سوره فاطر، آیه ۲۰ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۷
معنی کلمات و عبارات
«الظُّلُمَاتُ»: تاریکیهای کفر مراد است. «النُّورُ»: نور ایمان مراد است.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - برابر نبودن انسان گمراه و فرورفته در تاریکى و سرگردانى، با انسان راه یافته و حقیقت شناس «و لا الظلمت و لا النور»
۲ - ایمان چون نور، مایه هدایت و روشنایى و کفر، همچون ظلمت، مایه گمراهى و تاریک بینى «و لا الظلمت و لا النور»
۳ - برابر و یکسان نبودن مؤمنان و کافران، از نظر شخصیت و سرنوشت «و لا الظلمت و لا النور»
۴ - راه حق و هدایت، یکى است و راه باطل و گمراهى متعدد و گوناگون. «و لا الظلمت و لا النور»
جمع آوردن «ظلمات» و مفردآوردن «نور»، گویاى برداشت یاد شده است.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تشبیه به نورتعدد راه باطلشخصیت گمراهانقیاس گمراهان با مهتدینوحدت راه هدایتتشبیه به تاریکیقیاس کافران با مؤمنانتشبیه ایمانتشبیه کفرشخصیت مهتدیننورانیت ایمانوحدت راه حقتعدد راه گمراهیظلمت کفرشخصیت کافرانشخصیت مؤمنانسرنوشت مؤمنانسرنوشت کافرانعوامل هدایتعوامل گمراهیتشبیهات قرآنآثار کفرآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- ایمان، همانند نور، روشنایی بخش و هدایتگر+۶ آیه
- ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۹ آیه
- ایمان، چون سایه ارام بخش و فرح زا+۲ آیه
- تشبیه ضلالت به تاریکی+۱۳ آیه
- تعدّد راههای گمراهی، در مقابل هدایت+۱۳ آیه
- ضلالت و گمراهی، دارای مراتب و شدّت و ضعف+۲ آیه
- نابرابری تاریکیها (گمراهیها) با روشنایی (هدایت)+۲ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
- تعدّد مراتب ظلمت معنوی، در مقابل وحدت نور+۱۲ آیه
- تصریح خداوند به نابرابری تاریکیها با نور و برتری نور بر تاریکی+۲ آیه
- برتری انسانهای عالم و بصیر بر جاهلانِ کوردل، امری اشکار برای عاقلان+۴ آیه
- ظلمت و تاریکی، پیامد کفر+۹ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
- کافران، مردمی هدایت ناپذیر+۴ آیه
- ایمان، همچون نور، مایه هدایت و روشنایی برای مؤمنان
- مؤمن، همانند نور، دارای روشنایی+۱ آیه
- تشبیه حق به نور، در هدایت کردن مردم+۲ آیه
- تمثیل و تشبیه اثار اعمال مؤمنان به نور+۱ آیه
- ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
- ارزش و برتری نور ایمان بر تاریکی کفر+۱ آیه
- نابرابری نور با ظلمت+۲ آیه
- تعدّد تاریکیها و وحدت نور، در جهان افرینش+۹ آیه