سوره طه، آیه ۷۰ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۶
فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّداً قَالُوا آمَنَّا بِرَبِ هَارُونَ وَ مُوسَى
(موسی عصای خود را افکند، و آنچه را که آنها ساخته بودند بلعید.) ساحران همگی به سجده افتادند و گفتند: «ما به پروردگار هارون و موسی ایمان آوردیم!»
معنی کلمات و عبارات
«أُلْقِیَ السَّحَرَةُ»: جادوگران انداخته شدند. استعمال فعل مجهول بیانگر این واقعیّت است که سطوت معجزه، جادوگران را فروتنانه بر رو انداخته است.
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - عصاى موسى با اعجاز او، تمامى ابزار و آلات سِحر جادوى ساحران فرعون(بندها و عصاها) را بلعید. «تلقف ما صنعوا ... فأُلقى السحرة »
«فاء» در «فألقى» فصیحه و حاکى از جملاتى محذوف است. مفاد آیه با تقدیرات آن چنین مى شود: موسى(ع) عصاى خود را انداخت و عصا آلات سحر را بلعید، آن گاه ساحران به سجده افتادند.
۲ - ساحران با مشاهده معجزه موسى و بلعیده شدن سِحرشان با اعجاز او، در برابر خداوند به سجده افتادند. «فأُلقى السحرة سجّدًا »
۳ - ساحران، با مشاهده معجزه موسى، آن را قدرتى الهى دانسته و در برابر عظمت خداوند اظهار فروتنى کردند. «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۴ - جاذبه نیرومند معجزه موسى، توان هرگونه درنگ و مقاومت را از ساحران فرعون سلب کرد. «فأُلقى السحرة »
فعل «أُلقى» مجهول است و دلالت دارد که ساحران وادار به سجده شدند، به گونه اى که گویا عاملى آنها را بر سجده مجبور ساخته است.
۵ - ساحران به جهت تخصص در سِحر، حقانیت گفته هاى موسى(ع) و سِحر نبودن کار او را به روشنى درک کردند. «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا »
از ظاهر آیه برمى آید، که در میدان مبارزه، تنها ساحران بودند که ایمان خود را اعلام کردند و یا لااقل اولین افراد بودند. این سبقت در ایمان از سوى ساحران، به جهت شناخت آنان از کار خود و تفاوت آن با معجزه بود.
۶ - ساحران با مشاهده بطلان سِحرشان، ربوبیت خداوند بر همه موجودات را باور کرده و به آن ایمان آوردند. «قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۷ - ساحران فرعون، با صراحت، ایمان خویش به خداوند را اعلام کردند. «قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۸ - ساحران، ایمان خود به خداوند را به گونه اى اعلام کردند که فرعون نتواند آن را تحریف و از آن سوء استفاده کند. «قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
از آن جایى که موسى(ع) مدتى در خانه فرعون پرورش یافته بود، اگر ساحران «ربّ موسى» مى گفتند، این احتمال وجود داشت که فرعون سجده آنان و گفته هایشان را به نفع خود توجیه کند و خود را «ربّ موسى» بداند. آنان با آوردن اسم هارون در کنار اسم موسى(ع) (ربّ هارون و موسى) راه سوء استفاده از کلام خود را به روى فرعون بستند.
