سوره ص، آیه ۴۲ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵
ارْكُضْ بِرِجْلِكَ هَٰذَا مُغْتَسَلٌ بَارِدٌ وَشَرَابٌ
(ہم نے حکم دیا کہ) اپنا پاؤں (زمین پر) مارو۔ یہ ٹھنڈا پانی ہے نہانے کیلئے اور پینے کیلئے۔
معنی کلمات و عبارات
«أُرْکُضْ»: بکوب. «أُرْکُضْ بِرِجْلِکَ»: پای خود را به زمین بکوب. راه برو که شفا یافتهای (نگا: تفسیر قاسمی). «مُغْتَسَلٌ»: آبی که در آن خود را بشویند. چه بسا مراد آب معدنی دارای گوگرد باشد. «شَرَابٌ»: نوشیدنی. «بَارِدٌ»: سرد. خنک.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - توصیه خداوند به ایوب(ع)، مبنى بر کوبیدن پاى خود بر زمین براى جوشیدن آب از آن «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
«رکض» در اصل به معناى زدن با پا است و هرگاه به راکب نسبت داده شود، به معناى راندن مرکوب و هرگاه به رونده نسبت داده شود، به معناى گام نهادن بر زمین خواهد بود (مفردات راغب). در آیه شریفه به قرینه «هذا مغتسل...»، به دست مى آید که مقصود پاى کوبیدن بر زمین براى جوشیدن چشمه و آب سرد از آن است.
۲ - جوشیدن آب سرد براى شستوشوى و نوشیدن، بلافاصله پس از این بود که ایوب(ع) پاى خود را بر زمین کوبید. «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
۳ - شفا یافتن ایوب(ع) از مصیبت زمین گیر بودن، همراه با توصیه خداوند به راه رفتن او «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
برخى از مفسران بر این نظراند که جمله «ارکض برجلک» مرتبط با «هذا مغتسل...» نیست; بلکه مستقل است و این دو جمله بیانگر دو نشانه از بهبود یافتن ایوب(ع) و دو معجزه جداگانه است: ۱- بهبود یافتن او از زمین گیر بودن; ۲- سالم شدن از امراض جسمى و پوستى او.
۴ - آب خنک جوشیده از زمین، وسیله شفاى ایوب(ع) از بیمارى و رنج «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
۵ - شفا یافتن ایوب(ع) از آب سرد جوشیده از زمین، از معجزات خداوند و الطاف او به آن حضرت «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
از ظاهر آیه شریفه استفاده مى شود، که خداوند درصدد بیان معجزه و لطف خود به ایوب(ع) است.
۶ - نقش آب سرد جوشیده از زمین، در سلامتى انسان و برطرف کردن برخى از بیمارى هاى جسمى «هذا مغتسل بارد و شراب»
۷ - طبیعت، تحت تسخیر و فرمان خداوند «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۰–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۱–۸۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۱–۴۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آب سردجوشش آب از زمینراه رفتن ایوبعوامل رفع رنجهای ایوبعوامل شفای ایوبفواید آب سردمعجزه ایوبپا زدن ایوبآب آشامیدنیعوامل مؤثر در سلامتیتوصیه به ایوبشفای ایوبانقیاد طبیعتفضایل ایوبتسخیر طبیعتقصه ایوبحاکمیت خدامشمولان لطف خداتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۷)
- جوشیدن اب اشامیدنی سرد از زمین با ضربه پای ایّوب(علیه السلام)+۱ آیه
- پاک، خالص و سرد بودن اب اشامیدنی، امری مطلوب+۱ آیه
- سفارش خداوند به ایّوب به کوبیدن پای خود بر زمین جهت جوشیدن چشمه اب
- جوشش اب شفابخش، با ضربه پای ایّوب(علیه السلام)+۱ آیه
- درمان ایّوب(علیه السلام) با نوشیدن از اب خنک و شستوشو با ان+۱ آیه
- پیدایش اب خنک از زمین با ضربه پای ایّوب(علیه السلام)+۱ آیه
- درمان ایّوب(علیه السلام) با نوشیدن از اب خنک و شستوشو با ان+۱ آیه
- نقش اب در نظافت و بهداشت+۲ آیه
- اب از اشامیدنیهای مباح+۵ آیه
- بازگشت سلامت به ایّوب(علیه السلام) و افزایش خانواده وی، نتیجه استغاثه او به درگاه پروردگار+۴ آیه
- بازگشت سلامت به ایوب(علیه السلام) و افزایش خانواده وی، در نتیجه استغاثه او به درگاه پروردگار+۴ آیه
- دعای ایّوب(علیه السلام) به درگاه خدا، در حال اضطرار+۲ آیه
