آیه ۳۸ سوره فاطر

سوره فاطر، آیه ۳۸ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۸

إِنَ اللَّهَ عَالِمُ غَيْبِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

خداوند از غیب آسمانها و زمین آگاه است، و آنچه را در درون دلهاست می‌داند!

معنی کلمات و عبارات
«إِنَّهُ عَلِیمُ ...»: مراد این است که خدا که آگاه از همه چیز است می‌داند که اگر دوزخیان به دنیا برگردند، دوباره همان اعمال گذشته را ادامه می‌دهند (نگا: انعام / ).
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، به حقایق پنهانى آسمان ها و زمین آگاه است. «إنّ اللّه علم غیب السموت و الأرض» ۲ - وجود حقایقى پنهان از دید انسان ها در آسمان ها و زمین «إنّ اللّه علم غیب السموت و الأرض» ۳ - قلمرو علم بشر به حقایق جهان (آسمان ها، زمین و...) محدود است. «إنّ اللّه علم غیب السموت و الأرض» ۴ - جهان، داراى آسمان هاى متعدد «السموت» ۵ - خداوند، به نیت ها و رازهاى دل آدمیان آگاه است. «إنّه علیم بذات الصدور» ۶ - آگاهى خداوند به نیت ها و راز دل ها، دلیل آگاهى کامل او از حقایق پنهانى تمامى جهان «إنّ اللّه علم غیب السموت و الأرض إنّه علیم بذات الصدور» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که جمله «إنّه علیم بذات الصدور» در مقام تعلیل براى «إنّ اللّه عالم غیب...» مى باشد; یعنى، چون خداوند به نیت ها و راز دل ها - که پنهانى ترین امور جهان است - آگاه مى باشد، پس نسبت به امور غیبى جهان نیز آگاه خواهد بود. ۷ - درخواست نجات از سوى دوزخیان، به منظور انجام اعمال صالح، صادقانه نبوده و آنان باز به رفتار زشت خود ادامه خواهند داد. «فما للظلمین من نصیر . إنّ اللّه علم غیب السموت و الأرض إنّه علیم بذات الصدور» یادآورى علم همه جانبه خداوند - پس از نفى وجود یاور براى کافران - مى تواند پاسخى به این سؤال باشد که چرا و کجا آنان بى ناصراند؟ پاسخ این است که: چون خداوند به راز دل ها آشنا است، مى داند که آنان هرگز ایمان نمى آورند و در نتیجه از نصرت و یارى کسى بهره مند نخواهند شد. ۸ - آگاهى و ایمان به علم همه جانبه خداوند، به تمامى حقایق عالم و رازهاى دل آدم، بازدارنده انسان از حق گریزى و ستم کارى «إنّ اللّه علم غیب السموت ... علیم بذات الصدور» یادآورى علم همه جانبه خداوند در این آیه - پس از نقل سرگذشت ستم کاران دوزخى و کافران حق ناپذیر در آیات پیشین - مى تواند حاکى از مطلب یاد شده باشد.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۲ آیه
  • غیب اسمانها، در احاطه علم خدا+۶ آیه
  • جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند+۹ آیه
  • غیب و نهان زمین، در حیطه علم خداوند+۶ آیه
  • توجّه به دانایی گسترده خداوند و اگاهی او از عملکرد ادمی، زمینه پرهیز ادمی از ظلم+۶ آیه
  • توجّه به علم همه جانبه خدا به رازهای دل انسانها، بازدارنده انسان از ستم کاری+۳ آیه
  • اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۱۴ آیه
  • علم غیب به تمام موجودات، در انحصار خدا+۷ آیه
  • خداوند، دارای علم غیب و اگاه به موارد ان+۶ آیه
  • اگاهی خداوند به تمامی موجودات غیبی، در اسمانها و زمین+۴ آیه
  • علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۱۶ آیه
  • علیم / اسماوصفات+۸ آیه
  • وجود حقایق غیبی و دور از دسترس بشر در اسمانها+۹ آیه
  • احاطه علمی خداوند به غیب اسمانها+۱۰ آیه
  • علم خداوند، بر غیب و نهان زمین+۹ آیه
  • امور غیبی زمین، در حیطه علم خداوند+۸ آیه
  • قلب ادمی مخزن اسرار او+۷ آیه
  • اگاهی خداوند از اسرار قلبها+۷ آیه
واژه‌ها