۹ - موسى و هارون(ع)، دعوت به پذیرش ربوبیت خداوند را سرلوحه دعوت هاى خویش قرار داده بودند. «بربّ هرون و موسى »
۱۰ - ساحران فرعون، از دعوت موسى(ع) و هماهنگى هارون با او، پیش از اقدام به مبارزه با آنان آگاه بودند. «ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۱۱ - خداوند، تدبیرکننده موسى و هارون(ع) در انجام رسالت و ابلاغ پیام توحید «ربّ هرون و موسى »
۱۲ - اعطاى معجزه به پیامبران، پرتوى از ربوبیت خداوند «ربّ موسى و هرون »
۱۳ - هارون در صحنه مبارزه با ساحران فرعون، در کنار موسى(ع) حاضر بود. «ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۱۴ - توجه به عظمت خداوند، مایه خضوع به درگاه او و وادارسازنده انسان به پذیرش ربوبیت او «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۱۵ - پیشانى بر خاک نهادن، از دیرباز نشانه خضوع و فروتنى دربرابر خداوند و جلوه بارز بندگى او بوده است. «فأُلقى السحرة سجّدًا »
۱۶ - وعده خداوند به موسى(ع) در مورد برترى و غلبه او در میدان مبارزه با ساحران، به بهترین شکل تحقق یافت. «إنّک أنت الأعلى ... فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا »
۱۷ - لزوم اعتراف به ربوبیت خداوند به هنگام سجده «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۷–۷۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آداب سجدهاهمیت ایمان به ربوبیت خداایمان به حقانیت موسیایمان به معجزه موسیتحقق وعده ها خداتواضع جادوگران فرعونجادوگران فرعون و دعوت موسیجادوگران فرعون و دعوت هارونعجز جادوگران فرعونعوامل خضوع بر خدامربی هارونممانعت از سوءاستفاده فرعوننشانه ها عبودیتنشانه های خضوع برخدانقش سجدههماهنگی موسی و هارونوعده پیروزی به موسیویژگیهای ایمان جادوگران فرعونمهمترین دعوت موسیمهمترین دعوت هارونزمینه ایمان به ربوبیت خداتاریخ سجدهابطال جادوی جادوگران فرعوننقش معجزه موسیجادوگران فرعون و معجزه موسیسجده جادوگران فرعونبینش جادوگران فرعوننقش عصای موسیهارون و موسیمربی موسیمعجزه انبیاایمان جادوگران فرعوناقرار به ربوبیت خداایمان به ربوبیت خدامعجزه موسیآثار ذکر خداتدبیر خداایمان به خدانشانه های ربوبیت خداقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۴)
- سلب ازادی دینی از جادوگران از سوی حکومت فرعون+۷ آیه
- سلب ازادی دینی از جادوگران به وسیله فرعونیان+۷ آیه
- استبداد فرعون، زمینهساز محروم ساختن مردم از انتخاب دین+۱۲ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به ایات(معجزات) عرضهشده از سوی موسی(علیه السلام)+۹ آیه
- تاثیر اتمام حجّت موسی(علیه السلام) بر جادوگران فرعونی+۲ آیه
- استفاده فرعون از تهدید و ارعاب برای بازگرداندن جادوگران از ایمان به موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- استقامت جادوگران مؤمن به موسی(علیه السلام)بهرغم خشم و تهدید فرعون+۸ آیه
- تهدید شدن جادوگران ایماناورنده به موسی(علیه السلام)، به اعدام و به دار اویخته شدن از سوی فرعون+۴ آیه
- اقرار جادوگران فرعون به خداوند و ربوبیّت او+۳ آیه
- ایمان ساحران فرعون عامل ثباتقدم و پایداری انان در مقابل تهدیدهای او+۱۱ آیه
- اعلان ایمان به خدا ازسوی ساحران+۲ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به ربوبیّت خدا، پس از مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۱۱ آیه
- معجزه موسی(علیه السلام)، عامل ایمان جادوگران فرعون+۸ آیه
