سوره طه، آیه ۷۰ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۶
فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَىٰ
چنانچہ (ایسا ہی ہوا کہ) سب جادوگر (بے ساختہ) سجدے میں گرا دیئے گئے (اور)کہنے لگے کہ ہم ہارون اور موسیٰ کے پروردگار پر ایمان لائے ہیں۔
معنی کلمات و عبارات
«أُلْقِیَ السَّحَرَةُ»: جادوگران انداخته شدند. استعمال فعل مجهول بیانگر این واقعیّت است که سطوت معجزه، جادوگران را فروتنانه بر رو انداخته است.
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - عصاى موسى با اعجاز او، تمامى ابزار و آلات سِحر جادوى ساحران فرعون(بندها و عصاها) را بلعید. «تلقف ما صنعوا ... فأُلقى السحرة »
«فاء» در «فألقى» فصیحه و حاکى از جملاتى محذوف است. مفاد آیه با تقدیرات آن چنین مى شود: موسى(ع) عصاى خود را انداخت و عصا آلات سحر را بلعید، آن گاه ساحران به سجده افتادند.
۲ - ساحران با مشاهده معجزه موسى و بلعیده شدن سِحرشان با اعجاز او، در برابر خداوند به سجده افتادند. «فأُلقى السحرة سجّدًا »
۳ - ساحران، با مشاهده معجزه موسى، آن را قدرتى الهى دانسته و در برابر عظمت خداوند اظهار فروتنى کردند. «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۴ - جاذبه نیرومند معجزه موسى، توان هرگونه درنگ و مقاومت را از ساحران فرعون سلب کرد. «فأُلقى السحرة »
فعل «أُلقى» مجهول است و دلالت دارد که ساحران وادار به سجده شدند، به گونه اى که گویا عاملى آنها را بر سجده مجبور ساخته است.
۵ - ساحران به جهت تخصص در سِحر، حقانیت گفته هاى موسى(ع) و سِحر نبودن کار او را به روشنى درک کردند. «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا »
از ظاهر آیه برمى آید، که در میدان مبارزه، تنها ساحران بودند که ایمان خود را اعلام کردند و یا لااقل اولین افراد بودند. این سبقت در ایمان از سوى ساحران، به جهت شناخت آنان از کار خود و تفاوت آن با معجزه بود.
۶ - ساحران با مشاهده بطلان سِحرشان، ربوبیت خداوند بر همه موجودات را باور کرده و به آن ایمان آوردند. «قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۷ - ساحران فرعون، با صراحت، ایمان خویش به خداوند را اعلام کردند. «قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۸ - ساحران، ایمان خود به خداوند را به گونه اى اعلام کردند که فرعون نتواند آن را تحریف و از آن سوء استفاده کند. «قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
از آن جایى که موسى(ع) مدتى در خانه فرعون پرورش یافته بود، اگر ساحران «ربّ موسى» مى گفتند، این احتمال وجود داشت که فرعون سجده آنان و گفته هایشان را به نفع خود توجیه کند و خود را «ربّ موسى» بداند. آنان با آوردن اسم هارون در کنار اسم موسى(ع) (ربّ هارون و موسى) راه سوء استفاده از کلام خود را به روى فرعون بستند.
