سوره محمد، آیه ۳۲ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۰
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ وَشَاقُّوا الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَىٰ لَن يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا وَسَيُحْبِطُ أَعْمَالَهُمْ
بیشک جن لوگوں نے کفر کیا اور (لوگوں کو) اﷲ کی راہ سے روکا اور رسول (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) کی مخالفت (اور ان سے جدائی کی راہ اختیار) کی اس کے بعد کہ ان پر ہدایت (یعنی عظمتِ رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کی معرفت) واضح ہو چکی تھی وہ اللہ کا ہرگز کچھ نقصان نہیں کر سکیں گے (یعنی رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کی قدر و منزلت کو گھٹا نہیں سکیں گے)، ٭ اور اﷲ ان کے (سارے) اعمال کو (مخالفتِ رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کے باعث) نیست و نابود کر دے گا، ٭ تمام ائمہ تفسیر نے لکھا ہے: (لَن يَضُرُوا اللّہَ شَيْئًا) أی: لن یضرّوا رسولَ اﷲ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم بمشاقتہ و حذف المضاف لتعظیم شانہ۔ ملاحظہ فرمائیں: الطبری، البیضاوی، روح المعانی، روح البیان، الجمل، البحر المدید وغیرہ۔ اس اُسلوبِ کلام کی مثالیں قرآن مجید میں بہت ہیں جن میں سے ایک سورۃ البقرۃ کی آیت ۹: (یُخٰدِعُونَ اﷲَ وَالّذِینَ آمَنُوا) ہے۔ اس مقام پر یخٰدعون اﷲ (وہ اللہ کو دھوکہ دینا چاہتے ہیں) کہہ کر مراد یُخٰدِعُونَ رَسُولَ اﷲِ (وہ اللہ کے رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کو دھوکہ دینا چاہتے ہیں) لیا گیا ہے۔
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۶–۳۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۶–۳۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۱–۳۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
- اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام بهوسیله پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- کافران حقناپذیر در برابر اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله)، مستحقّ عذاب الهی+۱ آیه
- اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) بر کافران صدر اسلام+۳ آیه
- انکار کافران در برابر اتمام حجّت خدا، باعث استحقاق انان برای کیفر و عذاب+۶ آیه
- اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام بهوسیله پیامبر اسلام+۹ آیه
- اغوا و گمراه کردن مردم از راه خدا عامل حبط عمل+۱ آیه
- دشمنی با پیامبر(صلی الله علیه واله) از عوامل حبط عمل
- کفر، عامل تباهی و حبط عمل در دنیا و اخرت+۳ آیه
- کفر پس از ایمان، باعث تباهی عمل+۱ آیه
- کافران (و کوششهای بدخواهانه انان) از موانع گسترش اسلام+۷ آیه
- مبارزه کافران با مسلمانان، برای بازداشتن انان از اسلام+۷ آیه
- حرام و ناروا بودن ممانعت، از راه خدا+۳ آیه
- بطلان اعمال و عبادات کافران+۳ آیه
- حرمت کفر به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)
- حرام و ناروا بودن ممانعت از راه خدا+۱۰ آیه
- کفر، موجب دین ستیزی و باز داشتن مردم از راه خدا+۶ آیه
- ناتوانی اعراض کنندگان از راه خدا، از هرگونه زیان رسانی به خداوند
- اعراض از سبیل اللّه، سبب تباهی و نابودی اعمال+۱ آیه
- کافران در ممانعت مردم از سبیل الله، ناتوان از رسانیدن کمترین زیان به خداوند
- تلاش کافران، در منحرف کردن مردم از راه خدا، محکوم به شکست حتمی و نهایی+۲ آیه
- ممانعت از راه خدا، موجب حبط عمل
- دین اسلام، از موارد راه خدا+۱۱ آیه
- شناخت هدایت، درپی دارنده تکلیف و مسیولیّت برای انسان
- عجز کافران، از زیان رسانی به خداوند+۲ آیه
- ناتوانی کافران، از هرگونه ضرررسانی به دین خداوند+۲ آیه
- تلاش و کوشش کافران، برای گمراه کردن و بازداشتن مردم از راه خدا+۷ آیه
- کفر، عامل تباهی و حبط عمل کافران+۴ آیه
- سعی و تلاش پیگیر کفرپیشگان، برای جلوگیری از گسترش اسلام+۷ آیه
- تلاش و مبارزه کافران با مسلمانان برای بازداشتن انان از اسلام+۱۰ آیه
- کافران، مقهور قدرت الهی و ناتوان از مقابله با ان
- اخبار خداوند از ستیزه برخی کافران با دین و پیامبر(صلی الله علیه واله)، به رغم وضوح حق برای انان
- اتمامحجّت خدا بر کافران صدر اسلام، به وسیله پیامبر صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- کافران حقناپذیر در برابر اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله، مستحقّ عذاب الهی+۱ آیه
- اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله بر مشرکان صدر اسلام+۳ آیه
- حرمت دشمنی با محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- دشمنی و مخالفت با پیامبر اعظم صلی الله علیه و اله در حکم دشمنی با خدا+۵ آیه
- دشمنی با محمّد صلی الله علیه و اله، از عوامل حبط عمل
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- مقابله و ستیز برخی کافران با دین محمّد صلی الله علیه و اله، به رغم وضوح حق برای انان
- وعده حبط عمل به کافران سد کننده راه خدا و دشمن پیامبر صلی الله علیه و اله