آیه ۱۹ سوره سبأ

سوره سبأ(سبإ)، آیه ۱۹ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۰

فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا وَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ وَ مَزَّقْنَاهُمْ كُلَ مُمَزَّقٍ إِنَ فِي ذٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِ صَبَّارٍ شَكُورٍ

ولی (این ناسپاس مردم) گفتند: «پروردگارا! میان سفرهای ما دوری بیفکن» (تا بینوایان نتوانند دوش به دوش اغنیا سفر کنند! و به این طریق) آنها به خویشتن ستم کردند! و ما آنان را داستانهایی (برای عبرت دیگران) قرار دادیم و جمعیّتشان را متلاشی ساختیم؛ در این ماجرا، نشانه‌های عبرتی برای هر صابر شکرگزار است.

معنی کلمات و عبارات
«بَاعِدْ»: دور کن. فاصله بینداز. «بَاعِدْ بَیْنَ أَسْفَارِنَا»: این درخواست به درخواست بیجای بنی‌اسرائیل می‌ماند که می‌گفتند: کو سیر و پیاز؟!. (نگا: بقره / ). چه بسا مراد از این خواست، توسعه طلبی و گسترش منطقه نفوذ و قدرت، یعنی چیزی نزدیک به مفهوم امپریالیسم امروزی باشد. «أَحَادِیثَ»: مراد سخنانی است که بر سر زبانها و نقل مجالس بوده و به عنوان افسانه عبرت و ضرب‌المثل نابودی قدرت روایت می‌شده است. «مَزَّقْنَاهُمْ ...»: (نگا: سبأ / .
نزول
نکات آیه
۱ - مردم سبا، از خداوند خواستار طولانى شدن بین منزل گاه هاى سفرشان شدند. «و قدّرنا فیها السیر سیروا فیها لیالى و أیّامًا ... فقالوا ربّنا بعد بین أسفارنا» ۲ - مردم سبا، به ربوبیت خداوند معتقد بودند. «فقالوا ربّنا» ۳ - سباییان، نعمت امنیت راه ها و نزدیکى منزل گاه هاى سفر را کفران نموده و به خویش ستم روا داشتند. «فقالوا ربّنا بعد بین أسفارنا و ظلموا أنفسهم» ۴ - برنتابیدن وفور نعمت و امنیت و آسایش، ستم بر خویش است. «و جعلنا بینهم و بین القرى التى برکنا فیها قرًى ظهرة ...سیروا فیها ... ءامنین . فقالوا ربّنا بعد بین أسفارنا و ظلموا أنفسهم» ۵ - قوم سبا، نابود و متلاشى شده و زبانزد و قصه مجالس گردیدند. «و اشکروا له ... فأعرضوا ... ذلک جزینهم بما کفروا ...و ظلموا أنفسهم فجعلنهم أحادیث» «أحادیث» (جمع «اُحدوثة») به معناى خبرى است که مردم براى سرگرمى به همدیگر مى گویند. هم چنین به معناى خبرى است که به عنوان مثل، به کار مى رود (مفردات راغب). ۶ - درخواست و دعا به درگاه خداوند، از شؤون ربوبیت الهى است. «فقالوا ربّنا بعد بین أسفارنا» ۷ - مردم سبأ، به دنبال کفران نعمت هاى خدا و جارى شدن سیل سد مأرب، به طور کلى متلاشى و پراکنده شدند. «فأعرضوا فأرسلنا علیهم سیل العرم ... و مزّقنهم کلّ ممزّق» «مزق» در لغت به معناى پاره کردن و از بین بردن اثر آمده و در آیه پراکندن در اطراف و اکناف بلاد است (مجمع البحرین). ۸ - کفران نعمت هاى الهى، درپى دارنده گسیختگى زمام جامعه و از هم فروپاشى آن «و اشکروا له ... فأعرضوا ... و مزّقنهم کلّ ممزّق» ۹ - سباییان با ظلم به خویش، باعث از هم فروپاشى کامل خود شدند. «و ظلموا أنفسهم فجعلنهم أحادیث و مزّقنهم کلّ ممزّق» ۱۰ - تارومار شدن کامل قوم سبأ در پى کفران آنان، به دست خداوند بود. «لقد کان لسبإ فى مسکنهم ءایة جنّتان ... بلدة طیبة ... فقالوا ربّنا بعد بین أسفارنا ... و مزّقنهم کلّ ممزّق» ۱۱ - تحولات تاریخ، به دست خداوند است. «فأعرضوا فأرسلنا علیهم سیل العرم و بدلّنهم ... فجعلنهم أحادیث و مزّقنهم کلّ ممزّق» ۱۲ - قصه مردم سبا و فروپاشى کامل آنان در پى کفران نعمت هاى