سوره فاطر، آیه ۶ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۵
إِنَ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوّاً إِنَّمَا يَدْعُو حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِيرِ
البتّه شیطان دشمن شماست، پس او را دشمن بدانید؛ او فقط حزبش را به این دعوت میکند که اهل آتش سوزان (جهنّم) باشند!
معنی کلمات و عبارات
«یَدْعُو»: فرا میخواند. به دور خود میخواند. الف زائدی در رسمالخطّ قرآنی دارد. «السَّعِیرِ»: آتش سوزان (نگا: حجّ / لقمان / ). «حِزْب»: هر کس از برنامه و هدف شیطان پیروی کند.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - هشدار خداوند به همه انسان ها، در رابطه با وسوسه و فریبکارى هاى شیطان «إنّ الشیطن لکم عدوّ»
۲ - شیطان، دشمن انسان ها است. «إنّ الشیطن لکم عدوّ»
۳ - فرمان خداوند به مبارزه با شیطان، چونان برخورد با دشمن «فاتّخذوه عدوًّا»
۴ - فریبکاران، دشمنان بشریت اند. «و لایغرنّکم باللّه الغرور ... فاتّخذوه عدوًّا»
۵ - نقش شیطان، فریب کارى و فراخواندن به بدى است. «إنّما یدعوا حزبه لیکونوا من أصحب السعیر»
برداشت یاد شده، از آن جا است که در این آیه نسبت به تلاش شیطان، تعبیر «دعوت» به کار رفته است.
۶ - دوزخ، پى آمد پاسخ دادن به نداى شیطان و حرف شنوى از او است. «إنّما یدعوا حزبه لیکونوا من أصحب السعیر»
۷ - طرفداران و پیروان شیطان، گروهى هم سو و هم نوا «إنّما یدعوا حزبه»
از به کار رفتن تعبیر «حزب» درباره طرفدارن و پیروان شیطان، برداشت یاد شده به دست مى آید.
۸ - لزوم شناسایى دشمنان و تجهیز براى مقابله با آنان «إنّ الشیطن لکم عدوّ فاتّخذوه عدوًّا»
هشدار به دشمنى شیطان نسبت به انسان و فرمان به دشمن گرفتن وى، مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد.
۹ - کافران و دنیاطلبان، از حزب شیطان اند. «فلاتغرنّکم الحیوة الدنیا ... إنّ الشیطن لکم عدوّ ... إنّما یدعوا حزبه»
برداشت یاد شده به این خاطر است که آیه پیش، از فریفته شدن به دنیا برحذر داشته و آیه مورد بحث فریفته شدگان به دنیا را حزب شیطان خوانده است.
۱۰ - گرفتار شدن به آتش برافروخته و پرالتهاب دوزخ، سرنوشت و کیفر پیروان حزب شیطان «إنّما یدعوا حزبه لیکونوا من أصحب السعیر»
«سعیر» به معناى آتش افروخته و ملتهب است.
۱۱ - سعیر، از نام هاى دوزخ «أصحب السعیر»
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت مبارزه با دشمناندشمنی مکاراندعوت به بدیمبارزه با شیطاننقش دنیاطلبانهماهنگی پیروان شیطانکیفر پیروان شیطاناهمیت دشمن شناسیفرجام پیروان شیطاننقش کافرانحزب شیطانسعیرمبارزه با دشمنانوسوسه شیطانآثار پیروی از شیطاندشمنی شیطاندشمنان انساننامهای جهنماغواگری شیطاننقش شیطانانذارهای خداموجبات جهنماوامر خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
- شیطان، محور اتّحاد پیروان و گروه خود
- انسان در معرض دشمنی شیطان+۹ آیه
- دستور الهی به انسانها مبنی بر دشمن گرفتن شیطان+۱ آیه
- شیطان، دعوتکننده ادمیان به جهنّم+۱ آیه
- پیروی از شیطان، مایه گرفتاری به اتش دوزخ+۵ آیه
- سعیر، از نامهای جهنّم+۳ آیه
- شیطان، از دشمنان انسان+۱۰ آیه
- لزوم شناسایی دشمنان و اماده سازی برای مقابله با انان
- انسان و شیطان، دشمن یکدیگر در زندگی دنیایی+۴ آیه
- لزوم اجتناب از اطاعت شیطان، به سبب دشمنی اش با انسان+۱ آیه
- فرمان خداوند، به دشمنی با شیطان
- فریب خوردگان دنیا، در زمره حزب شیطان+۱ آیه
- سعیر+۳ آیه
- گرفتاری به اتش دوزخ، کیفر پیروی از شیطان+۵ آیه
- تزیین اعمال زشت، نمودی از دشمنی شیطان با انسان
- منکران حق و دنیاطلبان، از حزب شیطان+۱ آیه
- گرفتار شدن به اتش برافروخته و پرالتهاب دوزخ، سرنوشت و کیفر حزب شیطان
- شیطان، محور اتحاد حزب و پیروان خود+۱ آیه
- شیطان، دشمن انسانها
- شیطان، دعوت کننده به اتش دوزخ+۱ آیه
- هشدار خداوند به انسانها، از دعوتهای شیطان
- هشدار خداوند به انسانها، از دشمنی شیطان+۵ آیه
- شیطان، موجودی بسیار فریبکار+۱ آیه
- گرفتاری به اتش جهنم، فرجام شیطان و حزب او
- فرمان خداوند به مبارزه با شیطان، همچون مقابله با دشمن
- شیطان، از عوامل گمراهی انسانها+۶ آیه