سوره طه، آیه ۱۳۰ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۲۱
فَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا وَمِنْ آنَاءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَىٰ
پس در برابر آنچه میگویند، صبر کن! و پیش از طلوع آفتاب، و قبل از غروب آن؛ تسبیح و حمد پروردگارت را بجا آور؛ و همچنین (برخی) از ساعات شب و اطراف روز (پروردگارت را) تسبیح گوی؛ باشد که (از الطاف الهی) خشنود شوی!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۵–۱۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۲۷–۱۳۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۳۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۳۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۳۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲۷–۱۳۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۳۰
روایات و احادیث
۲۵ - «اسماعیل بن الفضل قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن قول اللّه عزّوجلّ: «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» فقال: فریضة على کلّ مسلم أن یقول قبل طلوع الشمس عشر مرّات و قبل غروبها عشر مرّات : لا إله إلاّ اللّه وحده لاشریک له له الملک و له الحمد یحیى و یمیت و هو حىّ لایموت بیده الخیر و هو على کلّ شىء قدیر; اسماعیل بن فضل مى گوید: از امام صادق(ع) در باره سخن خداى - عزّوجلّ - : «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» سؤال کردم، پس فرمود: بر هر مسلمانى فریضه است که قبل از طلوع خورشید و قبل از غروب آن، ده مرتبه بگوید: «لا إله إلاّ اللّه وحده لاشریک له...»». [منبع: خصال صدوق، ج ۲، ص ۴۵۲، ب ۱۰، ح ۵۸; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۰۷، ح ۱۷۷.] ۲۶ - «عن زرارة عن أبى جعفر(ع)... قال: قلت له: «و أطراف النهار لعلّک ترضى» قال: یعنى تطوع بالنهار; از زراره نقل شده که گفت به امام باقر(ع) عرض کردم: [این که خدا فرموده: «و سبّح»] «و أطراف النهار لعلّک ترضى» [مراد چیست ؟] فرمود: یعنى در روز، نماز مستحبى بخوان». [منبع: کافى، ج ۳، ص ۴۴۴، ح ۱۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۰۷- ، ح ۱۸۱.] ۲۷ - «عن النبى(ص) فى قوله: «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» قال: «قبل طلوع الشمس» صلاة الصبح «و قبل غروبها» صلاة العصر; از نبى اکرم(ص) روایت شده که در باره قول خدا: «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» فرمود: قبل طلوع الشمس» [وقت] نماز صبح است و «قبل غروبها» [وقت] نماز عصر است». [منبع: الدرالمنثور، ج ۵، ص ۶۱۱.]
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶۰)
- ازاررسانی کافران و مشرکان نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به ذکر و عبادت خدا در برابر اذیّتهای مشرکان+۳ آیه
- صبر در برابر ازارهای کافران و مشرکان، سفارش خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
- سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- تهجّد و شبزندهداری پیامبر(صلی الله علیه واله)، زمینه امیدواری وی به برخورداری از مقام شفاعت+۱ آیه
- برپاداشتن نماز شب، زمینهساز امید برای رسیدن به اهداف مطلوب
- تسبیح و ذکر خدا در اوقات شبانه روز زمینهساز امید برای رسیدن به مقام رضا
- نماز زمینهساز امید برای رسیدن به مقام رضا و شفاعت
- پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) مامور صبر و پایداری، در ابلاغ رسالت خویش+۵ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۹ آیه
- صبر و بردباری، از اثار تسبیح پروردگار
- تسبیح خداوند زمینهساز نیل به مقام رضا
- تسبیح همراه با حمد، از اداب تسبیح پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- صبحگاه و شبانگاه، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۵ آیه
- اغاز روز و اخر روز، زمان مناسب برای تسبیح خداوند+۳ آیه
- لزوم تسبیح خدا در سختیها، جهت رسیدن به مقام رضا از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)
- تسبیح خدا در نماز صبح، عصر، مغرب، عشا و ظهر+۲ آیه
