آیه ۸۲ سوره طه

سوره طه، آیه ۸۲ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۷

وَ إِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صَالِحاً ثُمَ اهْتَدَى

و من هر که را توبه کند، و ایمان آورد، و عمل صالح انجام دهد، سپس هدایت شود، می‌آمرزم!

معنی کلمات و عبارات
«غَفَّارٌ»: بسیار آمرزنده. دارای آمرزش سترگ. «آمَنَ»: ایمان آورد. در آراستن و پیراستن ایمان خود کوشید. «إِهْتَدَی»: راهیاب شد. بر هدایت دوام و استمرار داشت.
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، بسیار آمرزنده است. «و إنّى لغفّار » ۲ - توبه کنندگان از شرک، کفر و عصیان، با ایمان و عمل صالح و پى گیرى هدایت، قطعاً مشمول مغفرت خداوند قرار خواهند گرفت. «و إنّى لغفّار لمن تاب و ءامن ... ثمّ اهتدى » مراد از توبه به قرینه آیه قبل، توبه از گناه تعدى در مأکولات است و چون پس از «تاب»، سخن از ایمان به میان آمده است، شامل توبه از شرک و کفر نیز مى شود. ۳ - توبه، ایمان، عمل صالح، و پى گیرى هدایت، زمینه هاى جلب غفران خداوند «و إنّى لغفّار ... ثمّ اهتدى » با توجه به این که توبه، ایمان و عمل صالح، خود حکایت از هدایت یافتگى دارد، «ثمّ اهتدى» براى بیان استمرار بر هدایت و پى گیربودن در مورد آن است. ۴ - رهبانیت گرایان و اسراف کنندگان، در صورت توبه، مشمول مغفرت الهى قرار خواهند بود. «کلوا ... و لاتطغوا ... و إنّى لغفّار لمن تاب » ۵ - راه توبه و بازگشت به سوى خداوند، براى گنه کاران و غضب شدگان باز است. «یحلل غضبى ... و إنّى لغفّار لمن تاب » تأکید بر مغفرت گسترده خداوند در پى وعید به طغیان گران، به جهت بیان باز بودن راه توبه و امیدوار ساختن گنه گاران به مغفرت الهى است. ۶ - لزوم توبه از گناه، از تعالیم مشترک ادیان آسمانى است. «و إنّى لغفّار لمن تاب » ۷ - لزوم انجام عمل صالح، از دستورهاى تمامى ادیان الهى «و إنّى لغفّار لمن تاب و ءامن و عمل صلحًا » ۸ - غفران خداوند در باره مؤمنان تائب و نیک کردار، مغفرتى گسترده و پر دامنه است. «و إنّى لغفّار لمن تاب » «غفّار» صیغه مبالغه است و بر گستردگى غفران خداوند در مورد توبه کنندگان مؤمن و نیک کردار دلالت دارد. ۹ - بشارت و انذار، مکمل یکدیگر در روش تربیتى ادیان آسمانى «و لاتطغوا فیه فیحلّ علیکم غضبى ... و إنّى لغفّار » ۱۰ - طغیان گرى، تباه کننده ایمان است. «و لاتطغوا فیه ... و إنّى لغفّار لمن تاب و ءامن » سخن از ایمان مجدد پس از طغیان گرى، ممکن است براى بیان این نکته باشد که طغیان، ایمان را از بین مى برد و یا به آن آسیب جدى وارد مى سازد. ۱۱ - هدایت افزون تر و رو به رشد، ره آورد توبه، ایمان و عمل صالح «لمن تاب و ءامن و عمل صلحًا ثمّ اهتدى » ممکن است «ثمّ اهتدى» به مرتبه هاى بالاى هدایت و درجات عالى آن نظر داشته باشد که در پى توبه، ایمان و عمل صالح، به دست مى آید. این نکته با توجه به معناى باب افتعال - که مطاوعه است - بیشتر آشکار مى گردد. ۱۲ - هدایت، مقوله اى رشد پذیر، پویا و قابل تکامل است. «تاب و ءامن و عمل صلحًا ثمّ اهتدى» ۱۳ - پذیرش توبه و بخشش گناهان، مشروط به مداومت بر ترک آنها و پرهیز از گناه مجدد است. «و إنّى لغفّار لمن تاب ... ثمّ اهتدى » «ثمّ اهتدى» که به مرحله بعد از توبه نظر دارد، گویاى این نکته است که اگر پس از توبه، راه هدایت ترک شود و آنچه از آن توبه شده، دوباره انجام گیرد، انسان مشمول مغفرت الهى نخواهد بود.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۸)
  • غفّار
  • ایمان، از اسباب امرزش الهی+۱۲ آیه
  • ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر+۱۱ آیه
  • نوید خداوند به امرزش تایبان بنیاسراییل، مشروط به ایمان و عمل صالح انان
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۱۰ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۹ آیه
  • توبه، زمینهساز برخورداری از امرزش الهی+۵ آیه
  • توبه از گناه، راهی برای هدایت انسان از سوی خدا+۱ آیه
  • مغفرت خدا، منشا پذیرش توبه بندگان+۵ آیه
  • توجّه و باور به امرزش و غفران خدا، عامل رغبت و تشویق انسان گناهکار به توبه و امرزشطلبی+۵ آیه
  • ایمان، شرط پذیرش توبه گناهکاران+۳ آیه
  • توبهکنندگان از اسراف در خوردنیها، مشمول امرزش الهی+۱ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۱۰ آیه
  • توبه، راه رهایی از پیامد ناگوار طغیانگری+۲ آیه
  • توبه ادمی از بدیها و گناهان، راهی برای اصلاح اعمال وی+۵ آیه
  • عمل صالح، موجب بخشش و مغفرت گناهان از ناحیه خداوند+۷ آیه
  • نقش عمل صالح، در هدایت و راه یافتن به راه راست
  • گناه بودن اسراف در مصرف و طغیان در ان+۲ آیه
  • پذیرش هدایتهای الهی، بسترساز ستایش و تمجید
  • مغفرت خداوند، منشا پذیرش توبه بندگان+۵ آیه
  • همراهی ایمان و عمل صالح، موجب مغفرت مؤمنان+۱۰ آیه
  • پذیرش امامان معصوم علیهم السلام، زمینه ساز مغفرت الهی
  • توبه، زمینه ساز مغفرت الهی+۵ آیه
  • انجام دادن عمل صالح، در پیدارنده مغفرت الهی+۸ آیه
  • پیگیری هدایت، زمینه جلب غفران خداوند
  • ایمان، شرط برخورداری صالحان از مغفرت+۶ آیه
  • کافران، در صورت توبه، ایمان، عمل صالح و پیگیری هدایت، بهرهمند از غفران الهی
  • مؤمنان، بهرهمند از مغفرت و امرزش الهی+۹ آیه
  • توبه و بازگشت مؤمنان به سوی خدا، موجب امرزش انان+۱ آیه
  • همراهی ایمان و عمل صالح، موجب مغفرت مؤمنان+۱۰ آیه
  • پیگیریکنندگان هدایت، بهرهمند از غفران الهی
  • ایمان، موجب مغفرت پیگیران هدایت
  • توبه، سبب امرزش پیگیران هدایت
  • عمل صالح، زمینه غفران پیگیران هدایت
  • ایمان، از زمینههای برخورداری از هدایت الهی+۱ آیه
  • توبه و عمل صالح، از زمینههای هدایت+۱ آیه
  • توبه، ایمان و عمل صالح، زمینه هدایت
  • بهرهمندی هدایتیافتگان، از امرزش خداوند
واژه‌ها