سوره طه، آیه ۲۱ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۳
قَالَ خُذْهَا وَ لاَ تَخَفْ سَنُعِيدُهَا سِيرَتَهَا الْأُولَى
گفت: «آن را بگیر و نترس، ما آن را به صورت اولش بازمیگردانیم.
معنی کلمات و عبارات
«سِیرَة»: شیوه و چگونگی. هیئت و حالت. همان چیزی که بود.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند به موسى(ع) فرمان داد عصاى تبدیل شده به مار را بدون ترس از زمین برگیرد. «قال خذهاو لاتخف»
۲ - موسى(ع) از گرفتن عصاى مار شده خویش در بیم و هراس بود. «قال خذها و لاتخف»
۳ - خداوند، موسى(ع) را مطمئن ساخت که عصاى مار شده - پس از گرفته شدن - به حالت اول بر خواهد گشت. «و لاتخف سنعیدها سیرتها الأولى»
«سیرة» در اصل به معناى حالت و هیئت سیر است، ولى به صورت مجاز، بر هر صفت و حالتى اطلاق مى شود. در جمله «سنعیدها سیرتها» حرف «إلى» در تقدیر است، که حذف آن، کلمه را منصوب به نزع خافض کرده است; یعنى «سنعیدها إلى سیرتها» یا «سنعید إلیها سیرتها».
۴ - تبدیل عصاى موسى(ع) به مار و بازگشت آن به صورت اوّلیه، وابسته به اراده خداوند بود. «سنعیدها»
۵ - نمایاندن معجزه به موسى(ع) در وادى طوى و به دور از چشم مردم، به خاطر تجربه و آمادگى بیشتر او براى ارائه معجزه در حضور مردم بود. * «ألقها ... خذها و لاتخف»
۶ - امکان ارتباط و وابستگى تحقق معجزه، به امور عادى و طبیعى «ألقها ... فإذا هى حیّة ... خذها... سنعیدها سیرتها الأولى»
مار شدن عصا، برافکندن آن تفریع گردید و عصا شدن مار برگرفتن آن از سوى موسى(ع); این مرحله بندى، گویاى برداشت فوق است.
۷ - ترس از غیر خدا، منافاتى با مقام نبوت ندارد. «لاتخف»
۸ - اشیاى مادى با اذن و اراده خداوند، از حقیقت فعلى خود، به حقیقتى دیگر قابل تبدیل اند. «سنعیدها سیرتها الأولى»
خداوند از حالت اولیه عصاى موسى «سیرتها الأولى» تعبیر نموده است. انتخاب این تعبیر و نیاوردن تعابیرى چون: «سیرتها الأصلیّة» یا «سیرتها الحقیقیة» و... این نکته را نشان مى هد که هیئت و شکل هاى عارض بر ماده، هیچ یک اصالت نداشته، بلکه ماده قابل تبدیل و تحول به هیئت هاى مختلف است.
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۷–۳۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تبدیل مار به عصاترس از عصای موسیعوامل مؤثر در معجزهفلسفه معجزه موسی در سرزمین طویمنشأ تبدیل عصا به مارمنشأ تبدیل مار به عصاگرفتن عصای موسیمنشأ تبدیل موجوداتایجاد آمادگی در موسیترس انبیااطمینان به موسیتبدیل عصا به مارترس موسیعصای موسینقش عوامل طبیعیآثار اراده خداقصه موسیاوامر خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
- ارامش دادن خدا به موسی(علیه السلام) هنگام انتخاب وی برای انجام رسالت+۷ آیه
- اژدها شدن عصای موسی(علیه السلام) معجزه وی وایه خدا+۷ آیه
- خدا، ارایه دهنده ایات خود برای اثبات نبوّت انبیا+۴ آیه
- گفتگوی خدا با موسی(علیه السلام)، در مورد عصای وی+۱ آیه
- پرسش تقریری خداوند از موسی(علیه السلام) درباره عصا، جهت ایجاد زمینه و امادگی برای نمایاندن معجزه به وسیله ان+۴ آیه
- ترس موسی(علیه السلام) از تبدیل شدن عصا به مار+۴ آیه
- اظهار اعجاز الهی با تبدیل ساختن عصا به مار جنبنده و یدبیضا در کوه طور، به منظور تسکین قلب موسی علیه السلام و علامت اعلام رسالت الهی به او+۶ آیه
- اقامه معجزات متعدد در میان فرعون و فرعونیان از نشانههای قدرت برتر الهی+۶ آیه
- اژدها شدن عصای موسی علیه السلام معجزه و نشانه بزرگ الهی، در اثبات نبوت خویش، برای فرعون و فرعونیان+۷ آیه
- مُعید/ اسماوصفات+۴ آیه
- مُؤتی/ اسماوصفات
- ارامش دادن خدا به موسی علیه السلام در هنگام انجام ماموریّت و ابلاغ رسالت الهی+۷ آیه
- ترس موسی علیه السلام از عصای مار شده+۸ آیه
- پرسش تقریری خدا از موسی علیه السلام درباره عصای دستی وی برای ایجاد امادگی و نشان دادن معجزه به وسیله ان+۱ آیه
- اظهار شجاعت هنگام ابلاغ رسالت خود در برابر فرعون، سفارش خدا به موسی علیه السلام+۲ آیه
- ترس و گریز بیتامّل موسی علیه السلام با مشاهده تبدیل عصای دست خویش به اژدها+۵ آیه