- تسبیح پروردگار از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- توجّه به تدبیر خداوند و قانونمند بودن عذابها و کیفرهای او، برانگیزنده انسان برای تسبیح خدا در همه حال+۱ آیه
- نیازمندی انسان به تسبیح خداوند، در شرایط سخت و دشوار
- تعلیم شیوه تسبیح به پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۹ آیه
- تعلیم شیوه ستایش به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۴ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تنزیه خداوند+۸ آیه
- رضایتخاطر و ارامش درون پیامبر(صلی الله علیه واله)، از اثار تهجّد و نماز شب او
- تهجّد و شبزندهداری، عاملی برای نیل پیامبر(صلی الله علیه واله)به مقام ارجمند شفاعت+۱ آیه
- تسبیح و تنزیه خدا در دل شب، از مصادیق تهجّد+۵ آیه
- نماز شب، از مصادیق اشکار تهجّد+۶ آیه
- تهجّد و شبزندهداری، عاملی برای نیل پیامبر(صلی الله علیه واله)به مقام ارجمند شفاعت+۱ آیه
- حرص و دلبستگی به دنیا و زندگی مرفّه دیگران، مانع از دسترسی به مقام رضا+۱ آیه
- لزوم تسبیح خداوند+۹ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به تسبیح خداوند، در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۲ آیه
- لزوم تسبیح پیامبر(صلی الله علیه واله) از خداوند، در برابر برخوردها و گفتار مخالفان+۲ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تسبیح پروردگار+۲ آیه
- لزوم همراه بودن حمد خدا با تسبیح او+۶ آیه
- لزوم صبر و تحمّل، در برابر مشکلات و مصایب+۵ آیه
- وجوب اقامه نماز+۳ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
- تسبیح و حمد خدا، زمینه ساز دستیابی به صبر، در برابر سختیها
- نیل پیامبر(صلی الله علیه واله) به مقام رضا، در گرو تسبیح خدا همراه با حمد او
- ربوبیّت خداوند نسبت به همه هستی، از ملاکهای استحقاق حمد و ستایش+۵ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور ستایش خداوند، در برخی اوقات شب و قبل از طلوع و غروب افتاب
- تسبیح همراه با حمد، توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- قبل از طلوع و غروب افتاب، اوقات مناسب برای حمد و ستایش خداوند+۱ آیه
- لزوم مقدم بودن تسبیح خداوند بر حمد او+۶ آیه
- ربوبیّت خداوند، اقتضاکننده حمد و ستایش برای او+۵ آیه
- قبل از طلوع خورشید، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- زمان قبل از غروب خورشید، وقت مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- هنگام طلوع و غروب خورشید، وقت مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- بیان فلسفه مهلت دادن خدا به کافران، موجب تسلاّی خاطر و صبر پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر فشارهای تبلیغاتی کافران+۱ آیه
- رضای به روزی اعطایی پروردگار، مانع از چشم دوختن به زینتهای دنیایی دیگران+۱ آیه
- اجتناب از چشم دوختن به داشته های دیگران و دلبستگی به دنیا، زمینه رضایت از پروردگار+۱ آیه
- تسبیح خدا، زمینه ساز رضا به قضا و قدر الهی
- حمد خداوند در اوقات مختلف زمینه ساز رضای خداوند
- صبر، زمینه ساز رضا به قضا و قدر الهی
- مقام رضا، موقعیّتی رفیع و ارزشمند و وصول به ان، امری دشوار
- حسرت بر رفاه مرفهان و خیره شدن به ان، مانع دسترسی به مقام رضا+۱ آیه
- تسبیح روزانه پروردگار قبل از غروب افتاب، مورد توصیه الهی
- تسبیح پروردگار در دو طرف روز، موجب خشنودی و ارامش خاطر
- یاد پروردگار و عبادت او، سبب اسان شدن تحمّل و بردباری در برابر مشکلات و ناملایمتها+۳ آیه
- رهبران الهی، نیازمند ستایش و عبادت پروردگار، برای مواجه شدن با مشکلات حوزه مسیولیّت خویش+۳ آیه
- اگاهی از سنّتهای الهی و فلسفه ان، زمینه ساز صبر در سختیها+۱ آیه
- نیاز انسان به تسبیح و یاد خدا، در شرایط سخت، جهت صبر و تحمّل بیشتر+۲ آیه
- یاد خدا، سبب تحمّل بیشتر در شرایط دشوار
- لزوم روی اوردن به درگاه خدا، در سختی و اسایش
- توجّه به سنّت خدا درباره کیفر متمرّدان زمینه ساز صبر در برابر دشمنان+۲ آیه
- شب هنگام، فرصتی مناسب برای تسبیح و تقدیس خداوند+۴ آیه
- شب هنگام، زمانی شایسته برای حمد و ستایش خدا+۲ آیه
- اذیّت و ازارهای قولی مشرکان، نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
