سوره ص، آیه ۴۲ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۵
ارْكُضْ بِرِجْلِكَ هٰذَا مُغْتَسَلٌ بَارِدٌ وَ شَرَابٌ
(به او گفتیم:) پای خود را بر زمین بکوب! این چشمه آبی خنک برای شستشو و نوشیدن است!
معنی کلمات و عبارات
«أُرْکُضْ»: بکوب. «أُرْکُضْ بِرِجْلِکَ»: پای خود را به زمین بکوب. راه برو که شفا یافتهای (نگا: تفسیر قاسمی). «مُغْتَسَلٌ»: آبی که در آن خود را بشویند. چه بسا مراد آب معدنی دارای گوگرد باشد. «شَرَابٌ»: نوشیدنی. «بَارِدٌ»: سرد. خنک.
نکات آیه
۱ - توصیه خداوند به ایوب(ع)، مبنى بر کوبیدن پاى خود بر زمین براى جوشیدن آب از آن «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
«رکض» در اصل به معناى زدن با پا است و هرگاه به راکب نسبت داده شود، به معناى راندن مرکوب و هرگاه به رونده نسبت داده شود، به معناى گام نهادن بر زمین خواهد بود (مفردات راغب). در آیه شریفه به قرینه «هذا مغتسل...»، به دست مى آید که مقصود پاى کوبیدن بر زمین براى جوشیدن چشمه و آب سرد از آن است.
۲ - جوشیدن آب سرد براى شستوشوى و نوشیدن، بلافاصله پس از این بود که ایوب(ع) پاى خود را بر زمین کوبید. «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
۳ - شفا یافتن ایوب(ع) از مصیبت زمین گیر بودن، همراه با توصیه خداوند به راه رفتن او «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
برخى از مفسران بر این نظراند که جمله «ارکض برجلک» مرتبط با «هذا مغتسل...» نیست; بلکه مستقل است و این دو جمله بیانگر دو نشانه از بهبود یافتن ایوب(ع) و دو معجزه جداگانه است: ۱- بهبود یافتن او از زمین گیر بودن; ۲- سالم شدن از امراض جسمى و پوستى او.
۴ - آب خنک جوشیده از زمین، وسیله شفاى ایوب(ع) از بیمارى و رنج «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
۵ - شفا یافتن ایوب(ع) از آب سرد جوشیده از زمین، از معجزات خداوند و الطاف او به آن حضرت «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
از ظاهر آیه شریفه استفاده مى شود، که خداوند درصدد بیان معجزه و لطف خود به ایوب(ع) است.
۶ - نقش آب سرد جوشیده از زمین، در سلامتى انسان و برطرف کردن برخى از بیمارى هاى جسمى «هذا مغتسل بارد و شراب»
۷ - طبیعت، تحت تسخیر و فرمان خداوند «ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب»
تفسیر
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۰–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۱–۸۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۱–۴۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۲