سوره زمر(الزمر)، آیه ۷۲ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۶
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ
به آنان گفته میشود: «از درهای جهنّم وارد شوید، جاودانه در آن بمانید؛ چه بد جایگاهی است جایگاه متکبّران!»
معنی کلمات و عبارات
«مَثْوَی الْمُتَکَبِّرِینَ»: (نگا: نحل / ، زمر / ).
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - کافران، پس از توقّفى چند در آستانه درهاى دوزخ براى پاسخ به پرسش هاى دربانان، به ورود در آن فرمان خواهند یافت. «قال لهم خزنتها ألم یأتکم رسل ... قالوا بلى ... قیل ادخلوا أبوب جهنّم»
۲ - ورود کافران به دوزخ، از درب هاى گوناگون خواهد بود. «قیل ادخلوا أبوب جهنّم»
۳ - جهنم، داراى درب هاى متعدد و گوناگون «أبوب جهنّم»
۴ - کافران، در دوزخ جاودانه خواهند بود. «خلدین فیها»
۵ - کافران، گروهى خود بزرگ بین و متکبراند. «حقّت کلمة العذاب على الکفرین ... فبئس مثوَى المتکبّرین»
۶ - کفر به خدا و انکار رستاخیز - در عین شناخت آیات الهى - برخاسته از تکبر و غرور است. «ألم یأتکم رسل منکم یتلون علیکم ءایت ربّکم ... فبئس مثوَى المتکبّرین»
توصیف شدن کافران و منکران قیامت به متکبر، مى تواند بیانگر برداشت یاد شده باشد.
۷ - کفر و انکار مغرورانه آیات الهى، عامل جاودانگى در دوزخ «قیل ادخلوا أبوب جهنّم خلدین فیها فبئس مثوَى المتکبّرین»
۸ - جهنم، جایگاه همیشگى متکبران «فبئس مثوَى المتکبّرین»
«مثوَى» (اسم مکان از ماده «ثواء») به معناى اقامت توأم با استمرار است; یعنى، جایگاه همیشگى و دائمى.
۹ - جهنم، جایگاهى بد و ناگوار «فبئس مثوَى المتکبّرین»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۳–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۲–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۲–۷۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۱–۷۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
کافران هنگام ورود به جهنمپرسشهای نگهبانان جهنمتعدد دربهای جهنمپرسش از کافرانمتکبران در جهنمعوامل تکذیب قیامتتکبر کافرانعوامل جاودانگی در جهنمصفات کافرانشومی جهنمعوامل کفرآثار تکذیب آیات خداجاودانان در جهنمآثار تکبرکافران در جهنمآثار کفر
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- جهنّم، سزای متکبّران با ایات خدا+۳ آیه
- تکبّر کافران در برابر ایات خدا+۴ آیه
- کفرورزی، از صفات برخی متکبّران+۲ آیه
- جاودانگی در اتش، کیفر متکبّران+۵ آیه
- برخورداری کافران، از روحیّه تکبّر+۵ آیه
- استکبار، از موانع تاثیر ایات خدا و قران بر انسان+۱ آیه
- جهنّم، جایگاهی بس شوم و بد برای دوزخیان+۲ آیه
- تکبّر (در برابر خدا و حق)، از موجبات خلود در دوزخ+۲ آیه
- کفر، موجب خلود در دوزخ+۵ آیه
- جهنّم، دارای درهای متعدّد+۳ آیه
- باز شدن درهای جهنّم، به روی جهنّمیان+۲ آیه
- تکبر در برابر خدا، از موجبات جهنّم+۴ آیه
- کفر، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۵ آیه
- ورود کافران، از درهای مختلف و متعدّد به دوزخ+۴ آیه
- حرمت استکبار و تکبّرورزی، در برابر ایات خداوند+۵ آیه
- حرمت استکبار، در برابر تعالیم فرستادگان خداوند+۲ آیه
- جهنّم، دارای دربهای گوناگون+۲ آیه
- ورود کافران متکبّر به جهنّم، از دربهای گوناگون+۳ آیه
- سرزنش و توبیخ کافران، هنگام رسیدن انان به دربهای جهنّم+۱ آیه
- برخورداری کافران، از روحیّه تکبّر+۶ آیه
- ورود کافران، از درهای مختلف و متعدّد به دوزخ+۳ آیه
- ورود کافران به جهنّم، همراه با ملامت و بی احترامی با انان+۱ آیه
- دوزخ، جایگاه و ماوای کافران+۲ آیه