آیه ۳۷ سوره سبأ

سوره سبأ(سبإ)، آیه ۳۷ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۲

وَ مَا أَمْوَالُكُمْ وَ لاَ أَوْلاَدُكُمْ بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفَى إِلاَّ مَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صَالِحاً فَأُولٰئِكَ لَهُمْ جَزَاءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَ هُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ

اموال و فرزندانتان هرگز شما را نزد ما مقرّب نمی‌سازد، جز کسانی که ایمان بیاورند و عمل صالحی انجام دهند که برای آنان پاداش مضاعف در برابر کارهایی است که انجام داده‌اند؛ و آنها در غرفه‌های (بهشتی) در (نهایت) امنیّت خواهند بود!

معنی کلمات و عبارات
«زُلْفی»: قرب و منزلت. پایه و مقام. مفعول مطلق است و هم معنی با مصدر فعل. «الضِّعْفِ»: مضاعف. چندین برابر. مراد دست کم یک به ده است (نگا: انعام / . «إِلاّ»: لیکن. امّا. «مَنْ»: مستثنی از ضمیر (کُمْ) در فعل (تُقَرِّبُکُمْ) است و یا مبتدا و مابعد آن خبر است. «الْغُرُفَاتِ»: (نگا: زمر / ، عنکبوت / ). «جَزَآءُ الضِّعْفِ»: اضافه موصوف به صفت، و یا اضافه مصدر به مفعول خود است.
نزول
نکات آیه
۱ - مال و فرزند - به خودى خود - موجب هیچ قرب و منزلتى در پیشگاه خداوند نمى شود. «و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى» «زلفى» مفعول مطلق «تقرّب» است و چون در سیاق نفى آمده، دلالت بر عموم مى کند. گفتنى است که «زلفى» نیز به معناى منزلت است (مفردات راغب). ۲ - مال و اولاد، هیچ گاه باعث در امان ماندن از عذاب الهى نمى شود. «نحن أکثر أمولاً و أولدًا و ما نحن بمعذّبین ... و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى» ۳ - انسان ها، حتى مترفان، داشتن قرب و منزلت در پیشگاه خدا را شایق و دوستداراند. «نحن أکثر أمولاً و أولدًا ... و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى» ۴ - آنچه موجب قرب و منزلت در پیشگاه خداوند است، ایمان و عمل صالح مى باشد. «و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى إلاّ من ءامن و عمل صلحًا» ۵ - پاداش مؤمنان داراى عمل صالح، دوچندان است. «إلاّ من ءامن و عمل صلحًا فأُولئک لهم جزاء الضعف» ۶ - مؤمنان داراى عمل صالح، همواره در غرفه هاى بهشت، در امنیت خواهند بود. «إلاّ من ءامن و عمل صلحًا ... و هم فى الغرفت ءامنون» ۷ - در بهشت، غرفه هاى گوناگون و متعددى براى یک مؤمن داراى عمل صالح هست. «و هم فى الغرفت ءامنون» ۸ - ایمن بودن از هر گزند و خطرى، مطلوب و پسندیده است. «و هم فى الغرفت ءامنون» ۹ - مؤمنان داراى عمل صالح، از عذاب الهى درامان اند. «و ما نحن بمعذّبین ... و ما أمولکم ... تقرّبکم عندنا... إلا من ءامن ... و هم ... ءامنون» برداشت یاد شده بدان احتمال است که «آمنون» در این آیه، تعریض به «ما نحن بمعذّبین» در آیه ۳۵ باشد. ۱۰ - ثمربخشى هر یک از ایمان و عمل صالح، منوط به توأم بودن آن دو است. «إلاّ من ءامن و عمل صلحًا فأُولئک لهم جزاء الضعف» ۱۱ - مال و فرزند در صورتى مى توانند نقش معنوى داشته باشند، که با ایمان و عمل صالح همراه باشند. «و ما أمولکم و لا أولدکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى إلاّ من ءامن و عمل صلحًا»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۲ - «عن أبى بصیر قال: ذکرنا عند أبى جعفر(ع) من الأغنیاء من الشیعة فکأنّه کره ما سمع فیهم قال: یا أبامحمد إذا کان المؤمن غنیًّا و صولاً له معروف إلى أصحابه أعطاه اللّه أجر ما ینفق فى البرّ، أجره مرّتین ضعفین لأنّ اللّه تعالى یقول فى کتابه «و ما أموالکم و لا أولادکم بالّتى تقرّبکم عندنا زلفى إلاّ من آمن و عمل صالحاً فأُولئک لهم جزاء الضعف بما عملوا و هم فى الغرفات آمنون»; [منبع: علل الشرایع، ص ۶۰۴، ب ۳۸۵، ح ۷۳; بحارالأنوار، ج ۶۹، ص ۶۳، ح ۱۰.] از ابى بصیر روایت شده که نزد امام باقر(ع) صحبت از [بدگویى] اغنیاى شیعه شد و گویا امام(ع) از شنیدن سخنان ما ناخشنود گردید و فرمود: اى ابامحمد! (کنیه ابوبصیر) آن گاه که مؤمن ثروتمند و اهل صله رحم باشد و نیکى به یاران کند، خداوند پاداش آنچه را که در نیکى انفاق نموده است، دو برابر عطا نماید; چون خداوند - تبارک و تعالى - در قرآنش مى فرماید: (و ما أموالکم و لا أولادکم بالتى...)». ۱۳ - «عن أمیرالمؤمنین(ع): إنّ المؤمن یعمل لثلاث من الثواب إمّا لخیر [الدنیا ]...