- برخورد همراه با صبر، در برابر سخنان ایذایی مشرکان، کاری شایسته و مطلوب+۵ آیه
- اندوه محمّد(صلی الله علیه واله) از سخنان بیجا و یاوه گوییهای مشرکان+۶ آیه
- تسبیح همراه با حمد خدا، در هر صبح و شام، راهی برای دستیابی به صبر در برابر ناملایمات+۲ آیه
- تسبیح خدا در صبحگاهان، راه دستیابی به مقام رضا
- صبح، وقتی مناسب برای تسبیح و حمد و ستایش پروردگار+۲ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) برای تسبیح خدا به همراه حمد و ستایش او در صبحگاهان+۲ آیه
- تسبیح خدا با حمد او در صبحگاهان، زمینه ساز دستیابی به صبر و تحمّل در برابر سختیها+۲ آیه
- تسبیح خدا به همراه حمد و ستایش در صبحگاهان، راه دستیابی به مقام رضا
- صبر زمینه ساز دستیابی به مقام رضا
- دعوت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به صبر، از سوی خداوند+۷ آیه
- اگاهی از قوانین و سنّتهای الهی زمینه ساز صبر و تحمّل در سختیها و شداید+۲ آیه
- تسبیح و ستایش پروردگار در صبح و شام زمینه استواری روح و دستیابی به صبر در برابر ناگواریها+۶ آیه
- شب زنده داری از زمینه های شکیبایی بر فرمان پروردگار+۲ آیه
- توجّه به تضمین روزی انسان از سوی خدا مقتضی صبر بر نماز+۱ آیه
- گفته ها و فشارهای تبلیغاتی و روانی دشمن از موارد نیازمند صبر و بردباری+۵ آیه
- تبلیغ دین و ابلاغ رسالت الهی از موارد صبر و شکیبایی+۴ آیه
- رهبری امّت نیازمند صبر و شکیبایی+۴ آیه
- هنگام طلوع فجر، زمان مناسب، برای تسبیح خداوند+۱ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به تسبیح خدا، هنگام طلوع فجر وقت نماز صبح+۱ آیه
- تسبیح خداوند، هنگام ظهر، توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)
- نیل پیامبر(صلی الله علیه واله) به مقام رضا، در گرو صبر و تسبیح هنگام ظهر
- شب هنگام، زمانی مناسب برای عبادت و راز و نیاز به درگاه الهی+۵ آیه
- ذکر و تسبیح خداوند در اوقات مختلف، از زمینه های دستیابی به مقام رضا به قضای الهی+۱ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان قضای حتمی خود، درباره هلاکت امّتهای کافر پیشین+۲ آیه
- توصیه خداوند به صبر پیامبر(صلی الله علیه واله) بر قضا و اراده او+۳ آیه
- ازاررسانی کافران، به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور ذکر و عبادت خدا، در برابر اذیّتهای مشرکان+۳ آیه
- صبر در برابر ازارهای کافران و مشرکان، سفارش خدا به محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- صبر و پایداری در برابر سختیها و ناملایمات، از ویژگیهای تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح و تنزیه خداوند+۹ آیه
- پذیرش مقررات الهی از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله با رضایت و خشنودی، بازتاب شکیبایی و تسبیح ان حضرت
- تسبیحگویی پروردگار به وسیله پیامبر صلی الله علیه و اله، مایه صبر و بردباری وی
- ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله، برای تسبیح همراه با حمد و ستایش خداوند+۶ آیه
- تسبیح خدا در اغاز و پایان روز، وظیفه الهی پیامبر صلی الله علیه و اله
- تسبیحگویی خداوند در هنگام شب، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح خدا پیش از طلوع افتاب و به هنگام صبح+۲ آیه
- تسبیح خدا در عصر و قبل از غروب افتاب، توصیه الهی به محمّد صلی الله علیه و اله
- ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای تسبیح خداوند، در نماز صبح، مغرب، عشا و ظهر+۱ آیه
- دستور الهی به محمّد صلی الله علیه و اله، برای تسبیح در نمازهای نافله+۲ آیه
- خداوند، تعلیمدهنده اداب و چگونگی تسبیح به پیامبر صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- خداوند، تعلیمدهنده شیوه حمد و ستایش الهی به محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- تهجّد و شبزندهداری محمّد صلی الله علیه و اله، عاملی برای نیل ان حضرت به مقام شفاعت+۱ آیه
- تهجّد و نماز شب پیامبر صلی الله علیه و اله، همراه با تسبیح و تنزیه خدا+۵ آیه
- طرح تاخیر عذاب و نازل نشدن ان بر کافران، موجب حزن و اندوه رسول خدا صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۱۷ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در قبال سخنان ناروای دشمنان، با بیان اگاهی خدا به سخن انان+۶ آیه
- تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان+۶ آیه
- خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله از دشمنی کافران با او+۲ آیه
- خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله، با تبیین فرجام تکذیبکنندگان و منکران رسالت ان حضرت+۲ آیه
- بیان فلسفه مهلت دادن خدا به کافران، موجب تسلّای خاطر و صبر پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر فشارهای تبلیغاتی کافران+۱ آیه
- تسبیح خداوند همراه با حمد وی، زمینهساز رسیدن پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضایت
- راز، نیایش و تهجّد شبانه، زمینهساز دستیابی پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضا
- صبر پیامبر صلی الله علیه و اله بر سخنان ناروای مخالفان، زمینهساز دستیابی ان حضرت به مقام رضایت
- اقامه نمازهای پنجگانه، زمینهساز دستیابی پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضا
- محرومیّت از مقام رضا، در صورت غبطه خوردن پیامبر صلی الله علیه و اله به رفاه مرفّهان و خیره شدن به انها+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور صبر و شکیبایی، در برابر سختیها و ناملایمات+۹ آیه
- صبر پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر اذیّت و ازار دشمنان، سبب دستیابی او به مقام رضا
- توجّه به قضای خداوند در مهلت دادن به دشمنان معاند، زمینهساز صبر پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- توجّه به هلاکت و نابودی پیشینیان و دشمنان معاند در گذشته تاریخ، زمینهساز صبر پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر زخم زبانهای دشمنان+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور شکیبایی، در برابر زخم زبانها و سخنان ناروای دشمنان، درباره خویش+۵ آیه
- دلداری خدا به محمّد صلی الله علیه و اله، در خصوص اذیّت کردن کافران+۴ آیه
- سخنان ناروای کافران، موجب ازردگی پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- دعوت شدن پیامبر صلی الله علیه و اله به شکیبایی در برابر سخنان مشرکان+۵ آیه
- نیل پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضا، در گرو صبر، تسبیح و تحمید مداوم پروردگار
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به تسبیح خدا و اعلام مبرا بودن او از هر عیب و نقص+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به حمد و ستایش خداوند+۵ آیه
- مغرب، وقت مقررّ شده برای وجوب نماز مغرب+۵ آیه
- نماز، زمینهساز امید برای رسیدن به مقام رضا و شفاعت
- مواظبت بر انجام دادن نمازها در اوقات فضیلت خود، امری مهم و مستحبّ+۳ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح خدا، در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۲ آیه
- وجوب اقامه نماز+۳ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
- توجّه به تضمین روزی انسان از سوی خدا، مقتضی صبر بر نماز+۱ آیه
- نماز صبح، از نمازهای واجب یومیّه+۸ آیه
- نماز ظهر، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز عشا، از نمازهای واجب یومیه+۹ آیه
- نماز عصر، ازنمازهای واجب یومیّه+۸ آیه
- نماز مغرب، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور تسبیح خدا قبل از طلوع و غروب نور خورشید+۱ آیه
- وجوب تسبیح خداوند+۹ آیه
- تسبیح خداوند در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا، از واجبات و وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- وجوب تسبیح خداوند از جانب پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر برخوردها و گفتار مخالفان+۲ آیه
- تسبیح پروردگار، از وظایف و واجبات پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- وجوب همراه بودن حمد خدا با تسبیح او+۶ آیه
- وجوب صبر بر پیامبر صلی الله علیه و اله برای پیاده کردن حکم خداوند در برابر سخنان ناروای مشرکان
- وجوب صبر و تحمل در برابر مشکلات و مصایب+۵ آیه
- وجوب اقامه نماز+۳ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه