آیه ۳ سوره لقمان

سوره لقمان، آیه ۳ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۱

هُدًى وَ رَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ

مایه هدایت و رحمت برای نیکوکاران است.

معنی کلمات و عبارات
«هُدیً وَ رَحْمَةً»: حال آیات می‌باشند.
نزول
نکات آیه
۱ - قرآن کریم، کتابى دربردارنده هدایت و رحمت است. «هدًى و رحمة للمحسنین» «هدًى» و«رحمة» حال براى «الکتاب» در آیه قبل است. ۲ - قرآن، کتاب هدایت و رحمت براى محسنان (کسانى که اعمال شایسته انجام مى دهند) است. «هدًى و رحمة للمحسنین» از این که مراد از «محسنین» چه کسانى اند، چندین احتمال داده شده است: یکى از آن احتمال ها - که با لفظ هم سازگار است - این است: «کسانى که اعمال شایسته انجام مى دهند». ۳ - هدایت قرآن، کامل و به دور از هر شایبه کاستى و نقص است. «الکتب ... هدًى» «هدًى» مصدر و به معناى اسم فاعل (هادى) است. کاربرد آن به جاى اسم فاعل، اشاره به هدایت محض بودن آن دارد. ۴ - آمادگى براى پذیرش حق، شرط بهره گرفتن از قرآن است. «هدًى و رحمة للمحسنین» بى شک قرآن کریم، کتاب هدایت براى همه است. اختصاص یافتن هدایت آن به گروهى خاص، در این آیه، به معناى محدودیت هدایت قرآن نیست، بلکه به معناى بهره بردن کسانى است که آمادگى لازم را داشته باشند. ۵ - روحیات انسان، تأثیر عمیقى در نحوه برداشت و استفاده وى از منابع شناخت و هدایت دارد. «هدًى و رحمة للمحسنین» از این که خداوند، تنها دارندگان روحیه احسان را بهره مند از هدایت و رحمت قرآنى دانسته است، استفاده مى شود که روحیات خود انسان، در استفاده از منابع هدایتى نقش اساسى دارد. ۶ - بهره مندى محسنان از هدایت و رحمت قرآن، افزون از دیگران است. «هدًى ... للمحسنین» «محسنین» به قرینه آیه بعد - که در آن برپایى نماز و پرداخت صدقه و ایمان به آخرت، به عنوان اوصاف محسنان ذکر شده است - کسانى اند که ایمان دارند. بنابراین، هدایت قرآن نسبت به آنان، مى تواند ابتدایى نبوده و بلکه افزایشى باشد.
تفسیر (۶)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
  • نیکوکاران، دارای معرفت یقینی به عالم اخرت+۱ آیه
  • یقین به اخرت، سبب جلب هدایت الهی+۶ آیه
  • احسان، سبب جلب رحمت+۱ آیه
  • احسان، زمینهساز رستگاری+۱ آیه
  • احسان، سبب بهرهمندی از هدایت قران+۱ آیه
  • احسان، سبب برخورداری از رحمت الهی+۳ آیه
  • احسان، عامل بهرهمندی از هدایت الهی
  • پرداخت زکات، از کارهای نیکوکاران+۱ آیه
  • نماز، از مصادیق احسان+۳ آیه
  • یقین به اخرت، از مصادیق احسان+۱ آیه
  • احسان و نیکوکاری، موجب برخورداری از پاداش الهی+۴ آیه
  • استحباب احسان و نیکی به دیگران+۳ آیه
  • وجوب پرداخت زکات+۷ آیه
  • قران، جلوه ای از رحمت خداوند بر بندگان+۳ آیه
  • محسنان، از مشمولان رحمت خداوند+۲ آیه
  • اهل یقین، از رستگاران+۴ آیه
  • سعادت و رستگاری، شایسته انسانهای نیکوکار+۱ آیه
  • رستگاری انسان، در گرو عمل نیک+۱ آیه
  • پرداخت زکات، از عوامل قرار گرفتن در زمره محسنان+۱ آیه
  • پرداخت زکات، زمینه ساز جلب رحمت الهی+۴ آیه
  • پرداخت زکات، مایه امید به رحمت خدا+۲ آیه
  • پرداخت زکات، از مهم ترین تکالیف شریعت الهی و ارکان عملی ان+۷ آیه
  • پرداخت مداوم زکات، از صفات محسنان+۱ آیه
  • مداومت بر پرداخت زکات، از صفات محسنان+۱ آیه
  • وجوب پرداخت زکات+۷ آیه
  • محسنان، از اداکنندگان زکات مال خود+۱ آیه
  • قران، کتاب رحمت برای محسنان+۱ آیه
  • هُدی، از اسما و صفات قران+۳ آیه
  • نزول قران، جلوه ای از رحمت خداوند+۳ آیه
  • نزول قران، راهی برای جلب رحمت الهی+۱ آیه
  • محسنان، بهره مند از هدایت قران+۲ آیه
  • اقامه نماز، سبب قرار گرفتن در زمره محسنان+۳ آیه
  • به پاداشتن نماز، عامل جلب رحمت الهی+۴ آیه
  • نماز، از مصادیق احسان+۳ آیه
  • وجوب پرداخت زکات+۷ آیه
  • تلاوت قران، ابزار و وسیلهای برای هدایت+۱ آیه
  • روحیه احسان و نیکوکاری، دارای تاثیر عمیق در هدایت انسان
  • یقین به اخرت، زمینه جلب هدایت الهی+۶ آیه
  • محسنان و نیکوکاران، از جمله هدایت یافتگان به وسیله قران+۲ آیه
  • محسنان، دارای یقین نسبت به فرا رسیدن اخرت+۱ آیه
  • یقین به جهان اخرت، از نشانههای محسنان+۱ آیه
  • اعتقاد یقینی به اخرت از نشانههای محسنان+۱ آیه
واژه‌ها