امری مهم برای انسانها+۱ آیه
  • بشارت خداوند به مؤمنان نیکوکار، درباره تبدیل ترس انان به امنیّت
  • عمل صالح زمینهساز حاکمیّت و امنیّت مؤمنان
  • حصول امنیّت، به اراده و مشیّت خداوند+۲ آیه
  • ایمان، عامل برخورداری از امدادهای الهی
  • ایمان، عامل ایجاد امنیّت و ارامش اجتماعی
  • ایمان، از عوامل وعده به امنیّت اجتماعی
  • ایمان و عمل صالح سبب تحقّق وعده خداوند در امر تحکیم و تثبیت دین
  • ایمان، عامل شایستگی انسان برای خلافت در زمین
  • ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر+۱ آیه
  • وعده پاداش خداوند به بندگان+۱ آیه
  • وعده الهی، به پیروزی نهایی اسلام بر همه ادیان+۳ آیه
  • وعده خداوند به پیروزی نیکوکاران مؤمن بر مشرکان و کافران
  • وعده خدا به پیروزی صالحان و مؤمنان، بر مشرکان و کافران
  • حاکمیّت مؤمنان و نیکوکاران بر زمین، در اینده تاریخ
  • ایمان و عمل صالح، زمینهساز تحوّل تاریخ و شایستگی انسان برای خلافت در زمین
  • ایمان و عمل صالح، زمینهساز تحوّل تاریخی و شایستگی انسان برای خلافت در زمین
  • خداوند، منشا تحوّلات تاریخ بشری+۴ آیه
  • جانشینی مؤمنان و نیکوکاران مسلمان در زمین، به سان جانشینی مؤمنان اقوام پیشین
  • وعده پاداش، از روشهای تربیت انسانها+۱ آیه
  • وعده خلافت از سوی خداوند به مؤمنان صالح، به سان خلافت امّتهای مؤمن در گذشته
  • امنیّت، زمینه گرایش مردم به عبادت خدای یگانه
  • حکومت دینی، زمینه رویکرد مردم به پرستش خدای یکتا
  • حرمت ارتداد و رویگردانی از ایمان به شرک
  • داشتن امنیّت، امری مطلوب و پسندیده+۳ آیه
  • وجوب توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی خداوند+۱ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۱ آیه
  • تشکیل و سقوط پی در پی حکومتها، در طول تاریخ
  • انجام دادن عمل صالح، موجب شایستگی انسان برای خلافت در زمین
  • تشکیل حکومت دینی، وعده مؤکّد خداوند به مؤمنان درست کردار
  • حاکمیّت یکتاپرستی، بر جامعه اخرالزّمان
  • کفر و ارتداد پس از حاکمیّت دین و به حکومت رسیدن صالحان، نشانه فسق و خروج از راه حق
  • ناتوانی کافران، از جلوگیری از تحقّق وعده الهی، به منظور حاکمیّت فراگیر مؤمنان صالح
  • وعده الهی به پیدایش حکومت صالحان، در اخرالزّمان
  • وعده خداوند به خلافت و حاکمیّت مؤمنان، در اینده
  • برقراری امنیّت اجتماعی، از اهداف حکومت مؤمنان
  • حاکمیّت دین و فرامین الهی بر اجتماع، از اهداف حکومت مؤمنان
  • شرک ستیزی و ایجاد زمینه عبادت خالصانه پروردگار، از اهداف حکومت مؤمنان
  • برخورداری مؤمنان پیشین، از حکومت در زمین
  • بشارت خداوند، به حکومت امام مهدی(علیه السلام)
  • نقش عبودیّت خداوند و صلاح و درست کاری، در دستیابی به حاکمیّت زمین+۱ آیه
  • ایمان و انجام دادن اعمال صالح، موجب شایستگی انسان، برای خلافت در زمین و اداره زندگی بشر
  • سقوط و زوال حکومتهایی، در طول تاریخ
  • وعده خداوند، بر زوال حکومتهای ناصالح و جانشین شدن صالحان+۱ آیه
  • وعده حکومت به مؤمنان صالح، از سوی خداوند
  • خبر غیبی خداوند، از خلافت و حاکمیّت مؤمنان در اینده
  • اعطای خلافت الهی به انبیا و اولیا در زمین، از جانب خداوند