الهى، دربردارنده آیات خدا براى صبرپیشگان شکرگزار است. «إنّ فى ذلک لأیت لکلّ صبّار شکور» ۱۳ - ماجراى برخوردارى اهل سبأ از نعمت هاى فراوان و امنیت و جارى شدن سیل در میان آنان و پراکندگى و متلاشى شدنشان، آیات متعددى از خدا در خود دارد. «لقد کان لسبإ فى مسکنهم ءایة جنّتان ... بلدة طیبة و ربّ غفور ... فأرسلنا علیهم سیل العرم ... و مزّقنهم کلّ ممزّق إنّ فى ذلک لأیت» ۱۴ - حوادث تاریخى، درس آموز و آیه خداوند است. «إنّ فى ذلک لأیت» ۱۵ - بهرهورى از آیات الهى براى کسانى میسر است که در سختى فهم آنها، صبر پیشه کنند. «إنّ فى ذلک لأیت لکلّ صبّار» این که در این آیه، آیات متعدد ماجراى اهل سبأ، براى صبرپیشگان و شکرگزاران دانسته شده است; مى تواند بیانگر این نکته باشد که قبول آیت بودن آنها، نیاز به فهم و معرفتى درخور دارد. به تناسب ذکر صفت صبر، استفاده مى شود که فهم و قبول آیات خداوندى، احتیاج به صبر دارد. ۱۶ - استفاده از آیات الهى براى کسانى میسر است که از روحیه شکرگزارى برخوردار باشند. «إنّ فى ذلک لإیت لکلّ ... شکور»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۱)
  • وجود ارامش و امنیّت اجتماعی، از نعمتهای الهی و سزاوار شکرگزاری+۲ آیه
  • ماجرای برخورداری قوم سبا از باغهای پر محصول، ونابودی ان باغها در پی ناسپاسی انان، از ایات خدا+۳ آیه
  • گرفتاری جوامع ستمپیشه به عذاب سخت، ایهخدا+۴ آیه
  • بهرهمندی از ایات خدا، مشروط به داشتن روحیّه سپاسگزاری+۵ آیه
  • داشتن روحیّه شکیبایی برای درک کامل حقایق، از ابزار استفاده از ایات خدا+۳ آیه
  • دقّت نظر سپاسگزاران شکیبا در پدیده افرینش، سبب شناخت خداوند+۳ آیه
  • سرگذشت قوم سبا عبرتاموز و ایه الهی برای صبرپیشگان سپاسگزار
  • ظلم اکثریّت قوم سبا به خویشتن+۲ آیه
  • امکانات فراوان و امنیّت راهها، نعمتهایی خدایی و شایسته شکرگزاری+۱ آیه
  • کفران نعمت امنیّت، سبب تباه شدن ان+۲ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۲ آیه
  • ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا
  • دعا و درخواست مردم سبا از خداوند، طولانی شدن بین منزلگاههای سفرشان
  • دعای قوم سبا، برای طولانی شدن مسافت منزلگاههای سفر، نمودی از ظلم انان به خویشتن
  • کفران نعمت امنیّت راهها، از جانب قوم سبا
  • کفران نعمت امنیّت راهها، از جانب قوم سبا، ظلم انان به خویشتن+۲ آیه
  • رفاه مندی، زمینه ساز ظلم به نفس+۳ آیه
  • ستم مردم سبا بر خویش، موجب از بین رفتن وفور نعمت، امنیّت و اسایش از انان+۳ آیه
  • درخواست ضمنی جهت نابودی سرزمین سبا، از سوی قوم سبا+۱ آیه
  • ویرانی سرزمین سبا، ایه و نشانه ای برای صبرپیشگان+۱ آیه
  • ناسپاسی قوم سبا، در برابر نعمت امنیّت+۲ آیه
  • محو و نابود شدن تمدن قوم سبا، بر اثر کفران نعمت و ستم به خویشتن+۴ آیه
  • درخواست قوم سبا از خداوند، مبنی بر طولانی شدن مسافت سفرهای شان، مصداق ظلم انان به خویشتن+۱ آیه
  • دعای قوم سبا به درگاه خداوند، مبنی بر طولانی شدن سفرهای شان+۲ آیه
  • ظلم قوم سبا به خویشتن، با کفر و گناهان+۱ آیه
  • نابودی قوم سبا، بر اثر ظلم به خویشتن+۱ آیه
  • اعتقاد قوم سبا به ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • نقل سرگذشت قوم سبا بعد از هلاکت انان به وسیله نسلهای بعدی+۱ آیه
  • قصّه مردم سبا، دربردارنده عبرتها برای صبرپیشگان شکرگزار+۴ آیه
  • ضرب المثل شدن داستان هلاکت قوم سبا، در نسلهای بعدی+۱ آیه
