سوره فاطر، آیه ۱۹ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۷
معنی کلمات و عبارات
«الأعْمی وَ الْبَصِیرُ»: مراد جاهل و عالم، و گمراه و راهیاب است.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - انسان جاهل و کوردل با انسان عالم و روشن بین، از نظر شخصیت و سرنوشت، برابر و هم سنگ نیستند. «و ما یستوى الأعمى و البصیر»
واژه «أعمى» و «بصیر» در آیه شریفه، کنایه از کوردلى و روشن بینى است.
۲ - علم و روشن بینى، از فضایل و ارزش هاى انسانى و الهى «و ما یستوى الأعمى و البصیر»
۳ - کافران، مردمى کوردل و تاریک بین و مؤمنان، انسان هایى روشن ضمیر و اهل بصیرت «و ما یستوى الأعمى و البصیر»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که آیه شریفه، درصدد بیان تمثیل براى وضعیت مؤمنان و کافران است.
۴ - برابر و هم سنگ نبودن کافران با مؤمنان «و ما یستوى الأعمى و البصیر»
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
سرنوشت کوردلانشخصیت کوردلانسرنوشت اهل بصیرتسرنوشت جاهلانسرنوشت علماشخصیت اهل بصیرتشخصیت جاهلانقیاس کافران با مؤمنانشخصیت علماارزش بصیرتکوردلی کافرانقیاس باطلبصیرت مؤمناناهل بصیرتارزش علم
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۱)
- ایمان، همانند نور، روشنایی بخش و هدایتگر+۶ آیه
- انذارپذیری، از نشانههای بیداردلی و بصیرت+۲ آیه
- بدیهی بودنِ برتری بصیرت بر کوردلی+۳ آیه
- مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و خرد+۶ آیه
- مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۹ آیه
- ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
- انسان عالم و روشن بین، همچون انسان بینا+۵ آیه
- تشبیه مؤمنان به انسان بینا+۴ آیه
- بیارزشی جاهلان، در مقایسه با عالمان، امری بدیهی+۲ آیه
- ایمان، چون سایه ارام بخش و فرح زا+۲ آیه
- مساوی نبودن سایه خنک با هوای گرم+۱ آیه
- بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۲ آیه
- کوردلان فاقدان شناخت، عناصری بی ارزش+۴ آیه
- کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۶ آیه
- تشبیه ضلالت به تاریکی+۱۲ آیه
- تشبیه انسان گمراه به کور+۶ آیه
- تعدّد راههای گمراهی، در مقابل هدایت+۱۲ آیه
- ضلالت و گمراهی، دارای مراتب و شدّت و ضعف+۲ آیه
- نابرابری تاریکیها (گمراهیها) با روشنایی (هدایت)+۲ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
- تعدّد مراتب ظلمت معنوی، در مقابل وحدت نور+۱۱ آیه
- تصریح خداوند به نابرابری تاریکیها با نور و برتری نور بر تاریکی+۲ آیه
- رعایت عدالت، در براورد شخصیّت انسانها و گروهها و احترام به ارزشهای متعالی انان روشی الهی+۸ آیه
- برتری انسانهای عالم و بصیر بر جاهلانِ کوردل، امری اشکار برای عاقلان+۸ آیه
- حکم عقل به نابرابری نابینایی و بصیرت (جهل و علم)+۴ آیه
- بدیهی بودن ارزش بصیرت قلب بر کوردلی+۳ آیه
- بی ارزشی کوردلان، در مقایسه با صاحبان قلب بصیر و بیدار+۴ آیه
- ظلمت و تاریکی، پیامد کفر+۹ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
- کافران، مردمی هدایت ناپذیر+۵ آیه
- مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و بصیرت+۵ آیه
- مؤمنان، دارای ارزش و فضیلت، در پیشگاه خدا+۵ آیه
- برتری اهل ایمان، بر کفر پیشگان+۴ آیه
- مؤمن، همانند نور، دارای روشنایی+۱ آیه
- تشبیه حق به نور، در هدایت کردن مردم+۲ آیه
- تمثیل و تشبیه اثار اعمال مؤمنان به نور+۱ آیه
- ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
- ارزش و برتری نور ایمان بر تاریکی کفر+۱ آیه
- نابرابری نور با ظلمت+۲ آیه
- تاثیر هدایت هدایتگران، منوط به خواست خداوند+۳ آیه
- فقدان بصیرت، موجب منع هدایت الهی و ناتوان از اجابت دعوت هدایتگران ان+۱ آیه