- نقش معجزه، در تربیت و هدایت انسانها+۸ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۰ آیه
- تعلیم سحر از سوی موسی(علیه السلام) به ساحران، اتهامی از سوی فرعون+۴ آیه
- تهدید جادوگران، به اعدام و قطع دست و پا پس از ایمان، از سوی فرعون+۷ آیه
- وجوب استقامت در دین+۸ آیه
- لزوم استقامت بر ایمان+۸ آیه
- ایمان به خدا، سبب امیدواری به امرزش گناهان از سوی خدا+۳ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به خدا، پس از مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۱۰ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به خدای جهانیان+۷ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی ایمان به او+۵ آیه
- تهدید فرعون، مبنی بر به دار کشیدن ساحران مؤمن به موسی(علیه السلام)، بر تنه درختان خرما+۱ آیه
- تهدید شدن جادوگران مؤمن به موسی(علیه السلام)، به قطع دست و پا در جهت مخالف، از جانب فرعون+۵ آیه
- محدودیّت حاکمیّت فرعون بر دنیا، در نگاه ساحران مؤمن+۱ آیه
- محدودیّت شکنجه ها و عذابهای دنیایی، از ناحیه فرعون، در نگاه ساحران مؤمن+۱ آیه
- استبداد فرعون، مانع انتخاب ازادانه دین، از سوی مردم+۱۰ آیه
- انتخاب دین موسی(علیه السلام) از سوی ساحران، به رغم میل فرعون+۱۲ آیه
- ایمان به خدا، باعث سجده و فروتنی در برابر او+۵ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی سجده به درگاه او+۵ آیه
- مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)، زمینه به سجده افتادن ساحران فرعون+۵ آیه
- سجده ساحران فرعون به درگاه الهی، با مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۵ آیه
- سجده ساحران فرعون، با اظهار ایمان به ربوبیّت خداوند+۴ آیه
- تاثیر معجزه موسی(علیه السلام) بر ساحران فرعون، در پی اتمام حجّت بر انان+۹ آیه
- اظهار پایداری در راه ایمان به خدا و موسی(علیه السلام)، عکس العمل ساحران، در برابر تهدید فرعون+۱۶ آیه
- اقرار ساحران فرعون، به ربوبیّت خداوند+۴ آیه
- اقرار ساحران، به ارتکاب خطا و گناه سحر خویش+۳ آیه
- ایمان ساحران، دستاویز تهدید فرعون به مجازات انان+۷ آیه
- گرایش ساحران به موسی(علیه السلام)، موجب براشفتگی و خشم فرعون+۷ آیه
- هراس از جهنّم و عذاب طاقت فرسای ان، مایه تحکیم ایمان ساحران فرعون+۳ آیه
- تاکید ساحران فرعون بر ایمان خویش، در برابر تهدیدهای وی+۱۷ آیه
- ایمان و اعتقاد محکم به معاد، در نهاد ساحران فرعون+۱۶ آیه
- امادگی ساحران برای تحمّل هرگونه شکنجه و کشتار فرعون، پس از ایمان انان+۷ آیه
- تصمیم قطعی فرعون، به مجازات شدید ساحران، پس از ایمان به موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- حقارت و ناپایداری دنیا، از دیدگاه ساحران مؤمن+۱ آیه
- به سجده افتادن ساحران، با مشاهده معجزات موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- سلب ازادی دینی از ساحران، به وسیله فرعون+۹ آیه
- ادّعای فرعون به شدیدتر بودن عذاب و شکنجه وی، از عذاب موعود موسی(علیه السلام)+۱ آیه
- سؤال توبیخی فرعون از ساحران خود، در مورد ایمان به موسی(علیه السلام) قبل از اجازه گرفتن از وی+۷ آیه
- شجاعت و شهامت جادوگرانِ گرویده به موسی(علیه السلام)، در برابر تهدیدات فرعون+۱۳ آیه
- تهدید ساحران مؤمن و پیرو موسی به شکنجه سخت، به فرمان فرعون+۸ آیه
- شناخت جادوگران فرعون، عامل ایمان انان+۱۴ آیه
- ارایه معجزه، راهی برای شناخت حق+۱۸ آیه
- هراس نداشتن و استقبال ساحران مؤمن به موسی(علیه السلام) از کشته شدن در راه خدا+۱۲ آیه
