آیه ۷۵ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۷۵ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۵

ذٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِ وَ بِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ

این (عذاب) بخاطر آن است که بناحقّ در زمین شادی می‌کردید و از روی غرور و مستی به خوشحالی می‌پرداختید!

معنی کلمات و عبارات
«بِمَا کُنتُمْ تَفْرَحُونَ ...»: مراد فرح و شادی مذموم است، مثل شادمانی مغرورانه‌ای که در برابر به دست آوردن اموال و امتعه دنیا برای بعضیها حاصل می‌شود تا بدانجا که آخرت را از یادشان می‌برد و کارشان را به انجام گناهان می‌کشاند (نگا: آل‌عمران / انعام / ، هود / ، قصص / ) یا شادی حاصل از مصیبت و رنج دیگران (نگا: آل‌عمران / توبه / و ). «بِمَا کُنتُمْ تَمْرَحُونَ»: مراد خُیَلاء و تفاخر و افاده بر مردم است (نگا: اسراء / ، لقمان / ).
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - شادمانى ناحق و سر مستى گسترده در جامعه از سوى کافران و مشرکان، سبب گرفتار شدن آنان به انواع عذاب ها در قیامت «ذلکم بما کنتم تفرحون فى الأرض بغیر الحقّ و بما کنتم تمرحون» «با» در «بما کنتم» براى سببیت است. «فرح» (مصدر «تفرحون») به معناى سرور و شادمانى است و «مرح» (مصدر «تمرحون») به معناى سرور و شادمانى افراطى و بیش از حد است آن گونه که سبب غرور و سر مستى مى گردد. گفتنى است در این برداشت ، مشار الیه «ذلکم» عذاب هاى یاد شده در آیات پیشین، دانسته شده است. ۲ - سرور و شادمانى به حق و به دور از افراط و سر مستى، امرى مقبول و مجاز «ذلکم بما کنتم تفرحون فى الأرض بغیر الحقّ» برداشت یاد شده از قید «بغیرالحقّ» براى فرح و سرور مذموم، به دست مى آید. ۳ - افراط در شادمانى و زندگى سرمستانه، زمینه ساز غفلت از حقایق و معارف الهى و انکار و تکذیب آنها «الذین کذّبوا بالکتب ... ذلکم بما کنتم تفرحون فى الأرض بغیر الحقّ و بما کنتم تمرحون» برداشت یاد شده بر این اساس استوار است که مشار الیه «ذلکم» تکذیب کافران باشد.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
  • عذاب سخت الهی، کیفر شادمان شدن به امور باطل و ناحق+۳ آیه
  • متکبّران، انسانهای شادمان به باطل+۲ آیه
  • تکبّر و خودبرتربینی، زمینه گرایش ادمی به راه ضلالت و گمراهی+۲ آیه
  • جاودانگی در اتش، کیفر متکبّران+۶ آیه
  • برخورداری کافران، از روحیّه تکبّر+۲ آیه
  • مجادله مشرکان درباره خدا، ناشی از روحیّه تکبّر انان+۴ آیه
  • غرور، مستی و شادیهای باطل و ناحق، موجب خلود در جهنّم+۱ آیه
  • سرمستی و شادمانی باطل، موجب گرفتاری به عذاب ابدی جهنّم+۱ آیه
  • سرور و شادمانی به حق و به دور از افراط و سرمستی، امری مقبول و مجاز
  • حرمت سرور و سرمستی ناحق+۲ آیه
  • سرور به حق و به دور از افراط، امری مجاز
  • سرور به حق و به دور از افراط، امری مقبول
  • افراط در سرور، موجب شرک به خدا+۲ آیه
  • افراط در سرور، درپی دارنده غفلت از خدا+۱ آیه
  • گمراهی کافران، پیامد افراط انان در سرور و بدمستی در زمین+۱ آیه
  • افراط بدکاران در شادی و خوشحالی، عامل کیفر و دوزخی شدن انان+۶ آیه
  • سرور زودگذر مشرکان، با پایانی سخت و غم انگیز+۳ آیه
  • سرور زودگذر مشرکان، با پایانی سخت و فرجام دوزخ+۳ آیه
  • ضرورت پرهیز از هرگونه شرک و التقاط+۲ آیه
  • غرور، زمینه ساز شرک ادمی+۱ آیه
  • سرمستی و غرور مشرکان، موجب غفلت انان از یاد خدا+۱ آیه
  • سرور و سرمستی به ناحق مشرکان، مایه گرفتاری انان به عذاب اخرتی+۳ آیه
  • باور و توجّه به کیفر حتمی کافران در قیامت زمینه ساز صبر رهبران الهی در برابر عنادورزی مخالفان+۵ آیه
  • غرور و خودپسندی، درپی دارنده کیفر الهی+۲ آیه
  • افراط در سرور و شادمانی، عامل غفلت از خدا+۲ آیه
  • مشرکان، از زمره کافران+۲ آیه
واژه‌ها