۹ - موسى و هارون(ع)، دعوت به پذیرش ربوبیت خداوند را سرلوحه دعوت هاى خویش قرار داده بودند. «بربّ هرون و موسى »
۱۰ - ساحران فرعون، از دعوت موسى(ع) و هماهنگى هارون با او، پیش از اقدام به مبارزه با آنان آگاه بودند. «ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۱۱ - خداوند، تدبیرکننده موسى و هارون(ع) در انجام رسالت و ابلاغ پیام توحید «ربّ هرون و موسى »
۱۲ - اعطاى معجزه به پیامبران، پرتوى از ربوبیت خداوند «ربّ موسى و هرون »
۱۳ - هارون در صحنه مبارزه با ساحران فرعون، در کنار موسى(ع) حاضر بود. «ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۱۴ - توجه به عظمت خداوند، مایه خضوع به درگاه او و وادارسازنده انسان به پذیرش ربوبیت او «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
۱۵ - پیشانى بر خاک نهادن، از دیرباز نشانه خضوع و فروتنى دربرابر خداوند و جلوه بارز بندگى او بوده است. «فأُلقى السحرة سجّدًا »
۱۶ - وعده خداوند به موسى(ع) در مورد برترى و غلبه او در میدان مبارزه با ساحران، به بهترین شکل تحقق یافت. «إنّک أنت الأعلى ... فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا »
۱۷ - لزوم اعتراف به ربوبیت خداوند به هنگام سجده «فأُلقى السحرة سجّدًا قالوا ءامنّا بربّ هرون و موسى »
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۷–۷۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آداب سجدهاهمیت ایمان به ربوبیت خداایمان به حقانیت موسیایمان به معجزه موسیتحقق وعده ها خداتواضع جادوگران فرعونجادوگران فرعون و دعوت موسیجادوگران فرعون و دعوت هارونعجز جادوگران فرعونعوامل خضوع بر خدامربی هارونممانعت از سوءاستفاده فرعوننشانه ها عبودیتنشانه های خضوع برخدانقش سجدههماهنگی موسی و هارونوعده پیروزی به موسیویژگیهای ایمان جادوگران فرعونمهمترین دعوت موسیمهمترین دعوت هارونزمینه ایمان به ربوبیت خداتاریخ سجدهابطال جادوی جادوگران فرعوننقش معجزه موسیجادوگران فرعون و معجزه موسیسجده جادوگران فرعونبینش جادوگران فرعوننقش عصای موسیهارون و موسیمربی موسیمعجزه انبیاایمان جادوگران فرعوناقرار به ربوبیت خداایمان به ربوبیت خدامعجزه موسیآثار ذکر خداتدبیر خداایمان به خدانشانه های ربوبیت خداقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۴)
- سلب ازادی دینی از جادوگران از سوی حکومت فرعون+۷ آیه
- سلب ازادی دینی از جادوگران به وسیله فرعونیان+۷ آیه
- استبداد فرعون، زمینهساز محروم ساختن مردم از انتخاب دین+۱۲ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به ایات(معجزات) عرضهشده از سوی موسی(علیه السلام)+۹ آیه
- تاثیر اتمام حجّت موسی(علیه السلام) بر جادوگران فرعونی+۲ آیه
- استفاده فرعون از تهدید و ارعاب برای بازگرداندن جادوگران از ایمان به موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- استقامت جادوگران مؤمن به موسی(علیه السلام)بهرغم خشم و تهدید فرعون+۸ آیه
- تهدید شدن جادوگران ایماناورنده به موسی(علیه السلام)، به اعدام و به دار اویخته شدن از سوی فرعون+۴ آیه
- اقرار جادوگران فرعون به خداوند و ربوبیّت او+۳ آیه
- ایمان ساحران فرعون عامل ثباتقدم و پایداری انان در مقابل تهدیدهای او+۱۱ آیه
- اعلان ایمان به خدا ازسوی ساحران+۲ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به ربوبیّت خدا، پس از مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۱۱ آیه
- معجزه موسی(علیه السلام)، عامل ایمان جادوگران فرعون+۸ آیه
