آیه ۵ سوره فاطر

سوره فاطر، آیه ۵ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۵

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌ فَلاَ تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَ لاَ يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ

ای مردم! وعده خداوند حقّ است؛ مبادا زندگی دنیا شما را بفریبد، و مبادا شیطان شما را فریب دهد و به (کرم) خدا مغرور سازد!

معنی کلمات و عبارات
«وَعْدَ اللهِ»: وعده‌هائی همچون: قیامت، حساب و کتاب، بهشت و دوزخ. «الْغَرُوُر»: بسیار گول زننده. مراد اهریمن، مال و دارائی، شهوات و لذّات، و بالاخره هر چیزی است که انسان را از راه به در برد (نگا: لقمان / ).
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱ - همه مردم از هر قشرى، مخاطبان قرآن اند. «یأیّها الناس اذکروا نعمت اللّه ... یأیّها الناس» برداشت یاد شده از معناى لغوى «ناس» (مردم) و نیز تکرار آن در قسمت آغازین سوره، به دست مى آید. ۲ - وعده هاى خدا، حق و تخلف ناپذیر است. «إنّ وعد اللّه حقّ» ۳ - هشدار خداوند از فریفته شدن به زندگى دنیایى و زرق و برق آن «فلاتغرنّکم الحیوة الدنیا» ۴ - دنیا، زمینه فریب و لغزشگاه انسان «فلاتغرنّکم الحیوة الدنیا» ۵ - تکذیب پیامبران و انکار وعده هاى الهى، ناشى از دنیاطلبى و فریفتگى به زرق و برق آن است. «و إن یکذّبوک ... إنّ وعد اللّه حقّ فلاتغرنّکم الحیوة الدنیا» از تفریع «فلاتغرنّکم الحیاة الدنیا» بر جملات پیشین، برداشت یاد شده به دست مى آید. ۶ - هشدار خداوند از فریب خوردن به وسیله عوامل اغواگر (همچون شیطان) درباره خدا و لطف و بخشش او «و لایغرنّکم باللّه الغرور» «باء» در «باللّه» براى ملابست است که بر سر مضاف مقدر (مانند «بشأن اللّه») وارد شده است و مراد از «الغرور» - به قرینه آیه بعد - شیطان مى باشد. طبق نظر مفسران، مقصود از فریب خوردن درباره خدا، مى تواند این باشد که شیطان انسان را به عفو و بخشش خداوند مغرور مى سازد و او را به تکرار گناه، روى آوردن به متاع هاى دنیا و غفلت از آخرت سوق مى دهد. ۷ - شیطان، موجودى بسیار فریبکار «و لایغرنّکم باللّه الغرور» «غرور» صیغیه مبالغه و به معناى بسیار فریبکار است و به قرینه آیه بعد مقصود از آن شیطان مى باشد. ۸ - دین و معارف الهى، در معرض کج فهمى و تحریف معنوى با توطئه فریبکاران «و لایغرنّکم باللّه الغرور» برداشت یاد شده، به خاطر این نکته است که فریب خوردن انسان به وسیله فریبکاران درباره خداوند و دین او، مى تواند با تحریف معارف الهى و معرفى نادرست آن صورت پذیرد.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
  • دلبستگی به دنیا، مایه غرور و فریب+۱ آیه
  • دستور الهی به انسانها مبنی بر دشمن گرفتن شیطان+۱ آیه
  • حقّانیّت و تخلّفناپذیری وعده الهی+۶ آیه
  • توجّه به حقّانیّت وعدههای خداوند، سبب اجتناب از فریفتگی به دنیا
  • تکذیب انبیا، ناشی از دنیاطلبی انسان+۱ آیه
  • هشدار خداوند به انسانها، در مورد فریبندگی زندگی دنیا+۱ آیه
  • فریب خوردگان دنیا، در زمره حزب شیطان+۱ آیه
  • منکران حق و دنیاطلبان، از حزب شیطان+۱ آیه
  • شیطان، موجودی بسیار فریبکار+۱ آیه
  • شیطان، از عوامل گمراهی انسانها+۱ آیه
  • وعده قیامت، حق، حتمی و تخلّف ناپذیر+۱۱ آیه
  • حقّانیّت وعدههای خدا و تخلّفناپذیری ان+۱۰ آیه
  • برپایی قیامت، وعده حتمی الهی+۸ آیه
واژه‌ها