آیه ۹ سوره سبأ

سوره سبأ(سبإ)، آیه ۹ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۲۹

أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مَا خَلْفَهُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفاً مِنَ السَّمَاءِ إِنَ فِي ذٰلِكَ لَآيَةً لِكُلِ عَبْدٍ مُنِيبٍ

آیا به آنچه پیش رو و پشت سر آنان از آسمان و زمین قرار دارد نگاه نکردند (تا به قدرت خدا بر همه چیز واقف شوند)؟! اگر ما بخواهیم آنها را (با یک زمین‌لرزه) در زمین فرومی‌بریم، یا قطعه‌هایی از سنگهای آسمانی را بر آنها فرومی‌ریزیم؛ در این نشانه‌ای است (بر قدرت خدا) برای هر بنده توبه‌کار!

معنی کلمات و عبارات
«مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ»: مراد همه چیزهائی است که پیش روی انسان است و رو بدانها دارد. یا مراد زمین است که در زیر پای انسان است. «مَا خَلْفَهُمْ»: مراد همه چیزهائی است که پشت سر انسان است و رو بدانها ندارد. یا مراد آسمان است که بالای سر او قرار دارد. «نَخْسِفْ»: (نگا: قصص / و ، عنکبوت / ، نحل / ). «کِسَفاً»: جمع کِسْفَة، بر وزن و معنی قِطْعَة (نگا: اسراء / ). «مُنِیبٍ»: کسی که با توبه خالصانه به درگاه خدا برمی‌گردد. بازگردنده.
نزول
نکات آیه
۱ - احاطه قدرتمندانه خداوند بر جهان هستى، دلیل توانایى او بر تحقق معاد «هل ندلّکم على رجل ینبّئکم إذا مزّقتم کلّ ممزّق إنّکم لفى خلق جدید ... أفلم یروا إلى ما بین أیدیهم و ما خلفهم من السماء و الأرض» ۲ - وجود آسمان و زمین در مقابل دیدگان انسان ها، نشانه قدرت الهى است. «أفلم یروا إلى ما بین أیدیهم و ما خلفهم من السماء و الأرض» ۳ - استفاده از امور محسوس و قابل مشاهده، براى اثبات امور غیبى و دور از دسترس، از شیوه هاى تبلیغى قرآن کریم «رجل ینبّئکم إذا مزّقتم کلّ ممزّق إنّکم لفى خلق جدید ...أفلم یروا إلى ما بین أیدیهم و ما خلفهم من السماء و الأرض» ۴ - هشدار خداوند به کافران به عالم آخرت، مبنى بر این که آنان در احاطه کامل مأموران الهى اند. «الذین لایؤمنون بالأخرة ... أفلم یروا إلى ما بین أیدیهم و ما خلفهم» «فا» در «أفلم یروا» تفریع بر «بل الذین لایؤمنون...» است. توجه دادن به این که پشت سرشان آسمان و زمین است، کنایه از احاطه مأموران الهى (آسمان - زمین) بر آنان است. ۵ - شگفت آور بودن انکار معاد و عالم آخرت، با توجه به مخلوق خدا بودن آسمان و زمین «الذین لایؤمنون بالأخرة ... أفلم یروا إلى ما بین أیدیهم و ما خلفهم» استفهام در «أفلم» تعجیبى است و دلالت مى کند بر این که کفر به آخرت و انکار معاد، با توجه به این که آسمان و زمین در احاطه خدا قرار دارند، امر شگفت آورى است. ۶ - تشویق خداوند به دقت نظر در افقهاى آسمان و زمین، جهت آگاهى یافتن از قدرت خدا بر تجدید حیات مردگان «رجل ینبّئکم إذا مزّقتم کلّ ممزّق إنّکم لفى خلق جدید ...