  • درخواست قوم سبا از خداوند، برای طولانی شدن مسافت سفرهای شان، اظهار کفران و ناسپاسی از سوی انان+۲ آیه
  • کفران قوم سبا نسبت به سهولت سفرهای شان، زمینه ساز تخریب شهرهای انان+۲ آیه
  • پراکنده شدن قوم سبا و فروپاشی تمدّن انان بر اثر کفران و ناسپاسی نعمتهای خداوند+۲ آیه
  • مسافرت قوم سبا، بین شهرهای خود و شامات+۲ آیه
  • امتنان خدا بر قوم سبا، با فراهم کردن شرایط مطلوب مسافرت برای انان+۲ آیه
  • سفر قوم سبا در بین شهرهای خود و شامات، با امنیّت کامل+۲ آیه
  • درخواست قوم سبا برای زیاد شدن مسافت ابادیها، جهت مسافرتهای طولانی+۲ آیه
  • روحیه شکرگزاری دایم به درگاه الهی، امری ارزشمند و ستودنی+۳ آیه
  • شکرگزاری به درگاه الهی، عامل بهره مندی انسان از ایات خدا+۵ آیه
  • انسانهای شکرگزار، درک کنندگان ایات خداوند+۳ آیه
  • شکرگزاری فراوان به درگاه الهی، زمینه عبرت گیری از سرگذشت پیشینیان ستمگر
  • مداومت بر شکرگزاری در مقابل نعمتهای خداوند، موجب ارزشمندی انسان در پیشگاه وی+۴ آیه
  • امنیّت در راهها برای مسافران، نعمتی درخور سپاس به درگاه الهی+۱ آیه
  • صبر مایه رشد معرفت ادمی و درک بهتر ایات و نشانه های خدا+۳ آیه
  • صبر درپی دارنده شکر و سپاس+۳ آیه
  • صابران دارای زمینه مساعد برای فهم و درک ایات الهی+۳ آیه
  • قصّه قوم سبا و فروپاشی کامل انان در پی کفران نعمتهای الهی دربردارنده ایات خدا برای صابران+۴ آیه
  • بهره وری از ایات الهی نیازمند صبر دو چندان+۳ آیه
  • قوم سبا، مصداق انسانهای ظالم، به جهت ناسپاسی نعمت امنیّت راهها و نزدیکی منزلگاههای سفر+۱ آیه
  • فروپاشی کامل قوم سبا، به واسطه ظلم به خویش+۱ آیه
  • کافران، مردمانی ستم پیشه و ظالم+۱ آیه
  • ناسپاسان و کفران کنندگان نعمتهای الهی، مردمانی ظالم+۲ آیه
  • ظلم اکثریّت افراد جامعه، زمینه ساز هلاکت و عذاب الهی+۲ آیه
  • ابلیس، عامل کفران مردم سبا و برانگیزنده انان به ظلم به نفس+۱ آیه
  • ظلم به نفس، بر اثر کفران نعمتهای الهی، موجب فروپاشی جامعه و تار و مار شدن ظالمان+۱ آیه
  • تخلّف از فرمانهای خدا و ناسپاسی در برابر نعمتهای او، مصداق ظلم انسان به خویشتن+۱ آیه
  • ستم به خویش روا داشتن قوم سبا، با کفران نمودن نعمت امنیّت راهها و نزدیکی منزلگاههای سفر+۱ آیه
  • نادیده گرفتن ایات الهی و تکذیب انها، عملی ظالمانه+۱ آیه
  • ابلیس، عامل کفران نعمت مردم سبا و برانگیزاننده انان به ظلم+۱ آیه
  • عبرت پذیری شاکران، از پدیده ها و حوادث عالم+۳ آیه
  • عبرت پذیری صابران، از پدیده ها و حوادث عالم+۳ آیه
  • سرگذشت قوم سبا، عبرت اموز و ایه الهی برای صبرپیشگان سپاسگزار+۱ آیه
  • گرفتاری جوامع ستم پیشه گذشته به عذاب+۴ آیه
  • ظلم امّتهای پیشین، باعث ویرانی سرزمینهای اباد انان+۵ آیه
  • شهرهای اباد، در امّتهای پیشین+۵ آیه
  • قصّه مردم سبا و فروپاشی کامل انان، در پی کفران نعمتهای الهی، دربردارنده ایات خدا برای صابران شاکر+۴ آیه
  • عبرت اموزی فلسفه نقل قصه های اقوام پیشین+۴ آیه
  • ایجاد راههای امن برای قوم سبا، از سوی خداوند، نعمتی شایسته شکرگزاری+۲ آیه
  • کفران نعمت امنیت راهها و نزدیکی منزلگاههای سفر از سوی سباییان ظلم به نفس+۲ آیه
  • ظلم به نفس قوم سبا، زمینه ایجاد نابودی و زبانزد شدن قصه انان برای دیگران+۱ آیه
  • ابلیس، عامل کفران مردم سبا و برانگیزنده انان به ظلم به نفس+۲ آیه
واژه‌ها