سوره عبس، آیه ۴۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵
معنی کلمات و عبارات
«الْفَجَرَةُ»: جمع فاجِر، کسی که آشکارا به فسق و فجور دست مییازد، و بر ضدّ شرع میشورد (نگا: المصحف المیسّر).
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - کسانى در قیامت روسیاه و تیره رخسارند که کفرپیشه و منحرف بوده و بى باکانه در گناه پیش رفته اند. «أولئک هم الکفرة الفجرة»
فعل «فجر»، در مورد کسى گفته مى شود که سر خود را پایین انداخته و بى مبالات پیش مى رود; «فجور» در اصل به معناى انحراف از حق است و در معناى تاختن به سوى کارهاى غیرمجاز نیز استعمال مى شود. (لسان العرب)
۲ - کفرپیشگى و ارتکاب گناه، مایه تغییراتى ناخوشایند در چهره انسان، هنگام حضور در صحنه قیامت «علیها غبرة . ترهقها قترة . أولئک هم الکفرة الفجرة»
تعبیر «علیها» و «ترهقها»، حاکى از عارض شدن تیرگى بر چهره کافران است; به گونه اى که اگر کفر و گناه نبود، چهره اصلى انسان نمایان مى شد. این چهره در آیات پیشین، به درخشان و خندان بودن توصیف شده بود.
۳ - گرفتارى به آثار کفر و گناه در قیامت، فرصت هرگونه یارى رسانى به دیگران - حتى نزدیک ترین خویشاوندان - را از کافران و گنه کاران سلب خواهد کرد. «یوم یفرّ المرء ... لکلّ امرىء منهم یومئذ شأن یغنیه ... أولئک هم الکفرة الفجرة»
۴ - کفر، زمینه ساز کردار ناشایست «الکفرة الفجرة»
تقدیم «الکفرة» ممکن است به منظور رساندن تأثیر کفر در فجور باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۳۸–۴۲ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۳۸–۴۲ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۳۸–۴۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۴–۴۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۴۰–۴۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
دگرگونی صورتها در قیامتروسیاهی منحرفانروسیاهی کافرانمنحرفان در قیامتامداد اخروی به خویشاوندانموانع امداد در قیامتروسیاهان در قیامتآثار اخروی گناهآثار اخروی کفرزمینه عمل ناپسندکافران در قیامتآثار کفر
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۵ آیه
- اندوه کافران، در قیامت+۸ آیه
- اندوه کافران فاجر، در قیامت+۱ آیه
- کفر، از عوامل حُزن در قیامت+۱ آیه
- گناه، عامل اندوه در قیامت+۴ آیه
- صورت بدکاران در قیامت، گردالود، غبار گرفته و سیاه+۳ آیه
- گناه، از موجبات سیاه شدن صورت برخی افراد در قیامت+۳ آیه
- صورت بدکاران در قیامت، گردالود، غبار گرفته و سیاه+۳ آیه
- چهره هر کس در قیامت، نمایانگر هویّت و فرجام وی+۶ آیه
- تفاوت چهره مؤمنان و نیک کرداران با چهره کافران و بدکرداران در قیامت+۸ آیه
- صورت بدکاران در قیامت، گردالود، غبار گرفته و سیاه+۲ آیه
- صورت کافران در قیامت، گردالود و پوشیده از سیاهی+۲ آیه
- صورت کافران در قیامت، گردالود و پوشیده از سیاهی+۲ آیه
- نقش صورت در نشان دادن روحیّات و باطن افراد، با ظاهر شدن علایمی بر روی ان+۹ آیه
- تشبیه روسیاهی و چهره اندوهگین کافران بدکردار در قیامت، به چهره غبارالود+۲ آیه
- کدر و غبارالود بودن چهره مجرمان کفرپیشه، در قیامت+۲ آیه
- کفرپیشگی، موجب روسیاهی در قیامت+۳ آیه
- حزن و اندوه کافران، در قیامت+۸ آیه
- کافران، مردمی بی مبالات در انجام دادن گناهان
- قیامت، روز ذلّت و خواری کافران+۳ آیه
- زشت و کریه شدن چهره های کافران، در قیامت+۳ آیه
- گناه، موجب روسیاهی در قیامت+۳ آیه
- اندوه مجرمان در روز قیامت+۴ آیه
- ذلّت و خواری شدید گناهکاران، در سرای اخرت+۳ آیه