أفلم یروا إلى ما بین أیدیهم» «أفلم یروا» تشویق و تحریک بر اندیشیدن در آسمان ها و زمین است و این که انسان ها در احاطه آنها هستند و هیچ راه گریزى از آن نیست. ۷ - تهدید شدن منکران معاد از سوى خداوند، به فرو بردن در زمین «إن نشأ نخسف بهم الأرض» ۸ - فرو کشیده شدن منکران معاد در زمین، بسته به خواست و مشیت خداوند است. «إن نشأ نخسف بهم الأرض» ۹ - تهدید شدن منکران معاد، به سقوط قطعه هایى از آسمان بر سرشان «إن نشأ ... أو نسقط علیهم کسفًا من السماء» ۱۰ - سقوط قطعه هایى از آسمان بر سر منکران معاد، بسته به خواست و مشیت خدا است. «إن نشأ ... أو نسقط علیهم کسفًا من السماء» ۱۱ - در احاطه آسمان و زمین بر انسان ها، از آیه هاى خداوند براى هر بنده اهل انابه اى است. «إن فى ذلک لأیة لکلّ عبد منیب» مشارالیه «ذلک» «ما بین أیدیهم و ما خلفهم من السماء و الأرض» است. گفتنى است که «إنابة» (مصدر «منیب») به معناى رجوع کننده است و «عبد منیب» کسى است که پیوسته رو به خدا دارد. ۱۲ - بندگانى که همواره در صدد بازگشت به خدایند، از آیات الهى بهره مى برند. «إنّ فى ذلک لأیة لکلّ عبد منیب»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
  • نگرش دقیق به افرینش اسمانها، راهی برای شناخت افریدگار جهان+۵ آیه
  • لزوم مطالعه در افرینش اسمانها+۷ آیه
  • حفظ اسمان ها از سقوط، ایه الهی+۱ آیه
  • احاطه اسمان و زمین بر انسانها، نشانه خداوند
  • حفظ زمین از شکافتهشدن وفروبردن انسانها در خود، ایه خدا
  • داشتن روحیّه بازگشت به خدا، زمینه بهرهوری از ایات الهی+۱ آیه
  • استفاده از ایات خدا، در گرو داشتن روحیه بندگی
  • لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا+۸ آیه
  • عدم تعقّل در ایات الهی و مظاهر طبیعت، مورد نکوهش خداوند+۳ آیه
  • درک ایات الهی، از اثار انابه به درگاه خدا
  • هشدار خداوند به کافران مکّه از گرفتارشدن به عذاب استیصال+۱ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱۲ آیه
  • شگفتی انکار معاد و عالم اخرت، با توجّه به مخلوق خدا بودن اسمان و زمین+۱ آیه
  • لزوم مطالعه و تفکّر، در افرینش اسمانها+۷ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۱۱ آیه
  • نگاه به اشیای در میان دستان و در جهت مقابل ان، کنایه از اشیای موجود در جهان مادّی
  • امکان شکافته شدن زمین از سوی خدا، برای فرو بردن مکذّبان حق و کیفر انسانهای گناهکار+۵ آیه
  • لزوم مطالعه در افرینش زمین، جهت شناخت افریدگار جهان+۳ آیه
  • تشویق خدا، به مطالعه و تدبّر در زمین+۳ آیه
  • زمین، از جمله ابزارهای عذاب الهی+۴ آیه
  • دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۴ آیه
  • تفکّر در امساک و حفظ اسمانها در جلوگیری از ریزش ان بر زمین از سوی خداوند، زمینه عبرت اموزی+۱ آیه
  • فرو رفتن گناهکاران و اموالشان در زمین، از انواع عذابهای الهی+۵ آیه
  • مرگ انسانها، منوط به مشیت خداوند+۳ آیه
  • سقوط قطعههایی از اسمان بر سر منکران معاد، جهت عذاب انان، منوط به مشیّت خدا
  • فرو کشیده شدن منکران معاد در زمین، بسته به تعلّق مشیّت خداوند
  • انکار معاد علی رغم توجّه به افرینش اسمان و زمین از سوی خدا+۱ آیه
  • دقّت نظر در احاطه قدرت خدا بر اسمان و زمین و عذاب انسانها، راهی برای اگاهی از توان او بر تجدید حیات مردگان+۱ آیه
واژه‌ها