سوره ص، آیه ۴۳ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۶
وَ وَهَبْنَا لَهُ أَهْلَهُ وَ مِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَةً مِنَّا وَ ذِكْرَى لِأُولِي الْأَلْبَابِ
و خانواده‌اش را به او بخشیدیم، و همانند آنها را بر آنان افزودیم، تا رحمتی از سوی ما باشد و تذکّری برای اندیشمندان.
معنی کلمات و عبارات
«وَهَبْنَا ... ذِکْری ...»: (نگا: انبیاء / ). «وَهَبْنَا لَهُ أَهْلَهُ وَ مِثْلَهُم مَّعَهُمْ»: خانواده پراکنده ایّوب را دَورِ او گرد آوردیم و بر تعدادشان افزودیم. یعنی کانون خانوادگی وی را گرم‌تر از گذشته ساختیم و فرزندان بیشتری بدو مرحمت کردیم. یا این که: به جای اولاد و اموالی که از دست داده بود، دو چندان بدو عطاء نمودیم.
نکات آیه
۱ - خداوند، خانواده از دست رفته ایوب را زنده کرد و به او بازگرداند. «و وهبنا له أهله»
در این که مقصود از «و وهبنا له أهله» چیست; میان مفسران دو دیدگاه وجود دارد: ۱- برخى برآنند که خانواده ایوب، مرده بودند و خداوند آنان را زنده کرد و به او بازگردانید. ۲- برخى دیگر برآنند که خانواده ایوب(ع) زنده بودند; ولى از اطراف او - که به امراض و بلیه هاى گوناگون مبتلا بود - پراکنده شده بودند. اما خداوند با شفا دادن ایوب(ع) و رفع گرفتارى از آن حضرت، آنان را به او بازگردانید. برداشت یاد شده مبتنى بر دیدگاه اول است.
۲ - با عنایت خداوند، خانواده پراکنده و متفرق ایوب(ع) به سوى آن حضرت بازگشتند. «و وهبنا له أهله»
۳ - خداوند، بر تعداد خانواده ایوب(ع) پس از شفا و بهبود یافتنش دو چندان افزود. «و وهبنا له أهله و مثلهم معهم»
۴ - بازگشت خانواده ایوب(ع) و دو چندان شدن آنها، موهبت الهى براى آن حضرت «و وهبنا له أهله و مثلهم معهم»
۵ - خانواده (زن و فرزند)، نعمت و موهبت الهى «و وهبنا له أهله و مثلهم معهم»
۶ - بازگشت و ازدیاد خانواده ایوب(ع)، تبلور رحمت خدا به ایشان «و وهبنا له أهله ... رحمة منّا»
۷ - بازگشت خانواده (زن و فرزند)، تبلور رحمت الهى براى مردان «و وهبنا له أهله ... رحمة منّا»
۸ - استجابت دعاى ایوب(ع) از سوى خداوند، با بهبود دادن او و بازگرداندن خانواده اش «إذ نادى ربّه ... هذا مغتسل بارد و شراب . و وهبنا له أهله و مثلهم معهم»
۹ - دعا، عامل رفع مشکلات و رنج هاى طاقت فرسا و باعث جلب رحمت و لطف الهى «إذ نادى ربّه ... هذا مغتسل بارد و شراب . و وهبنا له أهله و مثلهم معهم»
۱۰ - به هنگام گرفتارى و مشکلات - هر چند شدید و طاقت فرسا باشد - نباید از رحمت الهى مأیوس شد. «إذ نادى ربّه ... و وهبنا له أهله ... رحمة منّا»
۱۱ - بازگشت و دو چندان شدن خانواده ایوب(ع)، مایه تذکر و بیدارى صاحبان خرد ناب «و وهبنا له أهله ... رحمة منّا و ذکرى لأُولى الألبب»
«لُب» به معناى عقل خالص و خرد ناب است (مفردات راغب).
۱۲ - خرد ناب و به دور از ناخالصى ها (هوا و هوس و...) زمینه تذکر و بیدارى انسان ها «و ذکرى لأُولى الألبب»
۱۳ - وجود بسترهاى گوناگون اندیشه و خردورزى در سرگذشت ایوب پیامبر «و اذکر عبدنا أیّوب إذ نادى ... و وهبنا له أهله ... و ذکرى لأُولى الألبب»
از این که خداوند، بیدار شدن انسان ها از سرگذشت ایوب(ع) را به صاحبان خرد اختصاص داده است، مى توان استفاده کرد که در این داستان زمینه هاى بسیارى براى اندیشیدن و خردورزى وجود دارد.