- ایمان و اعتقاد به خداوند، زمینه ساز شهادت+۱۴ آیه
- شهادت جادوگران فرعون، از سوی او، به دلیل ایمان به خدا+۱۴ آیه
- حضور موسی(علیه السلام) و فرعونیان در صبح عید مصریان، در مکانی مشخص برای مبارزه، و پیروزی موسی(علیه السلام) بر انان+۲ آیه
- علم، باعث استواری و تزلزل ناپذیری ایمان+۱۲ آیه
- خشم فرعون، از ایمان اوردن ساحران به خدا و موسی(علیه السلام)+۱۰ آیه
- ایمان اوردن ساحران به موسی(علیه السلام)، بدون اجازه فرعون، موجب تهدید انان+۹ آیه
- استعانت بی حاصل فرعون از جادوگران، برای مبارزه با موسی(علیه السلام)+۴ آیه
- اعدام و به دار اویخته شدن جادوگران فرعونی، از سوی فرعون+۶ آیه
- تهمت فرعون به جادوگران خود، مبنی بر تعلّم سحر از موسی(علیه السلام)و همدست بودن با او+۳ آیه
- تهدید شدن جادوگران ایمان اورنده به موسی(علیه السلام)، به اعدام و به دار اویخته شدن به دست فرعون+۱۰ آیه
- استقامت جادوگران مؤمن به موسی(علیه السلام)، به رغم خشم و تهدید فرعون+۱۳ آیه
- سلب ازادی دینی از جادوگران، از سوی حکومت فرعون+۱۲ آیه
- رفتار خشونت امیز فرعون، با ساحران خویش، پس از ایمان انان به موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- ایمان جادوگران به ایات الهی، انگیزه فرعون بر انتقام و شکنجه انان+۸ آیه
- قضاوت و حکم فرعون به قطع دست و پای جادوگران خود+۷ آیه
- گفتگوی فرعون با ساحران، درباره ایمان انان به موسی(علیه السلام) و تهدید انان به اعدام+۷ آیه
- قطع یک دست و یک پا در جهت خلاف یکدیگر و به شاخه های نخل اویخته شدن، از کیفرهای تعیین شده فرعون برای ساحران مؤمن+۱۰ آیه
- جادوگران گناهکار فرعونی، امیدوار به بخشیده شدن گناهان شان از جانب خدا+۳ آیه
- گناه ساحران فرعونی، با سحر خویش علیه موسی(علیه السلام)+۵ آیه
- ایمان ساحران به معاد، سبب استقامت و نهراسیدن انان از شکنجهها و کیفرهای فرعون+۸ آیه
- باور ساحران با مشاهده معجزه موسی علیه السلام به ربوبیت خداوند بر تمام هستی و ایمان به او+۱۱ آیه
- ایمان ساحران به موسی علیه السلام، به جهت تخصّص انان در سحر و درک روشن انان، از سحر نبودن معجزات ان حضرت+۱ آیه
- پیروزی معجزه بر سحر، در مبارزه موسی علیه السلام با ساحران فرعون+۱۷ آیه
- تشخیص حقانیّت معجزه و بطلان سحر، از سوی ساحران فرعون همزمان با ایمان اوردن انان و سجده به درگاه خداوند+۱۱ آیه
- امیدواری جادوگران فرعون به امرزش الهی، جلوهای از امرزندگی خداوند+۳ آیه
- ساحران فرعون، امیدوار به مغفرت پروردگار+۳ آیه
- تاثیر اتمامحجّت موسی علیه السلام بر جادوگران فرعونی+۲ آیه
- تعلیم سحر به جادوگران، از افتراهای فرعون به موسی علیه السلام+۴ آیه
- پیروزی موسی علیه السلام در رویارویی با جادوگران فرعونی+۷ آیه
- شکست جادوگران فرعونی، در مبارزه خود با موسی علیه السلام+۷ آیه
- ترور شخصیّت موسی علیه السلام با نسبت ناروای جادوگری از سوی فرعونیان به وی+۲ آیه
- مبارزه و رو در رویی موسی علیه السلام با ساحران فرعونی و پیروزی موسی علیه السلام بر انان+۶ آیه
- اعدام جادوگران مؤمن به موسی، از جانب فرعون+۴ آیه
- برخورداری جادوگران مؤمن از بینش صحیح، مایه پایداری انان بر ایمان خود+۵ آیه
- شکنجه ساحران مؤمن به موسی علیه السلام با دستور فرعون+۶ آیه
- ساحران فرعون، مردانی مؤمن و شهادتطلب+۶ آیه
- ساحران فرعون، از زمره مؤمنان+۸ آیه
- استقبال ساحران مؤمن به موسی علیه السلام از شهادت و کشته شدن در راه خدا+۶ آیه
- وجوب استقامت مؤمنان بر ایمان خود+۸ آیه