آیه ۳۷ سوره محمد

سوره محمد، آیه ۳۷ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۰

إِنْ يَسْأَلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا وَ يُخْرِجْ أَضْغَانَكُمْ

چرا که هر گاه اموال شما را مطالبه کند و حتّی اصرار نماید، بخل می‌ورزید؛ و کینه و خشم شما را آشکار می‌سازد!

معنی کلمات و عبارات
«یُحْفِکُمْ»: از شما اصرار بکند و مصرانه بخواهد. از مصدر (إحفاء) به معنی إلحاح و إصرار. «یُخْرِجْ أَضْغَانَکُمْ»: اشاره به دلبستگی شدید بسیاری از مردم به مسائل مالی است، و در حقیقت یک نوع ملامت و سرزنش آنان، و در عین حال تشویق به ترک این وابستگی است. همچنین بیانگر این واقعیت که دوستی اموال و عشق به دارائی، خمیره ذاتی و یک صفت سرشتی انسان است، تا آنجا که اگر خدا نیز از بسیاری از انسانها اموالشان را مطالبه کند، خشم و کینه او را به دل می‌گیرند!
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱- تذکر خداوند، به ضعف شدید انسان در آزمون هاى مالى و دست کشیدن از اموال «إن یسئلکموها فیحفکم تبخلوا و یخرج أضغنکم» ۲- بخل و امتناع انسان ها از انفاق تمامى اموال، حتى در صورت تأکید خداوند به انفاق آن «إن یسئلکموها فیحفکم تبخلوا» بنابراین که مراد از «أموالکم» در آیه قبل - که مرجع ضمیر «ها» در «إن یسئلکموها» است - تمامى اموال باشد، برداشت یاد شده استقاده مى شود. ۳- قوانین و فرمان هاى الهى، متناسب با استعداد و توان ذاتى انسان ها «إن یسئلکموها فیحفکم تبخلوا» از ارتباط این آیه با آیه قبل، استفاده مى شود که خداوند انفاق تمامى اموال را بر انسان ها واجب نساخته است; زیرا اگر چنین دستورى صادر مى شد و حتى مورد تأکید هم قرار مى گرفت، انسان ها بخل مىورزیدند. بنابراین با توجه به این خصلت عینى و فراگیر، خداوند چنین قانونى را جعل نکرده و توان آنان را در نظر گرفته است. البته این برداشت، مبتنى بر این است که مراد از «أموالکم»، تمام اموال باشد. ۴- بروز کینه هاى نهفته مردم، در صورت فرمان الهى به انفاق تمامى دارایى هاى خود «إن یسئلکموها ... و یخرج أضغنکم» ۵- طلب اموال مردم با تأکید و قدرت، درپى دارنده کینه توزى عمیق آنان «إن یسئلکموها فیحفکم ... یخرج أضغنکم» از تعبیر «فیحفکم» - که تأکید و اصرار را افاده مى کند - مطلب بالا قابل برداشت است. ۶- عشق به مال و ثروت، ریشه دار در عمق وجود و جان انسان ها «إن یسئلکموها ... و یخرج أضغنکم» این که حتى تأکید خداوند به انفاق اموال، کینه ها را برمى انگیزد; نشانگر آن است که دلبستگى انسان هابه اموال، بسیار نیرومند و عمیق است. ۷- ظهور مکنونات انسان، در جریان تکالیف شاق «إن یسئلکموها ... و یخرج أضغنکم» ۸- لزوم پرهیز از واداشتن مردم به موضع گیرى هاى خصمانه «إن یسئلکموها فیحفکم تبخلوا و یخرج أضغنکم» از این که خداوند در طلب انفاق شدت و تأکید نورزیده تا کینه هاى مردم ظاهر نشود، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
  • بخل، زمینهساز بروز کینه، حتی در برابر دعوت خداوند به انفاق+۱ آیه
  • بیتوجّهی به مالکیّت و بینیازی مطلق الهی از عوامل بخلورزی+۲ آیه
  • تذکّر خداوند به ضعف شدید انسان، در ازمونهای مالی+۱ آیه
  • دلبستگی شدید انسان، به اموال و داراییهای خویش+۱ آیه
  • ضعف شدید انسان در ازمونهای مالی و دست کشیدن از اموال
  • عشق به مال و ثروت، ریشهدار و در عمق وجود و جان انسانها
  • مُخْرج/ اسما و صفات+۲ آیه
  • بخل ورزی ادمی در معاشرتهای خود با دیگران، امری ناپسند+۳ آیه
واژه‌ها