آیه ۴۹ سوره ص

سوره ص، آیه ۴۹ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۶

هٰذَا ذِكْرٌ وَ إِنَ لِلْمُتَّقِينَ لَحُسْنَ مَآبٍ

This is a reminder. The devout will have a good place of return.

معنی کلمات و عبارات
«ذِکْرٌ»: خاطره. یاد. عظمت و آوازه. وسیله پند و مایه عبرت دیگران. با توجّه به معنی اخیر، مفهوم آیه این می‌شود، این فرازها، مایه پند و اندرز کسانی است که پندپذیر و عبرتگیر باشند و بدین وسیله بخواهند از زمره متّقیان گردند. «حُسْنَ مَآبٍ»: (نگا: آل‌عمران / ، رعد / ).
نزول
نکات آیه
۱ - قرآن، وسیله یاد و یادآورى انسان ها است. «هذا ذکر» برداشت یاد شده مبتنى بر این است که «هذا» اشاره به آیات قرآن باشد. ۲ - قرآن، عامل یادآورى دانستنى هاى فراموش شده و بیدارگر فطرت خفته انسان ها «هذا ذکر» «ذکر» به معناى استحضار و یادآورى اندوخته ها و دانستنى ها است. توصیف قرآن به «ذکر»، مى تواند به این خاطر باشد که این کتاب یادآور دانستنى هایى است که فراموش شده است. و یا بیدارگر فطرت خفته انسان هایى است که از دانستنى هاى فطرى خود، غفلت ورزیده اند. ۳ - ذکر، از نام هاى قرآن «هذا ذکر» ۴ - سرگذشت داوود، سلیمان، ایوب، ابراهیم، اسحاق، یعقوب، اسماعیل، الیسع و ذاالکفل (علیهم السلام)، مایه یاد و یادآورى انسان ها «و اذکر داود ... سلیمن ... أیّوب ... إبرهیم و إسحق و یعقوب... إسمعیل و الیسع و ذاالکفل و کلّ من الأخیار . هذا ذکر» برداشت یاد شده از آن جا است که «هذا» مى تواند اشاره به مجموعه آیاتى باشد که درباره سرگذشت پیامبران یاد شده، سخن گفته است. ۵ - یاد و یادآورى، هدف قرآن از نقل سرگذشت انسان هاى شایسته چون پیامبران الهى «و اذکر داود ... إسمعیل و الیسع و ذاالکفل و کلّ من الأخیار . هذا ذکر» ۶ - یادآورى سرگذشت انسان هاى شایسته همچون پیامبران، از روش هاى تربیتى قرآن «و اذکر داود ... إسمعیل و الیسع و ذاالکفل و کلّ من الأخیار . هذا ذکر» ۷ - داوود، سلیمان، ایوب، ابراهیم، اسحاق، یعقوب، اسماعیل، الیسع، ذاالکفل (علیهم السلام)، از تقواپیشگان و نیک فرجامان بودند. «و اذکر داود ... إسمعیل و الیسع و ذاالکفل ... هذا ذکر و إنّ للمتقین لحسن مئاب» «مئاب» به معناى مرجع و بازگشت است و منظور از «حسن مئاب» حسن عاقبت و سرانجام نیک است. گفتنى است که برداشت یاد شده مبتنى بر این است که مقصود از «متقین» پیامبرانى باشد که در آیات گذشته از آنان سخن گفته شد. ۸ - تقواپیشگان، برخوردار از فرجامى نیک «و إنّ للمتّقین لحسن مئاب» ۹ - تقوا، عامل نیک فرجامى انسان «و إنّ للمتّقین لحسن مئاب» ۱۰ - نیک فرجامى، تنها در سایه تقواپیشگى میسر است. «و إنّ للمتّقین لحسن مئاب» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که لام در «للمتّقین» براى اختصاص است.
تفسیر (۶)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۷)
  • ابراهیم(علیه السلام) در زمره متّقین و دارای فرجامی نیک+۱ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) از شمار بندگان متّقی و نیکفرجام خدا+۱ آیه
  • اسحاق(علیه السلام)، از جمله بندگان پرهیزگار خداوند+۱ آیه
  • تقوای اسحاق(علیه السلام)، سبب حُسن عاقبت و ورود او به بهشت جاودان+۲ آیه
  • یاداوری سرگذشت ابراهیم، اسحاق و یعقوب(علیهم السلام)سفارش خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی، پاداش اخرتی اسماعیل(علیه السلام)+۲ آیه
  • به نیکی یاد شدن اسماعیل(علیه السلام) از سوی خدا+۱ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام)، بهرهمند از فرجام نیک و نعمتهای بهشتی+۲ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام)، از جمله برگزیدگان با تقوا و نیکفرجام+۱ آیه
  • قصّه اسماعیل(علیه السلام)، شایسته یاداوری و به نیکی ذکر شدن+۱ آیه
  • بهرهمندی الیسع(علیه السلام) از نعمتهای بیپایان بهشتی+۶ آیه
  • الیسع(علیه السلام)، از انسانهای پرهیزگار+۱ آیه
  • حُسن عاقبت الیسع(علیه السلام) با برخورداری ازنعمتهای بهشتی+۴ آیه
  • به نیکی یاد شدن الیسع(علیه السلام) در دنیا+۱ آیه
  • انواع میوهها و خوردنیها، در بزمهای بهشتیان+۳ آیه
  • نابرابری فرجام اخرتی بهشتیان و جهنّمیان+۳ آیه
  • زندگی جاودان در بهشت، بشارتی از جانب خداوند به بهشتیان+۲ آیه
  • تقوای ابراهیم(علیه السلام) عامل بهشتی شدن وی+۲ آیه
