آیه ۴۸ سوره ص

سوره ص، آیه ۴۸ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۶

وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِّنَ الْأَخْيَارِ

اور آپ اسماعیل اور الیسع اور ذوالکفل (علیھم السلام) کا (بھی) ذکر کیجئے، اور وہ سارے کے سارے چنے ہوئے لوگوں میں سے تھے،

معنی کلمات و عبارات
«الْیَسَعَ»: نام یکی از انبیاء بنی‌اسرائیل است و بعضی معتقدند که او همان یوشع‌بن‌نون است. برخی هم او را همان إلیاسین که إلیاس باشد می‌دانند. «ذَالْکِفْلِ»: نام یکی از انبیاء بنی‌اسرائیل است که سرپرستی مریم را به عهده گرفت و زکریّا نام دارد.
نزول
نکات آیه
۱ - یادآورى سرگذشت اسماعیل، الیسع و ذاالکفل (علیهم السلام)، توصیه خداوند به پیامبر(ص) «و اذکر إسمعیل و الیسع و ذاالکفل» ۲ - سرگذشت اسماعیل، الیسع و ذاالکفل (علیهم السلام)، درس آموز و سازنده براى پیامبراسلام(ص) و مؤمنان «و اذکر إسمعیل و الیسع و ذاالکفل» توصیه خدا به پیامبر(ص) مبنى بر یادآورى سرگذشت اسماعیل(ع) و...، مى تواند به منظور درس آموزى و سازندگى باشد. ۳ - اسماعیل، الیسع و ذاالکفل (علیهم السلام)، از افراد خیّر و نیکوکار بودند. «و کلّ من الأخیار» اخیار به دو معنا است: ۱- جمع «خیّر» - با تشدید یاء - به معناى نیکوکار است. ۲- جمع «خیْر» - به سکون یاء - در مقابل «شرّ» است. برداشت یاد شده مبتنى بر فرض نخست است. ۴ - اسماعیل، یسع و ذاالکفل (علیهم السلام) از خوبان و نیکان بودند. «و کلّ من الأخیار» ۵ - پیامبران، از هرگونه گناه و خطاکارى معصوم اند. «و کلّ من الأخیار» توصیف اسماعیل(ع) و... از سوى خداوند به «أخیار» - به صورت مطلق - گویاى این حقیقت است که پیامبران در همه افعال و صفات خود از نیکان بودند و از آنان جز خوبى و کار خیر، سرنمى زد و این همان حقیقت عصمت است. ۶ - اسماعیل، الیسع و ذاالکفل (علیهم السلام) اسوه و الگوى انسان ها «و اذکر إسمعیل و الیسع و ذاالکفل و کلّ من الأخیار» برداشت یاد شده از آن جا است که آیه شریفه، درصدد بیان سرگذشت شخصیت هایى است که براى پیامبراسلام(ص) و مؤمنان درس آموز و سازنده است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷ - «عبدالعظیم بن عبداللّه الحسنى قال کتبت إلى أبى جعفر(ع) أعنى محمدبن على بن موسى(ع) أسأله عن ذى الکفل ما اسمه؟ و هل کان من المرسلین؟ فکتب صلوات اللّه علیه: بعث اللّه تعالى جلّ ذکره مائة ألف نبىّ و أربعة و عشرین ألف نبىّ . المرسلون منهم ثلاثمائة و ثلاثة عشر رجلاً و أنّ ذاالکفل منهم (صلوات اللّه علیه) و کان بعد سلیمان بن داود و کان یقضى بین الناس ... و کان اسمه عویدیا و هو الذى ذکره اللّه تعالى جلّت عظمته فى کتابه حیث قال: «و اذکر إسماعیل و الیسع و ذاالکفل کلّ من الأخیار»; [منبع: قصص الأنبیاء راوندى، ص ۲۱۳، ح ۲۷۷; بحارالأنوار، ج ۱۳، ص ۴۰۵، ح ۲.] عبدالعظیم حسنى گوید: به امام جواد(ع) نامه نوشتم... و از اسم ذى الکفل سؤال نمودم و این که او از پیامبران مرسل بود؟ حضرت در جواب نوشت: خداوند ۱۲۴ هزار پیامبر فرستاده که ۳۱۳ نفر آنان مرسل بودند و ذاالکفل از جمله این ۳۱۳ نفر بود و زمان وى بعد از سلیمان(ع) بود و او بین مردم قضاوت مى کرد... و اسم او عویدیا بود و این همان است که خداوند - جلّت عظمته - نام او را در قرآن آورده و فرموده: (واذکر فى الکتاب إسماعیل و الیسع و ذاالکفل کلّ من الأخیار)».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۳)
  • ابراهیم(علیه السلام) از نیکان نزد خدا+۲ آیه
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی، پاداش اخرتی اسماعیل(علیه السلام)+۲ آیه
  • به نیکی یاد شدن اسماعیل(علیه السلام) از سوی خدا+۱ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام)، بهرهمند از فرجام نیک و نعمتهای بهشتی+۲ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام)، الگویی برگزیده برای انسانها
  • اسماعیل(علیه السلام)، از برگزیدگان الهی+۲ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام)، از جمله برگزیدگان با تقوا و نیکفرجام+۱ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام)، پیامبری دارای عصمت
  • اسماعیل(علیه السلام)، از جمله نیکوکاران
  • اسماعیل(علیه السلام)، از نیکان
  • قصّه اسماعیل(علیه السلام)، شایسته یاداوری و به نیکی ذکر شدن+۱ آیه
  • بهرهمندی الیسع(علیه السلام) از نعمتهای بیپایان بهشتی+۶ آیه
  • الیسع(علیه السلام) از انسانهای برگزیده خداوند+۲ آیه
  • الیسع(علیه السلام)، از انسانهای پرهیزگار+۱ آیه
  • حُسن عاقبت الیسع(علیه السلام) با برخورداری ازنعمتهای بهشتی+۴ آیه
  • به نیکی یاد شدن الیسع(علیه السلام) در دنیا+۱ آیه
  • الیسع(علیه السلام)، انسانی نیکوکار
  • تقوای اسماعیل(علیه السلام)، عامل ورود وی به بهشت+۲ آیه
  • تقوای الیسع(علیه السلام)، عامل ورود وی به بهشت+۲ آیه