- نقش معجزه، در تربیت و هدایت انسانها+۸ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۰ آیه
- تعلیم سحر از سوی موسی(علیه السلام) به ساحران، اتهامی از سوی فرعون+۴ آیه
- تهدید جادوگران، به اعدام و قطع دست و پا پس از ایمان، از سوی فرعون+۷ آیه
- وجوب استقامت در دین+۸ آیه
- لزوم استقامت بر ایمان+۸ آیه
- ایمان به خدا، سبب امیدواری به امرزش گناهان از سوی خدا+۳ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به خدا، پس از مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۱۰ آیه
- ایمان جادوگران فرعون به خدای جهانیان+۷ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی ایمان به او+۵ آیه
- تهدید فرعون، مبنی بر به دار کشیدن ساحران مؤمن به موسی(علیه السلام)، بر تنه درختان خرما+۱ آیه
- تهدید شدن جادوگران مؤمن به موسی(علیه السلام)، به قطع دست و پا در جهت مخالف، از جانب فرعون+۵ آیه
- محدودیّت حاکمیّت فرعون بر دنیا، در نگاه ساحران مؤمن+۱ آیه
- محدودیّت شکنجه ها و عذابهای دنیایی، از ناحیه فرعون، در نگاه ساحران مؤمن+۱ آیه
- استبداد فرعون، مانع انتخاب ازادانه دین، از سوی مردم+۱۰ آیه
- انتخاب دین موسی(علیه السلام) از سوی ساحران، به رغم میل فرعون+۱۲ آیه
- ایمان به خدا، باعث سجده و فروتنی در برابر او+۵ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی سجده به درگاه او+۵ آیه
- مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)، زمینه به سجده افتادن ساحران فرعون+۵ آیه
- سجده ساحران فرعون به درگاه الهی، با مشاهده معجزه موسی(علیه السلام)+۵ آیه
- سجده ساحران فرعون، با اظهار ایمان به ربوبیّت خداوند+۴ آیه
- تاثیر معجزه موسی(علیه السلام) بر ساحران فرعون، در پی اتمام حجّت بر انان+۹ آیه
- اظهار پایداری در راه ایمان به خدا و موسی(علیه السلام)، عکس العمل ساحران، در برابر تهدید فرعون+۱۶ آیه
- اقرار ساحران فرعون، به ربوبیّت خداوند+۴ آیه
- اقرار ساحران، به ارتکاب خطا و گناه سحر خویش+۳ آیه
- ایمان ساحران، دستاویز تهدید فرعون به مجازات انان+۷ آیه
- گرایش ساحران به موسی(علیه السلام)، موجب براشفتگی و خشم فرعون+۷ آیه
- هراس از جهنّم و عذاب طاقت فرسای ان، مایه تحکیم ایمان ساحران فرعون+۳ آیه
- تاکید ساحران فرعون بر ایمان خویش، در برابر تهدیدهای وی+۱۷ آیه
- ایمان و اعتقاد محکم به معاد، در نهاد ساحران فرعون+۱۶ آیه
- امادگی ساحران برای تحمّل هرگونه شکنجه و کشتار فرعون، پس از ایمان انان+۷ آیه
- تصمیم قطعی فرعون، به مجازات شدید ساحران، پس از ایمان به موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- حقارت و ناپایداری دنیا، از دیدگاه ساحران مؤمن+۱ آیه
- به سجده افتادن ساحران، با مشاهده معجزات موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- سلب ازادی دینی از ساحران، به وسیله فرعون+۹ آیه
- ادّعای فرعون به شدیدتر بودن عذاب و شکنجه وی، از عذاب موعود موسی(علیه السلام)+۱ آیه
- سؤال توبیخی فرعون از ساحران خود، در مورد ایمان به موسی(علیه السلام) قبل از اجازه گرفتن از وی+۷ آیه
- شجاعت و شهامت جادوگرانِ گرویده به موسی(علیه السلام)، در برابر تهدیدات فرعون+۱۳ آیه
- تهدید ساحران مؤمن و پیرو موسی به شکنجه سخت، به فرمان فرعون+۸ آیه
- شناخت جادوگران فرعون، عامل ایمان انان+۱۴ آیه
- ارایه معجزه، راهی برای شناخت حق+۱۸ آیه
- هراس نداشتن و استقبال ساحران مؤمن به موسی(علیه السلام) از کشته شدن در راه خدا+۱۲ آیه