- اجابت دعای ایّوب(علیه السلام) در حال اضطرار، اندرزی برای اولوالالباب+۲ آیه
- جوشش اب شفابخش از زمین، با ضربه پای ایّوب(علیه السلام) به امر خدا+۱ آیه
- برخوردارشدن ایّوب(علیه السلام) از اسایش، پس از گرفتاری+۴ آیه
- اجابت دعای ایّوب(علیه السلام) با بهبود و اسایش یافتن وی، ازسوی خدا+۳ آیه
- شفا یافتن ایّوب(علیه السلام) در پی ابتلای وی به بیماری+۳ آیه
- بهبودی ایّوب(علیه السلام)، در پی دعا و نیایش وی+۳ آیه
- شفا یافتن ایّوب(علیه السلام) از مصیبت زمین گیر بودن، همراه با توصیه خداوند به راه رفتن او
- عافیت یافتن ایّوب(علیه السلام) به وسیله اب شفابخش+۱ آیه
- خداوند منشا شفا و بهبودی ایّوب(علیه السلام)+۳ آیه
- لزوم یاداوری سرگذشت دعای ایّوب(علیه السلام)به پیشگاه پروردگار، هنگام گرفتاری و رفع گرفتاری از او+۴ آیه
- پیدایش معجزهاسای چشمهای با اب خنک، برای شستشو و نوشیدن، با ضربه پای ایّوب(علیه السلام) از زمین+۱ آیه
- گرفتارشدن ایوّب به اسیبهای بدنی(بیماری) و سختیها+۳ آیه
- وحی خدا به ایّوب(علیه السلام) برای زدن پایش به زمین جهت جاریشدن اب+۱ آیه
- مطلوبیّت شستشوی بدن، با اب خنک و قابل شرب
- ایجاد چشمه اب از سوی ایّوب(علیه السلام) به اعجاز الهی، به منظور نوشیدن و شستشوی خود با ان
- کوبیدن پای حضرت ایوب(علیه السلام) بر زمین و ظاهر شدن چشمه اب، به فرمان خدا+۱ آیه
- دعا همراه با تضرّع در هنگام دشواریها، سبب نجات انسان از سختیها+۳ آیه
- جوشش اب شفابخش، با ضربه پای ایّوب(علیه السلام)+۱ آیه
- شفابخشی چشمه پدید امده با ضربه پای ایّوب(علیه السلام)+۱ آیه
- استفاده از اب برای اشامیدن، امری مباح+۸ آیه
- دعا به درگاه خداوند، موجب رفع بلاها و دشواریها+۳ آیه
- قرار گرفتن انسان در شرایط اضطرار و درماندگی، زمینه ساز اجابت دعا+۴ آیه
- اجابت دعای ایّوب(علیه السلام)، با بهبودی و رفع مشکلات و اسایش یافتن وی از سوی خدا+۳ آیه
- اجابت دعا، پرتوی از رحمت پروردگار+۴ آیه
- اجابت دعای ایوّب(علیه السلام)، برخاسته از رحمت الهی+۴ آیه
- باز گرداندن خانواده ایّوب و بستگانش به ان حضرت، از اثار رحمت الهی بر او+۴ آیه
- رفع مشکلات و بیماری ایّوب(علیه السلام)، جلوه ای از رحمت الهی بر وی+۴ آیه
- ایّوب(علیه السلام)، درخواست کننده رحمت از خداوند+۳ آیه
- برخورداری ایّوب(علیه السلام)، از رحمت خاص الهی+۴ آیه
- دعا و نیایش ایّوب(علیه السلام)، زمینه جلب رحمت الهی+۴ آیه
- عبودیّت و بندگی ایّوب(علیه السلام) به درگاه خداوند، زمینه ساز جلب رحمت الهی برای او+۲ آیه
- برخوردار شدن ایّوب(علیه السلام) از رفاه، پس از گرفتاری+۴ آیه
- دعای ایّوب(علیه السلام)، زمینه ساز برطرف شدن سختیها و فراهم امدن رفاه برای او+۳ آیه
- درخواست ایّوب(علیه السلام) از خداوند، برای رفع ناگواریها و ناراحتیهای وی+۳ آیه
- اشامیدن اب سرد جوشیده از زمین و شستشو با ان، وسیله شفای ایّوب(علیه السلام) از بیماری و ازار+۱ آیه
- نقش اب سرد جوشیده از زمین، در بهبودی ایّوب(علیه السلام) از بیماری او+۱ آیه
- عافیت یافتن معجزه اسای ایّوب(علیه السلام)، با اب سرد+۱ آیه
- شفا یافتن ایّوب(علیه السلام)، در پی ابتلای وی به بیماری+۴ آیه
- عافیت یافتن ایّوب(علیه السلام)، به وسیله شستشو در اب شفابخش+۱ آیه
- درمان ایّوب(علیه السلام) با نوشیدن اب جوشیده از زمین+۲ آیه
- شفای ایّوب(علیه السلام)، در پی دعا و مناجات وی به درگاه خداوند+۳ آیه
- رحمت خداوند، موجب شفا و بهبودی ایّوب(علیه السلام)+۳ آیه
- تدبّر در سرگذشت ایّوب(علیه السلام) مایه تقویت نیروی صبر و شکیبایی در برابر مشکلات+۳ آیه
- رفع ابتلای ایّوب(علیه السلام) از سوی خداوند، مایه عبرت و یاداوری برای عبادت کنندگان+۴ آیه
- ستایش خداوند از ایّوب علیه السلام به سبب صبر، انابه و بندگی خاص او به درگاه الهی+۳ آیه