  • تقوای اسحاق(علیه السلام)، عامل بهشتی شدن وی+۲ آیه
  • تقوای اسماعیل(علیه السلام)، عامل ورود وی به بهشت+۲ آیه
  • تقوای الیسع(علیه السلام)، عامل ورود وی به بهشت+۲ آیه
  • برخورداری متّقین، از بهشت+۳ آیه
  • خداوند، تضمینکننده بهشت برای مخلصان+۶ آیه
  • خداوند تضمینکننده بهشت برای مخلصان+۶ آیه
  • درهای بهشت، گشوده برای پرهیزکاران+۱ آیه
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی، پاداش اخرتی اسماعیل(علیه السلام)+۲ آیه
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی، پاداش اخرتی الیسع(علیه السلام)+۲ آیه
  • قیامت روز پاداش عمل+۴ آیه
  • یاد خداوند، موجب بهرهمندی از پاداش الهی
  • بهرهمندی از نعمتهای بیپایان بهشتی پاداش اخرتی ذوالکفل(علیه السلام)+۲ آیه
  • تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۵ آیه
  • یاد خداوند، موجب برخورداری از پاداش الهی
  • وعده پاداش خداوند به بندگان+۵ آیه
  • وعده پاداش، از روشهای تربیت انسانها+۵ آیه
  • تقوا، عامل نیک فرجامی انسان+۱ آیه
  • بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۷ آیه
  • تقواپیشگان، برخوردار از سرای نیکو در اخرت+۱ آیه
  • همسران پاک بهشتی، از پاداشهای تقواپیشگان+۵ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • اسحاق(علیه السلام) از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • اسماعیل(علیه السلام) از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • الیسع(علیه السلام) از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • ذوالکفل(علیه السلام)، از شمار متّقین نیکفرجام+۱ آیه
  • یعقوب(علیه السلام)، از پارسایان نیکفرجام+۱ آیه
  • روز حسابرسی، موعد بهرهمندی متّقین از نعمتهای بهشتی+۴ آیه
  • همسری حوریان بهشتی، از پاداشهای بهشتیان+۶ آیه
  • داود(علیه السلام) از زمره تقواپیشگان نیک فرجام+۱ آیه
  • باغهای جاویدان بهشت، پاداش تقواپیشگی داود(علیه السلام)+۲ آیه
  • فرجام نیک، پیامد تقواپیشگی داود(علیه السلام)+۱ آیه
  • برخورداری داود(علیه السلام)، از حسن عاقبت و سرانجامی نیک+۱ آیه
  • ذوالکفل، اسوه و الگویی برای اهل تقوا+۲ آیه
  • ارامش کامل ذوالکفل در باغهای بهشتی پاداش اخروی وی+۳ آیه
  • برخورداری ذوالکفل از اشامیدنیهای بهشتی+۳ آیه
  • برخورداری ذوالکفل از میوه های فراوان بهشتی پاداش اخروی ان حضرت+۳ آیه
  • برخورداری ذوالکفل از همسران زیبا و جذّاب بهشتی+۳ آیه
  • ذوالکفل، از تقواپیشگان+۱ آیه
  • تقوای ذوالکفل، عامل نیک فرجامی ان حضرت+۱ آیه
  • ذوالکفل انسانی نیک فرجام و خوش عاقبت+۱ آیه
  • تقوای ذوالکفل موجب نیک فرجامی و خوش عاقبتی وی+۱ آیه
  • قطع نشدن روزیهای بهشت، برای متّقین+۵ آیه
  • متّقین در بهشت برخوردار از رفاه و اسایش کامل+۹ آیه
  • هم سنّ و سال بودن همسران بهشتی، با شوهران خود+۴ آیه
  • قران، مایه پند و عبرت
  • هماهنگی معارف و تعالیم قران، با فطرت انسانها
  • یاداوری سرگذشت اسماعیل(علیه السلام) توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • سرگذشت ذوالکفل(علیه السلام) و صبر و شکیبایی او، درس اموز و شایسته یاد و یاداوری+۲ آیه
  • تکیه زدن تقواپیشگان در بهشت، بر متکّاهای ویژه بهشتیان+۱ آیه
  • برخورداری متّقین از متکّاهای بهشتی، نتیجه و پاداش تقواپیشگی انان+۱ آیه
  • سرگذشت اسماعیل علیه السلام، تذکّری سازنده و عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله و دیگران+۱ آیه
  • سرگذشت الیسع علیه السلام، تذکّری سازنده و عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله و دیگران+۱ آیه
  • سرگذشت ذوالکفل علیه السلام، تذکّری سازنده و عبرتاموز برای محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • تقوا پیشگی انسان، از زمینههای مدح و ستایش خداوند از انسان+۳ آیه
  • نیکویی و تقوا پیشگی، صفات مورد ستایش خداوند از الیسع علیه السلام+۱ آیه
  • ستایش خدا از ذاالکفل علیه السلام به علت نیکی و تقوا پیشگی او+۱ آیه
  • یعقوب علیه السلام از جمله بندگان پرهیزگار و پارسا+۱ آیه
  • تقوای یعقوب علیه السلام سبب حسن عاقبت و ورود او به بهشت جاودان+۲ آیه
  • یاداوری سرگذشت ابراهیم علیه السلام، اسحاق علیه السلام و یعقوب علیه السلام سفارش خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
واژه‌ها