- ایمان و اعتقاد به خداوند، زمینه ساز شهادت+۱۴ آیه
- شهادت جادوگران فرعون، از سوی او، به دلیل ایمان به خدا+۱۴ آیه
- حضور موسی(علیه السلام) و فرعونیان در صبح عید مصریان، در مکانی مشخص برای مبارزه، و پیروزی موسی(علیه السلام) بر انان+۲ آیه
- علم، باعث استواری و تزلزل ناپذیری ایمان+۱۲ آیه
- خشم فرعون، از ایمان اوردن ساحران به خدا و موسی(علیه السلام)+۱۰ آیه
- ایمان اوردن ساحران به موسی(علیه السلام)، بدون اجازه فرعون، موجب تهدید انان+۹ آیه
- استعانت بی حاصل فرعون از جادوگران، برای مبارزه با موسی(علیه السلام)+۴ آیه
- اعدام و به دار اویخته شدن جادوگران فرعونی، از سوی فرعون+۶ آیه
- تهمت فرعون به جادوگران خود، مبنی بر تعلّم سحر از موسی(علیه السلام)و همدست بودن با او+۳ آیه
- تهدید شدن جادوگران ایمان اورنده به موسی(علیه السلام)، به اعدام و به دار اویخته شدن به دست فرعون+۱۰ آیه
- استقامت جادوگران مؤمن به موسی(علیه السلام)، به رغم خشم و تهدید فرعون+۱۳ آیه
- سلب ازادی دینی از جادوگران، از سوی حکومت فرعون+۱۲ آیه
- رفتار خشونت امیز فرعون، با ساحران خویش، پس از ایمان انان به موسی(علیه السلام)+۶ آیه
- ایمان جادوگران به ایات الهی، انگیزه فرعون بر انتقام و شکنجه انان+۸ آیه
- قضاوت و حکم فرعون به قطع دست و پای جادوگران خود+۷ آیه
- گفتگوی فرعون با ساحران، درباره ایمان انان به موسی(علیه السلام) و تهدید انان به اعدام+۷ آیه
- قطع یک دست و یک پا در جهت خلاف یکدیگر و به شاخه های نخل اویخته شدن، از کیفرهای تعیین شده فرعون برای ساحران مؤمن+۱۰ آیه
- جادوگران گناهکار فرعونی، امیدوار به بخشیده شدن گناهان شان از جانب خدا+۳ آیه
- گناه ساحران فرعونی، با سحر خویش علیه موسی(علیه السلام)+۵ آیه
- ایمان ساحران به معاد، سبب استقامت و نهراسیدن انان از شکنجهها و کیفرهای فرعون+۸ آیه
- باور ساحران با مشاهده معجزه موسی علیه السلام به ربوبیت خداوند بر تمام هستی و ایمان به او+۱۱ آیه
- ایمان ساحران به موسی علیه السلام، به جهت تخصّص انان در سحر و درک روشن انان، از سحر نبودن معجزات ان حضرت+۱ آیه
- پیروزی معجزه بر سحر، در مبارزه موسی علیه السلام با ساحران فرعون+۱۷ آیه
- تشخیص حقانیّت معجزه و بطلان سحر، از سوی ساحران فرعون همزمان با ایمان اوردن انان و سجده به درگاه خداوند+۱۱ آیه
- امیدواری جادوگران فرعون به امرزش الهی، جلوهای از امرزندگی خداوند+۳ آیه
- ساحران فرعون، امیدوار به مغفرت پروردگار+۳ آیه
- تاثیر اتمامحجّت موسی علیه السلام بر جادوگران فرعونی+۲ آیه
- تعلیم سحر به جادوگران، از افتراهای فرعون به موسی علیه السلام+۴ آیه
- پیروزی موسی علیه السلام در رویارویی با جادوگران فرعونی+۷ آیه
- شکست جادوگران فرعونی، در مبارزه خود با موسی علیه السلام+۷ آیه
- ترور شخصیّت موسی علیه السلام با نسبت ناروای جادوگری از سوی فرعونیان به وی+۲ آیه
- مبارزه و رو در رویی موسی علیه السلام با ساحران فرعونی و پیروزی موسی علیه السلام بر انان+۶ آیه
- اعدام جادوگران مؤمن به موسی، از جانب فرعون+۴ آیه
- برخورداری جادوگران مؤمن از بینش صحیح، مایه پایداری انان بر ایمان خود+۵ آیه
- شکنجه ساحران مؤمن به موسی علیه السلام با دستور فرعون+۶ آیه
- ساحران فرعون، مردانی مؤمن و شهادتطلب+۶ آیه
- ساحران فرعون، از زمره مؤمنان+۸ آیه
- استقبال ساحران مؤمن به موسی علیه السلام از شهادت و کشته شدن در راه خدا+۶ آیه
- وجوب استقامت مؤمنان بر ایمان خود+۸ آیه