سوره هود، آیه ۱۱۴ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۴
وَ أَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذٰلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ
در دو طرف روز، و اوایل شب، نماز را برپا دار؛ چرا که حسنات، سیئات (و آثار آنها را) از بین میبرند؛ این تذکّری است برای کسانی که اهل تذکّرند!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۸)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۹–۱۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۹–۱۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰۹–۱۱۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۱۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۱۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۱۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱۳–۱۱۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۱۴
روایات و احادیث
۱۴- «عن أبى جعفر(ع) [فى حدیث]:... و قال تبارک و تعالى: ... «أقم الصلاة طرفى النهار» و طرفاه صلاة المغرب و الغداة. «و زلفاً من اللیل» فهى صلاة العشاء الأخرة...; [منبع: معانى الأخبار، ص ۳۳۲، ح ۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۰۰، ح ۲۳۴.] از امام باقر(ع) ضمن حدیثى روایت شده است: ... خداوند تبارک و تعالى فرمود: «أقم الصلاة طرفى النهار» دو طرف آن، نماز مغرب و صبح است. [و فرمود]«زلفاً من اللیل» آن نماز عشاء است...». ۱۵- «عن أبى عبدالله(ع) فى قول الله عزوجل:«إن الحسنات یذهبن السیئات» قال: صلاة المؤمن باللیل تذهب بما عمل من ذنب بالنهار; [منبع: کافى، ج ۳، ص ۲۶۶، ح ۱۰; نورالثقلین، ج ۲ ، ص ۴۰۱ ، ح ۲۳۴.] از امام صادق(ع) در باره سخن خدا که فرموده: «إن الحسنات یذهبن السیئات» روایت شده است که فرمود: نماز مؤمن در شب هر گناهى را که در روز انجام داده از بین مى برد». ۱۶- «عن على(ع) انه قال: الصلوات الخمس کفّارة لما بینهنّ ما اجتنبت الکبائر و هى التى قال الله عزوجل: «إن الحسنات یذهبن السیئات»; [منبع: دعائم الإسلام، ج ۱، ص ۱۳۵; بحارالأنوار، ج ۷۹، ص ۲۳۳، ح ۵۷.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده است که فرمود: نمازهاى پنجگانه کفاره گناهانى است که در فاصله بین آنها انجام گرفته مادامى که از گناهان کبیره اجتناب شود و این است معناى سخن خداوند عز و جل: إن الحسنات یذهبن السیئات». ۱۷- «عن أمیرالمؤمنین(ع): ... ان الله تعالى یکفّر بکل حسنة سیئة قال الله عزوجل: «إن الحسنات یذهبن السیئات»; [منبع: امالى شیخ طوسى، ج ۱ ، ص ۲۵; نورالثقلین ، ج ۲ ، ص ۴۰۲ ، ح ۲۳۸.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده: ... خداوند متعال به وسیله هر عمل نیکى گناهى را از بین مى برد ، خداوند عزوجل فرمود: إن الحسنات یذهبن السیئات». ۱۸- «عن رسول الله(ص): ... یهمّ العبد ... بالسیئة أن یعملها ... و إن هو عملها اُجّل سبع ساعات و قال صاحب الحسنات لصاحب السیئات ... لاتعجل عسى أن یتبعها بحسنة تمحوها فإن الله عزوجل یقول: «إن الحسنات یذهبن السیئات»; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۴۲۹، ح ۴; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۰۱، ح ۲۳۵.] از رسول خدا(ص) روایت شده است: ... [هنگامى که]بنده خدا تصمیم به انجام کارى ناشایست مى گیرد ... اگر آن گناه را انجام داد، هفت ساعت به او مهلت داده مى شود و فرشته مأمور ثبت کارهاى نیک به فرشته مأمور ثبت گناهان مى گوید: شتاب نکن شاید او در پى این گناه کار نیکى انجام دهد که آن گناه را از بین ببرد. خداوند عزوجل مى فرماید: إن الحسنات یذهبن السیئات».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۷)
- احسان، سبب محو گناهان و بدیها+۲ آیه
- نماز، از مصادیق احسان+۳ آیه
- تکفیر گناهان، از جمله پاداشهای الهی+۲ آیه
- برپا داشتن نماز، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۳ آیه
- پوشیده شدن گناهان با کارهای نیک، شایسته یاداوری
- احسان و عمل نیک، موجب پوشش گناهان+۳ آیه
