سوره غافر، آیه ۶۸ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۵
هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَ يُمِيتُ فَإِذَا قَضَى أَمْراً فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
او کسی است که زنده میکند و میمیراند؛ و هنگامی که کاری را مقرّر کند، تنها به آن میگوید: «موجود باش!» بیدرنگ موجود میشود!
معنی کلمات و عبارات
«قَضَی أَمْراً ...»: (نگا: بقره / آلعمران / ، مریم / ).
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - تنها خداوند، حیات بخش موجودات است. «هو الذى یحیى»
۲ - حیات و مرگ موجودات تنها به دست خداوند است. «هو الذى یحیى و یمیت»
۳ - خداوند، بر پدید آوردن هر آنچه تقدیر کرده، توانا است. «فإذا قضى أمرًا فإنّما یقول له کن فیکون»
۴ - خداوند، هر چیزى را تقدیر کند با گفتن «باش و به هستى درآ» آن را پدید مى آورد. «فإذا قضى أمرًا فإنّما یقول له کن فیکون»
۵ - خداوند، در آفرینش پدیده ها از هرگونه ابزار و وسایل و کمک و هم فکرى، بى نیاز است. «فإذا قضى أمرًا فإنّما یقول له کن فیکون»
قصر در «فإنّما یقول له ...» قصر اضافى است و در مقابل عقیده منکران معاد ادا شده است; زیرا آنان تجدید حیات انسان ها را، امرى غیر ممکن مى دانستند. آنها بر این تصور بودند که جمع کردن اجزاى پوسیده و پراکنده بدن بشر و دمیدن حیات به آن، امرى است که نیاز به ابزار و کمک و هم فکرى دیگران و صرف وقت دارد و خداوند از چنین کارى ناتوان است.
۶ - آفرینش همه چیز براى خداوند، امرى سهل و آسان است. «فإذا قضى أمرًا فإنّما یقول له کن فیکون»
برداشت یاد شده، از آن جا است که آفرینش هر چیزى به صرف تقدیر و اراده آن و بى هیچ ابزار و کمکى، بیانگر این حقیقت است که براى خداوند متعال، آفریدن هر چیزى سهل و آسان مى باشد.
۷ - آفرینش مجدد انسان ها براى خداوند، بسیار سهل و آسان است. «إنّ الساعة لأتیة لاریب فیها ... هو الذى یحیى و یمیت فإذا قضى أمرًا فإنّما یقول له کن فیکون»
برداشت یاد شده، از آن جا است که آیه شریفه در ردیف آیاتى قرار گرفته که درصدد اثبات معاد و حیات مجدد انسان ها است.
۸ - اتحاد و هم سانى قضا و تقدیر خداوند، با قول و فعل او «فإذا قضى أمرًا فإنّما یقول له کن فیکون»
۹ - خداوند، داراى قدرت مطلق است. «فإذا قضى أمرًا فإنّما یقول له کن فیکون»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
هماهنگی سخن و فعل خداسهولت خلقت موجوداتحیات بخشی خداویژگیهای خالقیت خداتجدید حیات انسان هاسهولت معادمنشأ حیاتبی نیازی خدامنشأ مرگمقدرات خدانقش خداخالقیت خداقدرت خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- پدیده حیات، ایه خدا+۴ آیه
- اوامر تکوینی خداوند حتمی، فوری و غیر قابل تخلّف+۶ آیه
- مرگ موجودات زنده، تنها با یک فرمان تکوینی خداوند
- جهان افرینش در احاطه قدرت خداوند+۹ آیه
- مرگ و حیات، امری دایمی و مستمرّ+۶ آیه
- خداوند، پدیداورنده حیات+۸ آیه
- خلقت هر موجودی در هر زمان، وابسته به اراده خداوند+۵ آیه
- افرینش و پیدایش موجودات، در گرو قضا و فرمان الهی+۳ آیه
- اراده خداوند، حاکم بر عوامل طبیعی در افرینش+۵ آیه
- خداوند، توانا بر اجرای هر کاری+۴ آیه
- قدرت خدا بر ایجاد هر چیزی، بدون نیاز به کارگیری اسباب+۳ آیه
- همه اشیای جهان، در قبضه قدرت خداوند+۴ آیه
- تحقّق هر نوع اراده و خواسته خداوند، از مظاهر قدرت خداوند+۱ آیه
- قدرت مطلق خداوند، مقتضی نشیت یافتن هر خیری از جانب او+۱ آیه
- احاطه قدرت خداوند بر همه اشیا، دلیل بر احیای مردگان+۴ آیه
- قضای خداوند، غیرقابل تغییر و تخلّف ناپذیر در وقوع+۶ آیه
- افرینش و خلقت موجودات، در پی امر و قضای خداوند+۵ آیه
- مرگ موجودات زنده، تنها به فرمان تکوینی خداوند
- خداوند، زمامدار مرگ و حیات+۲ آیه
- حیات مجدّد موجودات و معاد ادمیان، کاری اسان برای خدا+۷ آیه
- افرینش انسان از عناصری مانند (خاک، نطفه، علقه)، دلیل روشنی بر امکان معاد و احیای مجدد ادمیان در روز رستاخیز+۳ آیه
- افرینش انسان از منی، برهان قدرت الهی بر معاد و تجدید حیات انسان+۵ آیه