سوره سبأ(سبإ)، آیه ۳۸ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۲
وَ الَّذِينَ يَسْعَوْنَ فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولٰئِكَ فِي الْعَذَابِ مُحْضَرُونَ
و کسانی که برای انکار و ابطال آیات ما تلاش میکنند و میپندارند از چنگ قدرت ما فرار خواهند کرد، در عذاب (الهی) احضار میشوند!
معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ یَسْعَوْنَ ...»: (نگا: حجّ / ، سبأ / . «مُحْضَرُونَ»: احضار شدگان. یعنی فرشتگان به زور آنان را در دوزخ حاضر میآورند (نگا: قصص / ).
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - کسانى که همواره بر ضد آیات الهى تلاش مى کنند، کیفر خواهند دید. «و الذین یسعون فى ءایتنا ... أُولئک فى العذاب محضرون»
۲ - تلاش گران بر ضد آیات خدا، در پى بى اثر ساختن و از کارآیى انداختن آنها در میان مردم اند. «و الذین یسعون فى ءایتنا معجزین»
«معاجزین» حال براى ضمیر فاعلى «یسعون» است. «معاجزین» از ریشه «عجز» است که مقابل توان و قدرت استعمال مى شود (مفردات راغب) و مراد از آن در آیه شریفه، به عجز درآوردن است; یعنى، آیات را به گونه اى جلوه مى دهد که از اثر ساقط شود.
۳ - تلاش گران بر ضد آیات الهى، در صدد ناتوان جلوه دادن خدا هستند. «و الذین یسعون فى ءایتنا معجزین»
متعلق «معاجزین» ذکر نشده و به قرینه «آیاتنا» مى تواند خدا باشد; یعنى، آنان بر ضد آیات الهى تلاش مى کنند تا از آنها براى اثبات ناتوانى خداوند استفاده کنند.
۴ - حضور دائمى تلاش گران بر ضد آیات الهى در عذاب قطعى است. «و الذین یسعون فى ءایتنا ... أُولئک فى العذاب محضرون»
«محضرون» (اسم مفعول از مصدر «احضار») به چیزى گفته مى شود که همواره حاضر باشد. این نکته مستلزم حضور همیشگى و غایب نبودن در هیچ وقت است.
۵ - تلاش گران بر ضد آیات قرآن، عذابى قطعى خواهند داشت. «و قال الذین کفروا لن نؤمن بهذا القرءان ... و الذین یسعون فى ءایتنا ... أُولئک فى العذاب محضرون»
در این که مراد از «آیات» در این آیه، مطلق آیات خدا است و یا آیه هاى قرآن (به قرینه این که در آیات پیشین از قرآن سخن به میان آمده است)، دو احتمال وجود دارد. برداشت یاد شده بنابر احتمال دوم است.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تلاش توطئه گران علیه آیات خداحتمیت عذاب توطئه گران علیه قرآنتلاش برای بی تأثیری آیات خداعذاب توطئه گران علیه آیات خداکیفر توطئه گران علیه آیات خداجاودانان در عذابخدا و عجز
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- توطیه و کوشش علیه ایات الهی، سبب گرفتاری به عذاب+۲ آیه
- اشراف برخی اقوام پیشین، انسانهایی کافر و منکر حق+۲ آیه
- هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۱ آیه
- حرمت تلاش و توطیه، علیه ایات خدا+۲ آیه
- شکست نهایی کافران، در برابر خدا+۲ آیه
- ناتوانی تلاشگران بر ضدّ ایات خدا، از به عجز واداشتن خدا+۲ آیه
- توطیه و کوشش علیه ایات الهی، سبب گرفتاری به عذاب+۱ آیه
- اموال و امکانات کافران، فاقد تاثیر برای نجات انان، از عذاب الهی در قیامت+۷ آیه
- عدم تاثیر اتکای به مال و فرزندان، در نجات کافران از عذاب دوزخ+۵ آیه
- بیاثر بودن مال و اولاد کافران، در برابر کیفر الهی+۶ آیه
- ممانعت و کارشکنی مترفان، در برابر تبلیغ حق از سوی انبیا+۳ آیه
- ممانعت مترفان از تبلیغ حق و گسترش ان، عامل عذاب شدن انان+۲ آیه