  • خداوند، تضمینکننده بهشت برای مخلصان+۶ آیه
  • خداوند تضمینکننده بهشت برای مخلصان+۶ آیه
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی، پاداش اخرتی اسماعیل(علیه السلام)+۲ آیه
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی، پاداش اخرتی الیسع(علیه السلام)+۲ آیه
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی پاداش اخرتی ذوالکفل(علیه السلام)+۲ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام) از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • الیسع(علیه السلام) از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • ذوالکفل(علیه السلام)، از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • لزوم یاد انبیا و بزرگداشت انان، از جانب پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • ذوالکفل، اسوه و الگویی برای اهل تقوا+۲ آیه
  • ارامش کامل ذوالکفل در باغهای بهشتی پاداش اخروی وی+۳ آیه
  • برخورداری ذوالکفل از اشامیدنیهای بهشتی+۳ آیه
  • باغهای جاویدان بهشتی پاداش اخروی ذوالکفل+۱ آیه
  • برخورداری ذوالکفل از میوه های فراوان بهشتی پاداش اخروی ان حضرت+۳ آیه
  • برخورداری ذوالکفل از همسران زیبا و جذّاب بهشتی+۳ آیه
  • ذوالکفل، از برگزیدگان خداوند
  • ذوالکفل، از تقواپیشگان+۱ آیه
  • تقوای ذوالکفل، عامل نیک فرجامی ان حضرت+۱ آیه
  • ذوالکفل انسانی نیک فرجام و خوش عاقبت+۱ آیه
  • تقوای ذوالکفل موجب نیک فرجامی و خوش عاقبتی وی+۱ آیه
  • نیکوکار بودن ذوالکفل
  • توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) به یاداوری سرگذشت ذوالکفل
  • سرگذشت ذوالکفل، سازنده و عبرت اموز برای پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان+۱ آیه
  • حکایت قصّه اسماعیل(علیه السلام) از سوی خداوند زمینه عبرت برای دیگران
  • نقل قصّه الیسع(علیه السلام)، مایه عبرت برای دیگران
  • یاداوری داستان ذوالکفل، مایه عبرت برای دیگران
  • اخرت اندیشی اسحاق(علیه السلام) موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۳ آیه
  • حضرت اسماعیل(علیه السلام) پیامبری دارای عصمت+۱ آیه
  • اخرت اندیشی اسماعیل(علیه السلام)، موجب نیل ان حضرت به مقام عصمت+۳ آیه
  • الیسع(علیه السلام)، پیامبری دارای عصمت و هدایت، از سوی خداوند+۲ آیه
  • اخرت اندیشی الیسع(علیه السلام) موجب برخورداری وی از مقام عصمت
  • عصمت انبیای الهی از خطا در دریافت و ابلاغ وحی و از گناهان+۳ آیه
  • ذوالکفل(علیه السلام)، از پیامبران برخوردار از مقام عصمت
  • اخرت اندیشی ذوالکفل(علیه السلام)، موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۳ آیه
  • اخرت اندیشی یعقوب(علیه السلام) موجب برخورداری وی از مقام عصمت+۳ آیه
  • اخرت اندیشی و دوری از دنیاطلبی انبیای الهی، مایه نیل انان به مقام عصمت+۳ آیه
  • یاداوری سرگذشت اسماعیل(علیه السلام) توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • امر خداوند به محمّد(صلی الله علیه واله) برای ذکر قصّه الیسع(علیه السلام)
  • سرگذشت ذوالکفل(علیه السلام) و صبر و شکیبایی او، درس اموز و شایسته یاد و یاداوری+۲ آیه
  • خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۸ آیه
  • سرگذشت اسماعیل علیه السلام، تذکّری سازنده و عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله و دیگران+۱ آیه
  • عنایت خداوند به یاد محمّد صلی الله علیه و اله از اسماعیل علیه السلام و نیک بودن وی
  • سرگذشت الیسع علیه السلام، تذکّری سازنده و عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله و دیگران+۱ آیه
  • عنایت خداوند به نیکی و نیک بودن الیسع، توصیهای سازنده و عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله
  • سرگذشت ذوالکفل علیه السلام، تذکّری سازنده و عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • عنایت خداوند به یاد ذوالکفل علیه السلام و نیک بودن وی از سوی محمّد صلی الله علیه و اله
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله مامور یاداوری سرگذشت اسماعیل صادق الوعد علیه السلام در قران+۱ آیه
  • پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و اله وظیفهدار یاد کردن سرگذشت الیسع برگزیده
  • پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله موظّف به یاد کردن سرگذشت ذاالکفل برگزیده
  • تقوا پیشگی انسان، از زمینههای مدح و ستایش خداوند از انسان+۱ آیه
  • نیکی و از اخیار بودن انسان، عامل مدح و ستایش از او
  • نیکویی و تقوا پیشگی، صفات مورد ستایش خداوند از الیسع علیه السلام+۱ آیه
  • ستایش خدا از ذاالکفل علیه السلام به علت نیکی و تقوا پیشگی او+۱ آیه
  • وجوب زنده نگهداشتن یاد انبیا و ارج نهادن بر کوششهای انان+۹ آیه
واژه‌ها