  • خلافت صالحان در زمین، وعده ای از طرف خداوند+۱ آیه
  • ایمان، زمینه ساز اعطای خلافت الهی، به انسان در زمین
  • عمل صالح، زمینه ساز اعطای خلافت الهی، به انسان در زمین
  • خداوند، منشا خلافت در زمین+۴ آیه
  • تبدیل خوف، به امنیّت در اخرالزّمان، وعده خداوند به مؤمنانِ دارای عمل صالح
  • پرستش خداوند، فلسفه تبدیل خوف به امنیّت در اخرالزّمان از سوی خداوند
  • ایمان، از عوامل مصونیّت از ترس و هراس
  • انجام دادن اعمال صالح، از موجبات مصونیّت از ترس
  • ایمان به همراه عمل صالح سبب تحقّق وعده خداوند، در امر حاکمیّت و تثبیت دین مورد رضای الهی
  • غلبه دین حق، بر تمام ادیان انحرافی و باطل+۳ آیه
  • اطاعت از پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب برخورداری از رحمت الهی+۱ آیه
  • برپایی نماز، زمینه ساز برخورداری از رحمت الهی+۱ آیه
  • دین اسلام، مورد رضایت خداوند
  • وعده اکید خداوند به استقرار و تثبیت دین مورد رضایت خویش، در تمام کره زمین
  • برخورداری مؤمنان مهاجر صدر اسلام از اسایش، پس از تحمّل سختیها و مشکلات+۱ آیه
  • وعده خداوند به مؤمنان نیکوکار صدر اسلام، به تبدیل و دگرگون کردن ترس و اضطراب انان به امنیّت
  • ایمان و عمل صالح، زمینه برخوردار شدن از خلافت الهی در زمین و جایگزین شدن ترس و اضطراب به ارامش و امنیّت از سوی خدا
  • عمل صالح در کنار ایمان، زمینه ساز برخورداری از خلافت الهی در زمین و فراهم شدن ارامش و امنیّت از سوی خدا
  • وعده خداوند به رفاه مؤمنان پیرو نوح
  • خداوند، منشا خلافت انسانها در زمین+۷ آیه
  • حکومت فاسد، زمینه گرایش مردم به شرک و بت پرستی
  • ترس از ناحیه دشمن، زمینه ساز گرایش به شرک
  • شرک ستیزی مؤمنان و صاحبان عمل صالح، از اهداف حکومت انان
  • حکومت صالحان، مانع شرک و کفر
  • امنیّت، نعمتی شایسته سپاسگزاری به درگاه الهی+۱ آیه
  • تاریخ اینده بشر، شاهد حاکمیّت دین اسلام و شکست تمامی ادیان+۳ آیه
  • پیشگویی قران از شکست شرک پیشگان به دست مسلمانان
  • وجوب پرستش خدای یگانه و پرهیز از پرستش غیر او+۱ آیه
  • امنیّت، زمینه ساز رویکرد مردم، به عبادت خدای متعال+۱ آیه
  • حاکمیّت و جانشینی مؤمنان صالح در زمین، زمینه ساز عبادت خدای یکتا
  • کافران، عاجز از جلوگیری از وعده الهی، درباره پیروزی و امنیّت مؤمنان
  • ارامش درونی بدون ترس و اندوه، دستاورد عمل صالح
  • عمل صالح، از عوامل امنیّت اجتماعی
  • عمل صالح، از عوامل پیروزی اهل ایمان
  • عمل صالح، سبب تحقّق وعده خداوند، در امر تحکیم و تثبیت دین
  • نقش عمل صالح انسانها، در تحوّلات تاریخی
  • عمل صالح، عامل شایستگی انسان برای خلافت در زمین
  • ارتداد، پس از استقرار حاکمیّت دین و دین داران، عامل فسق و تبهکاری
  • کفرورزی، عامل قرار گرفتن در زمره فاسقان
  • کفران حاکمیّت مؤمنان، برخاسته از روحیه فسق و تبهکاری
  • کافران، عناصری فاسق و تبهکار
  • وعده مؤکّد خداوند، مبنی بر به قدرت رساندن مؤمنان صالح
  • حاکم شدن توحید در عبادت بر زندگی مردم، با به قدرت رسیدن مؤمنان صالح در زمین
  • برقراری امنیّت و برچیده شدن بساط شرک، با به قدرت رسیدن مؤمنان صالح در زمین