- نماز شب، از عوامل تکفیر گناهان
- بهپاداشتن نمازهای یومیّه، موجب پوشش گناهان
- کارهای شایسته، از میان برنده گناهان و جبرانکننده بدیها+۱ آیه
- نماز، از مصادیق حسنه
- وجوب اقامه نماز+۷ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
- محو شدن گناهان با انجام دادن کارهای نیک، پندی به ذاکران خدا
- دو طرف روز، از اوقات مقرر شده برای نماز
- شامگاهان و اوایل شب، از اوقات نمازهای واجب+۱ آیه
- فرمان خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، برای اقامه نماز در پاسی از شب+۳ آیه
- صبر زمینه ساز اقامه نماز و مواظبت بر ان+۴ آیه
- باور به پاداش دهی خداوند از عوامل شکیبایی در انجام نماز+۱ آیه
- بر پا کردن نماز در اوقات مقرر ان نیازمند صبر و شکیبایی+۱ آیه
- دعوت خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله) مبنی بر شکیبایی در اقامه نماز+۲ آیه
- صبر بر اقامه نماز از اسباب قرار گرفتن در زمره نیکوکاران+۱ آیه
- شب هنگام، زمانی مناسب برای عبادت و راز و نیاز به درگاه الهی+۵ آیه
- امر خداوند بر اقامه نمازهای یومیّه، مایه پند و عبرت برای عبرت پذیران
- وجوب تهجّد و نماز شب بر پیامبر صلی الله علیه و اله، افزون بر واجبات دیگر+۴ آیه
- «اقِم»+۲ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۱۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور شکیبایی در اقامه نماز+۲ آیه
- نماز، از تکالیف الهی بر محمّد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- لزوم برپا داشتن نمازهای یومیّه از ناحیه محمّد صلی الله علیه و اله، در اوقات مقرّر خود+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به ادای فریضه صبح+۱ آیه
- رسول خدا صلی الله علیه و اله مامور اقامه نماز ظهر+۱ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله موظّف به اقامه نماز عشا+۱ آیه
- پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، موظّف به برگزاری نماز عصر+۱ آیه
- اقامه نماز مغرب، از وظایف محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به اقامه نماز+۲ آیه
- مغرب، وقت مقررّ شده برای وجوب نماز مغرب+۵ آیه
- پندپذیری موعظهپذیران، از توصیهها و مواعظ الهی
- لزوم پایداری و استقامت بر دین، از موعظههای خداوند+۱ آیه
- به پاداشتن نمازهای یومیّه، از موعظه خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله
- پرهیز از تمایل و تکیه کردن به ظالمان و ستمگران، موعظه خداوند
- پرهیز از طغیان و سرکشی، از مواعظ و پندهای الهی+۱ آیه
- اقامه نماز، سبب قرار گرفتن در زمره محسنان+۳ آیه
- اقامه نماز، تکیهگاهی برای استقامت در راه دین و تبلیغ ان+۱ آیه
- برپایی نماز، سبب تکفیر گناهان و محو انها+۱ آیه
- اقامه نماز، وسیله یاد خدا
- نقش نماز، در بازداشتن ادمی از گناهان و منکرات+۱ آیه
- نقش نماز، در جلب مغفرت و امرزش الهی+۱ آیه
- مواظبت بر انجام دادن نمازها در اوقات فضیلت خود، امری مهم و مستحبّ+۵ آیه
- صبر، زمینهساز اقامه نماز و مراقبت بر ان+۵ آیه
- بهپاداشتن نماز، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۳ آیه
- نمازهای یومیّه، از بارزترین کارهای نیک
- وجوب اقامه نماز+۷ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
- اقامه نماز، درپیدارنده دشواریها و نیازمند صبر و شکیبایی+۴ آیه
- مراقبت و مداومت بر اقامه نماز، نیازمند صبر و شکیبایی+۲ آیه
- صبر بر اقامه نماز، از اسباب قرار گرفتن در زمره نیکوکاران+۱ آیه
- نماز صبح، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز ظهر، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز عشا، از نمازهای واجب یومیه+۹ آیه
- نماز عصر، ازنمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز مغرب، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
- نماز، از مصادیق احسان+۳ آیه
- وجوب اقامه نماز+۷ آیه
- وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
- وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه