آیه ۲۹ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۲۹ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۰

يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ يَنْصُرُنَا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جَاءَنَا قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلاَّ مَا أَرَى وَ مَا أَهْدِيكُمْ إِلاَّ سَبِيلَ الرَّشَادِ

ای قوم من! امروز حکومت از آن شماست و در این سرزمین پیروزید؛ اگر عذاب خدا به سراغ ما آید، چه کسی ما را یاری خواهد کرد؟!» فرعون گفت: «من جز آنچه را معتقدم به شما ارائه نمی‌دهم، و شما را جز به راه صحیح راهنمایی نمی‌کنم! (دستور، همان قتل موسی است!)»

معنی کلمات و عبارات
«الْمُلْکُ»: حکومت و سلطنت. شاهی. «ظَاهِرِینَ»: غالبین. چیرگان و پیروزمندان. حال است «بَأْسِ»: عذاب شدید. «الرَّشَادِ»: هدایت. صواب و صلاح.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - مؤمن آل فرعون، از قبطیان بود. «یقوم» ۲ - مؤمن آل فرعون، برخوردار از موقعیت اجتماعى و نفوذ در جامعه «یقوم لکم الملک الیوم» تعبیر «اى قوم من» و نیز محتوا و آهنگ کلام مؤمن آل فرعون و برخى از روایات وارده درباره ایشان، گویاى مطلب یاد شده است. ۳ - فرمان روایى و سلطه کامل فرعونیان و قبطیان بر سرزمین مصر در عصر حضرت موسى «لکم الملک الیوم ظهرین فى الأرض» ۴ - هشدار مؤمن آل فرعون به فرعونیان و قبطیان، درباره خطر عذاب الهى در صورت مخالفت با موسى(ع) و قتل او «فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» ۵ - مؤمن آل فرعون، قومش را از هرگونه غرور و خودکامگى ناشى از اقتدار و سلطه همه جانبه بر سرزمین مصر برحذر داشت. «لکم الملک الیوم ... فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» ۶ - تنهایى و بى پناهى انسان در برابر عذاب الهى، از هشدارهاى مؤمن آل فرعون به قوم خود «فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» ۷ - هیچ قدرتى، توانایى دفاع کردن از مردم در برابر عذاب الهى را ندارد. «فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» ۸ - تلاش گسترده مؤمن آل فرعون، بر ایجاد احتمال درست بودن دعوت موسى(ع) و راستى هشدارهاى او در افکار عمومى قومش «وإن یک کذبًا فعلیه کذبه ... فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» شیوه سخن مؤمن آل فرعون به فرعونیان (اگر موسى(ع) دروغ گو باشد به ضرر خودش است و اگر راستگو باشد ممکن است هشدارهاى او درباره نزول عذاب درست باشد)، گویاى این نکته است که او باایجاد احتمال درست بودن دعوت موسى(ع) در افکار عمومى، در صدد جلب نظر آنان به سود آن حضرت بوده است. ۹ - اظهار محبت و دلسوزى کردن مؤمن آل فرعون نسبت به قوم خود (قبطیان) «یقوم» استفاده مؤمن آل فرعون از تعبیر «یا قوم» (اى قوم من) و تکرار آن در چهار نوبت (آیه هاى ۲۹، ۳۰، ۳۲، ۳۸ و ۴۱)، گویاى مطلب یاد شده است. ۱۰ - بهره گرفتن مؤمن آل فرعون از افکار عمومى مردم، علیه تصمیم فرعون بر قتل موسى(ع) «یقوم لکم الملک الیوم ... فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» صحبت مکرر مؤمن آل فرعون با مردم - على رغم آن که موسى(ع) مورد تهدید شخص فرعون بود - مى تواند از نکته یاد شده حکایت کند. ۱۱ - اظهار محبت و دلسوزى کردن، داراى نقش سازنده در هدایت و تربیت «یقوم ... فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» ۱۲ - ایمان به خدا و مجازات او، تأثیرگذار در دورى انسان از گناه و بزه کارى (چون قتل به ناحق) «یقوم ... فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا» یادآورى خداوند و عذاب او، از سوى مؤمن آل فرعون در راستاى نجات جان موسى(ع)، مى تواند بیانگر برداشت یاد شده باشد. ۱۳ - فرعون، سخن مؤمن آل فرعون را قطع کرده، به دفاع از تصمیم خود مبنى بر کشتن موسى(ع) پرداخت. «أتقتلون رجلاً ... فمن ینصرنا من بأس اللّه إن جاءنا قال فرعون ما أریکم إلاّ ما أرى» ۱۴ - نصیحت ها و هشدارهاى مؤمن آل فرعون، نسبت به قتل موسى(ع)، در فرعون بى تأثیر بود. «أتقتلون رجلاً ... قال فرعون ما أریکم إلاّ ما أرى» ۱۵ - فرعون، خود را فردى خیرخواه و پایبند به اندیشه ها و عقاید خویش و نیز به دور از دورویى معرفى کرد. «قال فرعون ما أریکم إلاّ ماأرى» برداشت یاد شده از آن جااست که فرعون با گفتن «ما أریکم إلاّ ما أرى» (من جز آنچه را که تشخیص مى دهم به شما ارائه نمى دهم)، مى خواست خویشتن را فردى صادق، خیرخواه و پایبند به اندیشه ها و نظرات خود، جلوه دهد. ۱۶ - فرعون، مدعى هدایت گرى مردم به راه درست «و ما أهدیکم إلاّ سبیل الرشاد» ۱۷ - فرعون کشتن موسى(ع) را، سیاستى درست در حکومت و به صلاح جامعه دانست. «و ما أهدیکم إلاّ سبیل الرشاد»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
  • هشدارها و پندهای مؤمن الفرعون به فرعونیان+۱۰ آیه
  • فرعون، حاکمی مستبدّ و خودکامه+۲ آیه
  • برخورد مستبدّانه فرعون و هوادارانش با موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • هشدار مؤمن الفرعون به فرعونیان از گرفتارشدن به سرنوشت شوم اقوام گذشته+۳ آیه
  • انذار مؤمن ال فرعون به فرعونیان درباره عذاب الهی درصورت مخالفت با موسی و قتل او+۱ آیه
  • مؤمن الفرعون، تبلیغکننده قوم خویش+۴ آیه
  • تبلیغ مؤمن الفرعون با هشدار به فرعونیان و قبطیان، درباره خطر عذاب الهی در صورت مخالفت با موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۵ آیه
  • فرمانروایی و سلطه کامل فرعونیان و قبطیان بر سرزمین مصر، در عصر موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • جواز همکاری با حکومت ظالمان، در جهت خدمت به مردم و جلوگیری از فساد+۲ آیه
  • برخورداری فرعون، از سلطنت مطلقه و حکومت استبدادی+۳ آیه
  • عذاب الهی، موجب زوال و نابودی اقتدار و حکومت بشری
  • فرعون، مدّعی هدایت مردم به راه رشد و تعالی
  • پرسش انکاری مؤمن ال فرعون، از وجود یار و یاوری غیر از خدا، در صورت نزول عذاب بر فرعونیان+۱ آیه
  • شجاعت تحسین برانگیز مؤمن ال فرعون، هنگام تبلیغ و دفاع از موسی(علیه السلام)، با هشدارهای کوبنده به فرعون و فرعونیان+۱۱ آیه
  • اراسته شدن اعمال زشت برای فرعون، به علّت گمراهی وی+۱ آیه
  • اشنایی و شناخت بنی اسراییل، به تاریخ قوم عاد+۲ آیه
  • محرومیّت از هرگونه امداد الهی، نوعی عذاب
  • فرعون، مدّعی هدایتگری مردم به راه درست
  • برخورداری فرعون، از سلطنت مطلقه و حکومتی استبدادی+۴ آیه
  • توجّه به عذاب الهی، مانع انسان، از ارتکاب قتل+۱ آیه
  • اشنایی مردم عصر فرعون، از سرگذشت هلاکت بار قوم نوح و اقوام پس از انان+۲ آیه
  • حاکمیّت و فرمانروایی فرعون بر سرزمین مصر، در دوران موسی علیه السلام+۳ آیه
  • مؤمن الفرعون، از ساکنان مصر، و مؤیّد رسالت موسی علیه السلام+۱ آیه
  • انذار مؤمن الفرعون، از بلایای الهی، به رغم اقتدار و سلطه همه جانبه فرعونیان بر مصر+۱ آیه
  • کشور مصر، محلّ سکونت و زندگی مؤمن الفرعون+۲ آیه
  • برحذر داشتن فرعونیان از غرور و خودکامگی، از نصایح مؤمن الفرعون به قوم خود
  • موعظه و خیرخواهی مؤمن الفرعون نسبت به قوم خویش+۴ آیه
  • مؤمن الفرعون، برخوردار از نفوذ و موقعیّت اجتماعی، در دربار و فرعونیان
  • مؤمن الفرعون، از نسل قبطیان و طایفه فرعون+۵ آیه
  • هشدار مؤمن الفرعون به قوم خود، از گمراه شدن بر اثر قتل موسی علیه السلام+۲ آیه
  • ادعای فرعون، مبنی بر هدایتگری به راه رشد و کمال
  • هدایت و راهیابی به حق، نیازی فطری و خواست و ارزشی همگانی+۱ آیه
  • فرعون، مدّعی هدایت مردم به راه رشد و تعالی
  • فرعون، مدعی هدایتگری به راه رشد و کمال
واژه‌ها