  • وعده مؤکّد خداوند به مؤمنان صالح، مبنی بر به قدرت رساندن دین مورد پسند خود، در زمین
  • خداوند، منشا اعطای توانمندی و قدرت+۳ آیه
  • قسم خداوند، برای جانشین کردن مؤمنان صالح، بر روی زمین
  • قسم خداوند، برای استوار ساختن دین مؤمنان صالح، بر روی زمین
  • قسم خداوند، برای تبدیل خوف مؤمنان به امنیّت و حاکمیّت توحید و از میان برداشتن شرک
  • کفرپیشگان، مردمی تبهکار و فاسق
  • کفران کننده نعمتهای خدا، مورد سرزنش او
  • مُبدّل/ اسما و صفات
  • وعده خداوند به خلافت و حاکمیّت مسلمانان، در اینده
  • مُمکِّن/ اسماوصفات+۲ آیه
  • وعده خداوند به خلافت و حاکمیّت مؤمنان، در اینده
  • وعده الهی به برخوردار شدن مؤمنان، از امنیّت فراگیر در عصر ظهور مهدی (عجل اللّه تعالی فرجه الشّریف)
  • مؤمنان، موظف به پرستش خدای یگانه با اخلاص
  • بهرهمندی از امنیّت، وعده خدا به اهل ایمان
  • وعدههای مؤکّد خداوند به برخوردار شدن مؤمنان صالح، از امنیّت فراگیر، در عصر ظهور مهدی (عج)
  • خلافت مؤمنان صالح، وعده الهی به انان
  • تبدیل خوف به امنیّت در اخر الزمان، وعده خدا به مؤمنان
  • تبدیل ترس و هراس مؤمنان به امنیّت و ارامش در اخرالزّمان
  • وعده خداوند، مبنی بر برخوردار شدن مؤمنان، از حاکمیّت و امنیّت و رفاه، در اخرالزّمان
  • شرکستیزی مؤمنان و یکتاپرستی انان، فلسفه خلافت انان در زمین
  • حاکمیّت و جانشینی مؤمنان صالح در زمین، زمینهساز عبادت خدای یگانه
  • وعده خداوند به مؤمنان، مبنی بر قدرت یافتن انان در زمین
  • حکومت توحیدی بر زمین، در پی قدرت یافتن مؤمنان و حاکمیت انان
  • شرکستیزی مؤمنان، از اهداف حکومت انان
  • ادای نماز، از وظایف حتمی مؤمنان+۱ آیه
  • وعده الهی به مؤمنان، برای خلافت و حکومت مقتدرانه بر زمین
  • وعده خداوند به مؤمنان، مبنی بر بهرهمندی انان از امنیّت و ارامش
  • امنیّت و رفع خطر، زمینهای برای اقامه نماز، به طور کامل و تمامی شرایط+۲ آیه
  • وجوب عقیده به توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی+۱ آیه
  • جانشینی اقوام به جای دیگری از سوی خداوند، دلیل حقانیت تحقق وعده الهی، در مورد حاکمیت اهل ایمان
  • وعده خلافت خداوند به مؤمنان، با تمکین دین مرضی در امنیت کامل برای عبادت خالص او
  • تبدیل و جایگزین کردن ترس و اضطراب به امنیت و ارامش، وعده خداوند به مؤمنان دارای عمل صالح
  • تبدیل ترس و اضطراب به امنیّت و ارامش در اخرالزّمان، وعده خداوند به مؤمنان دارای عمل صالح
  • تبدیل و جایگزینی ترس و اضطراب به امنیّت و ارامش، وعده خداوند به مؤمنان دارای عمل صالح
  • استقرار و تثبیت دین مورد رضایت خداوند، وعده الهی به مؤمنان صالح
  • وعده خداوند، مبنی بر حاکمیت و غلبه اسلام بر تمام ادیان+۳ آیه
  • وعده الهی به پیدایش حکومت صالحان، در اخرالزمان+۱ آیه
  • خلافت و جانشینی خدا در زمین وعده اکید الهی به مؤمنان نیکوکار
  • عبادت خدای یکتا و دوری از شرک، فلسفه وعده الهی، درباره اعطای خلافت بر زمین به مؤمنان صالح
  • وعده خداوند به برگزیدن مهدی المحمّد علیهم السلام برای خلافت شیعیان مؤمن و صالح، در اخرالزّمان
  • وعده خداوند به رفاه و اسایش مؤمنان
واژه‌ها