سوره ص، آیه ۴۷ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۶
وَإِنَّهُمْ عِندَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيَارِ
اور بے شک وہ ہمارے حضور بڑے منتخب و برگزیدہ (اور) پسندیدہ بندوں میں سے تھے،
معنی کلمات و عبارات
«الْمُصْطَفَیْنَ»: جمع مُصْطَفی، نخبگان. برگزیدگان. «الأخْیَارِ»: جمع خَیِّر، خوبان و نیکان. محسنان و نیکوکاران.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام)، از برگزیدگان خداوند از میان انسان ها «و إنّهم عندنا لمن المصطفین»
«مصطفى» (مفرد «مصطفین») به معناى شخص برگزیده و انتخاب شده است.
۲ - عظمت مقام و قرب ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام) در پیشگاه خداوند «و إنّهم عندنا لمن المصطفین»
برگزیدگى ابراهیم(ع) و... از سوى خداوند با آمدن قید «عندنا» (پیشگاه ما)، مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد.
۳ - پیامبران، بهترین افراد از میان انسان ها «و إنّهم عندنا لمن المصطفین»
۴ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام)، از افراد خیّر و نیکوکار بودند. «و إنّهم ... الأخیار»
اخیار به دو معنا است: ۱- جمع «خیّر» - با تشدید یاء - به معناى نیکوکار است. ۲- جمع «خیْر» - به سکون یاء - در مقابل «شرّ» است. برداشت یاد شده مبتنى بر معناى نخست است.
۵ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام) از خوبان و نیکان بودند. «إنّهم ... الأخیار»
۶ - پیامبران، از هر گناه و خطاکارى معصوم اند. «إنّهم عندنا لمن المصطفین الأخیار»
توصیف ابراهیم(ع) و ... از سوى خداوند به «أخیار» - به صورت مطلق - گویاى این حقیقت است که پیامبران در همه افعال و صفات خود، از نیکان بودند و از آنان جز خوبى و کار خیر سرنمى زد و این همان حقیقت عصمت است.
۷ - ابراهیم، اسحاق و یعقوب (علیهم السلام)، اسوه و الگوى انسان ها «و اذکر عبدنا إبرهیم ... إنّهم عندنا لمن المصطفین الأخیار»
برداشت یاد شده از آن جا است که آیه شریفه، درصدد بیان سرگذشت شخصیت هایى است که براى پیامبراسلام(ص) و مؤمنان، درس آموز و سازنده است.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
الگوگیری از اسحاقالگوگیری از یعقوبتقرب اسحاقتقرب یعقوببرگزیدگی اسحاقبرگزیدگی یعقوبعمل خیر ابراهیمعمل خیر اسحاقعمل خیر یعقوببهترین انسان هاتقرب ابراهیمبرگزیدگی ابراهیممقامات یعقوبمقامات اسحاقالگوی تربیتالگوگیری از ابراهیمعصمت انبیافضایل اسحاقفضایل یعقوبمقامات انبیامقامات ابراهیمفضایل انبیافضایل ابراهیم
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
- ابراهیم(علیه السلام) الگویی شایسته برای انسانها+۲ آیه
- ابراهیم(علیه السلام) و فرزندانش، برگزیدگان خدا+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام) از نیکان نزد خدا+۲ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، از بندگان برگزیده خداوند+۵ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، انسانی برگزیده و نیک+۱ آیه
- برگزیدگی پیامبران از میان انسانها ازسوی خداوند+۵ آیه
- انبیا، شخصیّتهایی خالص و شایسته، پیش از احراز مقام نبوّت+۴ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، بنده برگزیده خدا+۶ آیه
- اسحاق(علیه السلام) از پیامبران برگزیده خداوند+۳ آیه
- لزوم یاد شدن اسحاق از زبان پیامبر(صلی الله علیه واله) به دلیل برگزیدگی وی+۱ آیه
- بزرگداشت یعقوب(علیه السلام) از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)به دلیل برگزیدگی یعقوب(علیه السلام) از سوی خداوند: واذکر عبـدنا ابرهیم واسحـق ویعقوب ... * وانّهم عندنا لمن المصطفین الاخیار+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام) از بندگان مقرّب در پیشگاه خداوند+۴ آیه
- اسحاق(علیه السلام) از مقرّبان پیشگاه خداوند+۱ آیه
- یعقوب(علیه السلام) از مقرّبان پیشگاه خداوند+۱ آیه
- رسالت انبیا، مقامی برگزیده از سوی خدا+۵ آیه
- برخورداری ابراهیم(علیه السلام) از مقام عصمت+۹ آیه
- اخرت اندیشی ابراهیم(علیه السلام) موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۲ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، پیامبری دارای عصمت+۸ آیه
- اخرت اندیشی اسحاق(علیه السلام) موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۳ آیه
- اخرت اندیشی اسماعیل(علیه السلام)، موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۳ آیه
- عصمت انبیای الهی از خطا در دریافت و ابلاغ وحی و از گناهان+۶ آیه
- اخرت اندیشی ذوالکفل(علیه السلام)، موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۳ آیه
- یعقوب(علیه السلام) پیامبری دارای عصمت+۸ آیه
- اخرت اندیشی یعقوب(علیه السلام) موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۳ آیه
- اخرت اندیشی و دوری از دنیاطلبی انبیای الهی، مایه نیل انان به مقام عصمت+۳ آیه
- مُبدّل/ اسما و صفات+۱ آیه
- یاداوری اقتدار، بصیرت، خلوص و برگزیدگی ابراهیم علیه السلام، در میان نیکان، توصیهای سازنده و درسی عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- فرمان خداوند به یاداوری اقتدار، بصیرت، خلوص و برگزیدگی اسحاق علیه السلام در میان نیکان+۱ آیه
- یاداوری از اقتدار، بصیرت، خلوص و برگزیدگی یعقوب علیه السلام در میان نیکان، توصیهای سازنده و درسی عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- برگزیدگی، از موجبات مدح و ستایش الهی+۴ آیه
- داشتن قدرت جسمانی، از عوامل مدح و ستایش انسان+۳ آیه
- تمجید و ستایش خداوند از ابراهیم علیه السلام+۶ آیه
- اخلاص ابراهیم علیه السلام، مورد ستایش خداوند+۲ آیه
- برگزیدگی ابراهیم علیه السلام، مورد ستایش الهی+۳ آیه
- اخلاص، برگزیدگی و نیکوکاری، از ویژگیهای مورد ستایش خداوند از اسحاق علیه السلام+۲ آیه
- مدح یعقوب علیه السلام به علت قدرت، بصیرت، اخلاص و برگزیدگی او از جانب خداوند+۲ آیه
- یعقوب علیه السلام از بندگان برگزیده خداوند+۵ آیه
- یعقوب علیه السلام از افراد خیّر و نیکوکار+۱ آیه