[و إمّا لخیر الآخرة] فإن اللّه عزّوجلّ... إذا کان یوم القیامة حسبت لهم حسناتهم ثمّ أعطاهم بکلّ واحدة عشر أمثالها إلى سبعمأة ضعف قال اللّه عزّوجلّ:... «أُولئک لهم جزاء الضعف بما عملوا...»...; [منبع: مصنفات شیخ مفید، ج ۱۳، (أمالى)، ص ۲۶۲; بحارالأنوار، ج ۷۴، ص ۳۸۶، ح ۱۱.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده که مؤمن براى رسیدن به یکى از سه ثواب کار خیر انجام مى دهد: یا براى رسیدن به خیر دنیا... و یا براى رسیدن به خیر آخرت. پس خداى عزّوجلّ... هرگاه قیامت برپا شود، براى مؤمنان حسناتشان را حساب مى کند و براى هر یک حسنه، ده برابر تا هفتصد برابر پاداش مى دهد. خدا مى فرماید: ...(أُولئک لهم جزاء الضعف بما عملوا...)...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
  • ملازم نبودن بهرهمندی و توسعه اقتصادی جوامع با حقانیّت و معنویّت انان+۲ آیه
  • ایمان و عمل صالح، سبب برخورداری از امنیّت در بهشت
  • ایمان، سبب تقرّب به خدا+۲ آیه
  • ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر+۸ آیه
  • مؤمنان به خدا، برخوردار از پاداش دوچندان
  • خبر دادن خداوند از ارامش بهشتیان+۱ آیه
  • بهرهمندی بهشتیان از سلامتی و امنیّت در بهشت+۵ آیه
  • ایمان عامل برخورداری از امنیّت و سلامت در بهشت+۳ آیه
  • انجام عمل نیک از عوامل دستیابی به امنیّت و سلامت در بهشت+۲ آیه
  • مسکن بهشتیان، دارای طبقات گوناگون+۱ آیه
  • غرفههای بهشت، پاداش مؤمنان صالح+۲ آیه
  • بهشت، پاداش مضاعف ایمان و عمل صالح
  • ایمان، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۶ آیه
  • عمل صالح، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۶ آیه
  • امنیّت در غرفههای بهشت و پاداش مضاعف برای مؤمن صالح
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۱۰ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۱۰ آیه
  • ایمان، عامل راهیابی انسان به مقام قرب خداوند+۳ آیه
  • عمل صالح، موجب تقرّب به خداوند+۱ آیه
  • مال و فرزند، موجب تقرّب در دیدگاه مشرکان خوشگذران+۱ آیه
  • مطلوبیت رفاه در کنار ایمان و عمل صالح+۱ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۹ آیه
  • مشروع بودن مالکیّت خصوصی
  • ارزشمندی رفاه، مشروط به ایمان و عمل صالح+۱ آیه
  • ایمان و عمل صالح، زمینه ساز بهره مندی از رفاه و اسایش در بهشت
  • عمل صالح، زمینه ساز بهره مندی از رفاه و نعمتها در بهشت+۶ آیه
  • عمل صالح، زمینه ساز بهره مندی از اسایش، در بهشت+۵ آیه
  • عمل صالح، موجب تقرّب به خداوند+۲ آیه
  • جای گرفتن مؤمنان دارای عمل صالح در اتاقها و قصرهای رفیع در بهشت+۳ آیه
  • اموال و امکانات کافران، فاقد تاثیر برای نجات انان، از عذاب الهی در قیامت+۳ آیه
  • سود نبردن کافران در قیامت، به رغم بهره مندی از مال و فرزند در دنیا+۴ آیه
  • ارزش و نقش معنوی مال و فرزند، منوط به همراهی انها با ایمان و عمل صالح
  • برخورداری مترفان از امکانات و متاعهای دنیایی امری بی ارزش، در مقابل تقرب به خداوند وایمان و عمل صالح+۲ آیه
  • ترغیب مترفان برخوردار از امکانات و رفاهیات دنیایی به ایمان و عمل صالح و پاداش ان+۱ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر مخالفتهای مترفان کافر+۱ آیه
  • اجرای کارهای شایسته، زمینه ثنا و ستایش+۵ آیه
  • برخورداری اهل ایمان، از امنیّت در بهشت
  • مؤمنان، بهرهمند از اسایش در بهشت+۴ آیه
واژه‌ها