سوره طه، آیه ۶۵ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۶
قَالُوا يَا مُوسَى إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَ إِمَّا أَنْ نَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَلْقَى
(ساحران) گفتند: «ای موسی! آیا تو اول (عصای خود را) میافکنی، یا ما کسانی باشیم که اول بیفکنیم؟!»
معنی کلمات و عبارات
«تُلْقِیَ»: بر زمین میاندازی و بساط جادوگری را میپراکنی. مفعول فعل به علّت وضوح، حذف شده است.
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - ساحران فرعون، در میدان مبارزه و رویارویى با موسى(ع)، تعیین آغازکننده را به آن حضرت محول کردند. «قالوا یموسى إمّا أن تلقى ... ألقى»
۲ - ساحران فرعون، آمادگى خویش را براى پیش قدم شدن در ارائه سِحر خود، اعلام کردند. «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى »
۳ - ساحران فرعون، نسبت به غلبه و پیروزى خود بر موسى(ع) در میدان مبارزه، اطمینان داشتند. «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى »
پیشنهاد به موسى(ع) براى تعیین آغازکننده، حکایت از اطمینان ساحران به کار خود و نتیجه آن و یا لااقل تظاهر به آن از سوى آنان دارد.
۴ - برخورد و گفت وگوى ساحران فرعون با موسى(ع) در میدان مبارزه، همراه با نزاکت و اظهار ادب نسبت به آن حضرت بود. «یموسى إمّا أن تلقى و إمّا»
احاله انتخاب آغازگر به موسى(ع) و پرهیز از تحکّم در این زمینه، خالى از ابراز ادب و نزاکت از سوى ساحران نیست.
۵ - علاقه مندى ساحران فرعون، به پیشدستى در ارائه سِحر خویش، قبل از اقدام موسى(ع) به ارائه آیات * «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى »
تفاوت تعبیر در بخش دوم پیشنهاد، نشانگر این نکته است که ساحران براى شروع کردن، انگیزه بیشترى داشتند و بدین وسیله آن را ابراز مى کردند; زیرا به جاى «أن نکون ...» مى توانستند بگویند «أمّا أن نلقى»
۶ - ساحران فرعون، شکست موسى(ع) را در صورت اقدام او به سِحر، حتمى دیده و نیازى به وارد عمل شدن خود احساس نمى کردند. * «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى »
ساحران دو شق تخییر را، به گونه اى بیان کردند که گویا اگر موسى(ع) ابزار سحر خود را بیفکند، کار او تمام است و ناتوانى او بر همگان روشن خواهد شد و تنها در صورتى که آنها دست به کار شوند، نوبت «اول» و «دوم» معنا پیدا مى کند از این رو وصف «أوّل من ألقى» را در باره موسى(ع) به کار نبردند.
۷ - سِحر متداول در عصر فرعون، محدود به نوعى خاص و در قالب نمایش سِحر بر اشیاى افکنده شده بر زمین بود. * «إمّا أن تلقى و إمّا أن نکون أوّل من ألقى »
تعبیرى که ساحران در بیان خویش به کار گرفتند (یا مى افکنى و یا نخست ما مى افکنیم)، مى تواند حاکى از آن باشد که کسى انتظار سحرى از نوع دیگر را نداشت. فراهم آوردن ریسمان ها و عصاها - که آیه بعد بر آن دلالت دارد - نیز گویاى همین نکته است.
۸ - ساحران فرعون، جادویى هم نوع با معجزه موسى(ع) تدارک دیده بودند. «أن تلقى ... من ألقى »
۹ - ساحرانِ فرعون، یک دل و یک زبان و یار یکدیگر، در مبارزه با موسى(ع) «و إمّا أن نکون أوّل من ألقى »
صدق «أوّل من ألقى» بر همه ساحران، گویاى هدف مشترک و وحدت رویه آنان است.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ادب جادوگران فرعونعلایق جادوگران فرعونویژگیهای جادو در دوران فرعونپیشنهاد جادوگران فرعوناتحاد جادوگران فرعونمعجزه عصای موسیاطمینان به شکست موسیروش برخورد جادوگران فرعونآمادگی جادوگران فرعوناطمینان جادوگران فرعونجادوگران فرعون و موسیبینش جادوگران فرعونجادوی جادوگران فرعونتاریخ جادومبارزه با موسیقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- ارامش دادن خدا به موسی(علیه السلام) هنگام مبارزه با جادوگران فرعون+۳ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به ایات(معجزات) عرضهشده از سوی موسی(علیه السلام)+۷ آیه
- اطاعت ساحران فرعونی از فراخوان فرعون برای مقابله با موسی(علیه السلام)+۲ آیه
- ساحران فرعون، اقدامکننده نخست در مبارزه با موسی(علیه السلام)+۱ آیه
- سِحر جادوگران فرعون، امری واهی و دروغین و فاقد حقیقت+۵ آیه
- درخواست موسی(علیه السلام) از ساحران، برای شروع مبارزه+۷ آیه
- ساحران فرعون، مطمین به غلبه سحرشان بر معجزه موسی(علیه السلام)+۵ آیه
- پیشنهاد شروع مبارزه از سوی ساحران به موسی(علیه السلام)+۲ آیه
- سؤال ساحران فرعونی از موسی(علیه السلام) برای تعیین اغاز کننده مبارزه+۲ آیه
- سؤال ساحران فرعونی از موسی(علیه السلام) برای تعیین اغاز کننده مبارزه+۴ آیه
- سؤال توبیخی فرعون از ساحران خود، در مورد ایمان به موسی(علیه السلام) قبل از اجازه گرفتن از وی+۶ آیه
- شناخت جادوگران فرعون، عامل ایمان انان+۱۱ آیه
- گناه ساحران فرعونی، با سحر خویش علیه موسی(علیه السلام)+۷ آیه
- پیروزی معجزه بر سحر، در مبارزه موسی علیه السلام با ساحران فرعون+۲۱ آیه
- ارامش دادن خدا به موسی علیه السلام هنگام مبارزه با جادوگران فرعون+۱ آیه
- امداد خدا به موسی علیه السلام با بطلان سحر جادوگران، هنگام رویارویی با ان حضرت+۳ آیه
- جادوگران فرعونی، از مؤمنان به موسی علیه السلام+۸ آیه
- پیروزی موسی علیه السلام در رویارویی با جادوگران فرعونی+۷ آیه
- ترس موسی علیه السلام از عصای مار شده+۳ آیه
- دلداری خدا به موسی علیه السلام با اگاه ساختن وی از پیروزی وی در میدان مبارزه با ساحران فرعونی+۲ آیه
- مقابله جادوگران فرعونی با دعوت الهی موسی علیه السلام+۶ آیه
- شکست جادوگران فرعونی، در مبارزه خود با موسی علیه السلام+۷ آیه
- اغاز موسی علیه السلام یا ساحران فرعون، در انداختن عصا یا طنابهای سحر، پرسش جادوگران از ان حضرت+۳ آیه
- مقابله شجاعانه با جادوگران فرعونی، از سفارشهای خدا به موسی علیه السلام+۱ آیه