→

آیه ۱ سوره طه

سوره طه، آیه ۱ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۲

طه

طه‌

معنی کلمات و عبارات
«طه»: (نگا: بقره / .
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ و ۲
«شیخ طوسى» گوید: مجاهد و قتادة گویند: این آیه بدان سبب نازل گردید که رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم زیاد خود را به تعب و سختى مى انداخت و شب‌ها به نماز شب مى پرداخت.

صاحب تفسیر البرهان از محمد بن یعقوب کلینى او بعد از سه واسطه از ابوبصیر و او از امام صادق علیه‌السلام نقل نماید که پیامبر شبى را که نوبت عائشه بود نزد وى رفت و به عبادت پرداخت. عائشه گفت: یا رسول اللّه تعب و سختى را در عبادت به خود راه مده زیرا خداوند تو را مورد آمرزش و غفران خود قرار داده است. پیامبر فرمود: اى عائشه آیا نباید از براى خداى خودم بنده شکور و سپاسگذارى باشم؟ سپس گوید: پیامبر از شدت خستگى و تعب پاشنه پاى خود را بلند می‌کرد و بر روى انگشتان پا مى ایستاد تا رفع خستگى نماید سپس این آیات نازل گردید و نیز در تفسیر على بن ابراهیم بعد از سه واسطه از ابوبصیر و او از امامین همامین امام باقر|باقر و امام صادق|صادق علیهماالسلام روایت کند که فرمودند: پیامبر گاهى از اوقات از شدت خستگى بر روى انگشتان پاى خود مى ایستاد و این کار را ادامه می‌داد تا این که پاهاى او متورم گردید و خداوند این آیات را بر او نازل نمود، طبرسى صاحب مجمع البیان گوید: چنین روایت شده که پیامبر گاهى در نماز یک پاى خود را بلند می‌کرد و با پاى دیگر مى ایستاد تا بدین وسیله خستگى و سختى را از خود رفع نماید سپس این آیات نازل گردید چنان که از امام صادق علیه‌السلام نیز روایت شده است و نیز گوید: پیامبر تمام شب را به نماز مى پرداخت و البته این زحمات قبل از وجوب فرائض یومیه بوده است. ابن مردویه در تفسیر خود از ابن عباس و عبدالله بن حمید نیز در تفسیر خود از ربیع بن انس و باز ابن مردویه در تفسیر خود از طریق عوفى از ابن عباس مشقت در عبادت را براى رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل نموده اند و در نحوه به زحمت انداختن پیامبر خویشتن را اختلاف نموده اند. صاحب کشف الاسرار از مغیرة بن شعبه نقل کند که پیامبر به قدرى نماز می‌خواند که پاهاى وى متورم شده بود و نیز گوید گاهى به یک پاى مى ایستاد و نماز می‌خواند.

روایات
۱- «عن جعفربن محمد(ع) قال:... و أمّا«طه» فاسم من أسماء النبى(ص) و معناه: یاطالب الحقّ الهادى إلیه; [منبع: معانى الأخبار، ص ۲۲، ح ۱; نورالثقلین، ج ۳، ص۳۶۷ ح۸.] از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود:... و اما «طه» نامى از نام هاى پیغمبر(ص) است و معنایش این است: اى طالب حق که هدایت کننده به سوى حق هستى». ۲- «عن جعفربن محمدالصادق(ع): قوله عزّوجلّ: «طه» أى طهارة أهل بیت محمد (صلوات اللّه علیهم) من الرجس; [منبع: تأویل الأیات الظاهرة، ص ۳۰۴; بحارالأنوار، ج ۲۵، ص ۲۰۹، ح ۲۲.] از امام صادق(ع) روایت شده «طه» در سخن خداوند اشاره به طهارت اهل بیت محمد(ص) از رجس و پلیدى است». ۳- عن جعفربن محمد(ع) (انّه قال لمحمدبن مسلم) إذا أتیت مشهد أمیرالمؤمنین(ع)... قل... السلام علیک یا طه...; [منبع: بحارالأنوار، ج ۹۷، ص ۳۷۵، ح ۹.] از امام صادق(ع) روایت شده که (به محمدبن مسلم) فرمود:... هرگاه به زیارت مرقد امیرالمؤمنین(ع) رفتى... بگو... السلام علیک یا طه».
تفسیر

آیات مرتبط و نمودار ارتباط ‹