سوره ص، آیه ۳۷ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵
وَالشَّيَاطِينَ كُلَّ بَنَّاءٍ وَغَوَّاصٍ
And the unruly, every builder and diver (made We subservient),
معنی کلمات و عبارات
«الشَّیَاطِینَ»: دیوها (نگا: انبیاء / ). عطف بر «الرِّیحَ» است. «کُلَّ»: بدل از (الشَّیَاطِینَ) است. «بَنَّآءٍ»: معمار. استاد. «غَوَّاصٍ»: ملوان. کسی که به دریا فرو رود.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - شیاطین جنى، تحت تسخیر و فرمان سلیمان(ع) از جانب خداوند «فسخّرنا له ... و الشیطین»
«شیاطین» (جمع «شیطان») مجازاً درباره اشخاصى که داراى مهارت و زبردستى بالایى باشند، به کار مى رود. تعبیر «کلّ بنّاء و غوّاص» مى تواند مؤید همین معنا باشد. گفتنى است که با توجه به آیه ۱۷ سوره «نمل» (و حشر لسلیمان جنوده من الجنّ...)، مقصود از «شیاطین» موجوداتى از جنس «جن» مى باشد.
۲ - شیاطین جنى، به فرمان سلیمان(ع) به ساختمان سازى و غواصى مى پرداختند. «و الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
۳ - وجود تخصص ساختمان سازى و غواصى در میان شیاطین جنى «و الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
آمدن صیغه هاى «بنّاء» و «غوّاص» بر وزن صیغه مبالغه - که بر حرفه و صنعت بودن بنّایى و غوّاصى دلالت مى کند - گویاى این نکته است که این دو کار، به صورت فن و تخصص میان شیاطین رواج داشت.
۴ - تسخیر شیاطین جنى و به کارگیرى آنها، از خصوصیات حکومت ممتاز سلیمان(ع) «هب لى ملکًا ... فسخّرنا له ... الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
۵ - شیاطین جنى، در خدمت آبادانى قلمرو حکومت سلیمان(ع) بودند. «و الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
۶ - صنعت ساختمان سازى و استخراج منابع و ذخایر دریایى، در خدمت حکومت سلیمان(ع) بود. «و الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
۷ - دریا، یکى از منابع ثروت و قدرت «و الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که خداوند، در پاسخ به درخواست سلیمان(ع) مبنى بر داشتن حکومت مقتدر، مسأله به خدمت درآوردن شیاطین براى غواصى و استخراج منابع و ذخایر آن را مطرح ساخت.
۸ - شیاطین جنى، موجوداتى قابل تسخیر براى بشر «فسخّرنا له ... و الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
۹ - شیاطین، مقهور اراده خداوند هستند. «فسخّرنا له ... و الشیطین کلّ بنّاء و غوّاص»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آبادانی در دوران سلیمانساختمان سازی جنساختمان سازی در دوران سلیمانغواصی جنغواصی در دوران سلیمانمقهوریت شیاطینمنابع ثروتمهارت جنمنابع قدرتمنشأ تسخیر جن برای سلیماننقش جنجن در حکومت سلیمانشیاطین جنتسخیر جنتسخیر جن برای سلیماناوامر سلیمانویژگیهای حکومت سلیمانفواید دریاتاریخ صنعتقصه سلیمانحاکمیت اراده خداافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۶)
- اطاعت باد و جنّیان از سلیمان(علیه السلام)+۴ آیه
- اطاعت گروهی از جنّیان از سلیمان(علیه السلام)، برای بناسازی و غوّاصی+۱ آیه
- امداد گروهی از شیاطین به سلیمان(علیه السلام) در امر غواصی و امور دیگر+۴ آیه
- برخوردار شدن سلیمان(علیه السلام) از ولایت تکوینی، در پی انابه او به درگاه الهی+۴ آیه
- تسخیر شیاطین جنّ برای سلیمان(علیه السلام) جهت ساختمانسازی+۳ آیه
- تاثیرپذیریِ تمدن دوران سلیمان(علیه السلام) از توان جنّیان+۶ آیه
- پایهریزی و شکوفایی تمدّنهایی بزرگ، در سایه حکومتهای خدادادی رهبران الهی+۹ آیه
- خداوند منشا اعطای تمدّن به انسانها+۷ آیه
- برخورداری از حکومت، نشانه تمدّن+۳ آیه
- اطاعت جنّیان از سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- غل و زنجیر شدن گروهی از جنّیان، به علّت عصیان و افساد+۱ آیه
- امکان استفاده انسان از جنّیان+۶ آیه
- مهارت ساختمانسازی در میان شیاطین جنّی، در حکومت سلیمان(علیه السلام)
- جنّیان، مسخّر و تحت اختیار سلیمان(علیه السلام)+۶ آیه
- اطاعت شیاطین جنّی، از سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- اسارت و در بند بودن گروهی از جنّیان، در حکومت سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- غوّاصیِ برخی شیاطین جنّیِ مسخّر شده، در حکومت سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، پیامبری دارای حکومت و سلطنت+۷ آیه
- اجابت دعای سلیمان(علیه السلام) از سوی خداوند، مایه دستیابی وی به حکومتی بی نظیر+۴ آیه
- باد و جنّیان تسخیر شده، از ابزارهای حکومت بی نظیر سلیمان(علیه السلام)+۴ آیه
- استفاده سلیمان(علیه السلام) از جنّیان، در قلمرو حکومتی اش، نشانه اقتدار حکومت وی+۵ آیه
- خداوند، منشا اعطای حکومت+۴ آیه
- باد و شیاطین، مسخّر سلیمان(علیه السلام) و از ابزار رفاه در حکومت وی+۴ آیه
- تسلیم شدن گروهی از شیاطین، در برابر سلیمان(علیه السلام)، با دستهایی بسته در زنجیر+۱ آیه
- به زنجیر کشیده شدن گروهی از شیاطین جنّی، در حکومت سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- به بند کشیدن و مهار مجرمان و متمرّدان، از جمله فواید زنجیر+۲ آیه
- اختیارات وسیع و همه جانبه سلیمان(علیه السلام)، برای تصرّف در ملک وسیع خویش+۶ آیه
- رام و در اختیار بودن جنّیان و شیاطین برای سلیمان(علیه السلام)، از امتیازات حکومتی وی+۸ آیه
- بهره مندی سلیمان(علیه السلام) از امکانات و مواهب بی حساب الهی+۶ آیه
- امداد گروهی از شیاطین، در امر بنّایی و غوّاصی به سلیمان(علیه السلام)+۴ آیه
- انابه سلیمان(علیه السلام) به درگاه ربوبی، سبب برخورداری وی از ولایت تکوینی+۴ آیه
- بنّایی و ساختمان سازی جنّ، برای سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- اعطای حکومت بی نظیر به سلیمان(علیه السلام) از طرف خداوند، در پی دعای ان حضرت+۵ آیه
- اسارت و دربند بودن گروهی از شیاطین جنّی، در حکومت سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- اجابت دعای سلیمان(علیه السلام) برای دستیابی به حکومت بی همتا، از سوی خداوند+۵ آیه
- غوّاصی شیاطین، برای سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- صنعت ساختمان سازی در دوران سلیمان(علیه السلام)، به وسیله جنّیان+۳ آیه
- غوّاصی شیاطین برای سلیمان(علیه السلام) در دریا (برای استخراج لؤلؤ و مرجان)+۲ آیه
- انابه سلیمان(علیه السلام) به درگاه ربوبی، سبب برخورداری وی از ولایت تکوینی+۴ آیه
- کثرت شیاطین، در جهان هستی+۲ آیه
- امداد گروهی از شیاطین به سلیمان(علیه السلام)، در امر غواصی و ساختمان سازی+۴ آیه
- شیاطین، موجوداتی اشنا با فنون بنّایی و معماری+۱ آیه
- غوّاصی شیطانها، برای سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- برخی شیاطین، مسخّر و تحت فرمان سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- به غل و زنجیر بستن شیاطین، به دست سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- ساختمان سازی برخی شیاطین، به امر سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- اشکار شدن شیطانها، در حکومت سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- شیاطین، موجوداتی اشنا به فن غواصی و شنا+۱ آیه
- علم و اگاهی جنیان و شیاطین عصر سلیمان(علیه السلام)، به ساختمان سازی+۱ آیه
- کیفر شیاطین با غل و زنجیر، به دست سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- شیاطین، موجوداتی مادّی و غیرمجرّد+۳ آیه
- داشتن کارگزارانی جهت عمران و ساختمان سازی، از عطایای ارزشمند خداوند به سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- عمران و ابادانی در سرزمین تحت حکومت سلیمان(علیه السلام)+۵ آیه
- بنای ساختمانهایی به وسیله جنیّان تسخیر شده، برای سلیمان(علیه السلام)+۶ آیه
- به غُلّ و زنجیر بسته شدن شیاطین جنّی، به دست سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- تسخیر شیاطین و دیوان، با غُلّ و زنجیر کردن انان، به فرمان سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- جواز غوّاصی و استخراج اشیای قیمتی و زینتی، از دریا+۶ آیه
- رواج غوّاصی، در حکومت سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- شیطانها، موجوداتی اشنا به فنّ شنا و غوّاصی+۱ آیه
- غوّاصی گروهی از شیاطین جنّ، برای سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- غوّاصی در دریا و استخراج اشیای قیمتی از ان، نعمتی شایسته شکرگزاری+۵ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۱۱ آیه
- بنّایی و ساختمان سازی از کارهای جنّیان، در دربار سلیمان(علیه السلام)
- غوّاصی جنّیان، از کارهای معمولی انان برای سلیمان(علیه السلام)+۴ آیه
- برخورداری از نعمتهای خداوند، از اثار مغفرت او+۴ آیه
- منّت سلیمان علیه السلام بر شیاطین و جنّ در حبس کردن انان بر انجام عمل و ازاد گذاشتن ایشان+۵ آیه