آیه ۲۴ سوره حدید

سوره حدید(الحديد)، آیه ۲۴ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۴۰

الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَمَن يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ

همانها که بخل می‌ورزند و مردم را به بخل دعوت می‌کنند؛ و هر کس (از این فرمان) روی‌گردان شود، (به خود زیان می‌رساند نه به خدا)، چرا که خداوند بی‌نیاز و شایسته ستایش است!

معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ ...»: بدل از (کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ) است. یا خبر مبتدای محذوف است: هُمُ الَّذِینَ. و یا این که مبتدا است و خبر آن محذوف است: الَّذِینَ یَبْخَلُونَ وَ یَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ، فَإِنَّهُمْ یَسْتَحِقُّونَ الْعَذَابَ. «یَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ»: (نگا: نساء / ).
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، انسان هاى بخیل و نیز کسانى که مردم را به بخلورزى فرمان مى دهند، دوست ندارد. «و اللّه لایحبّ کلّ مختال فخور . الذین یبخلون» «الذین یبخلون...» بدل براى «کل مختال» و مرتبط با فعل «لایحبّ» است. تقدیر آن چنین مى شود: «واللّه لایحبّ الذین یبخلون...». ۲ - بخلورزى و توصیه دیگران به آن، زاییده کبر و خودپسندى است. «کلّ مختال فخور . الذین یبخلون و یأمرون الناس بالبخل» تقدیم «کلّ مختال» بر «الذین یبخلون...»، مى تواند بیانگر این حقیقت باشد که عجب و خودپسندى، ریشه بخل است و انسان هاى بخیل، در ابتدا گرفتار عجب مى شوند. سپس آن صفت ناپسند، باعث مى شود که آنان از دستگیرى دیگران و انفاق براى آنان، امساک ورزند. ۳ - انسان هاى خودپسند فخرفروش، نه تنها خود بخیل اند; بلکه دیگران را نیز به بخلورزى فرمان مى دهند. «کلّ مختال فخور . الذین یبخلون و یأمرون الناس بالبخل» ۴ - بخلورزى و توصیه مردم به آن، امرى بس ناپسند و نکوهیده «و اللّه لایحبّ ... الذین یبخلون و یأمرون الناس بالبخل» ۵ - توصیه خداوند به انسان ها، مبنى بر انفاق کردن و پرهیز از بخل «الذین یبخلون و یأمرون الناس بالبخل» نکوهش صفت بخل از سوى خداوند، در واقع توصیه به این است که همگان، باید خود را به صفت انفاق گرى و دستگیرى از نیازمندان آراسته سازند. ۶ - فرمان خداوند به انفاق، بدان معنا نیست که او به انفاق آنان نیازمند است. «و من یتولّ فإنّ اللّه هو الغنىّ الحمید» ۷ - ثمره و منفعت انفاق به خود انفاقگران برمى گردد. «و من یتولّ فإنّ اللّه هو الغنىّ الحمید» ۸ - کسانى که از انفاق کردن روى برمى گردانند، به خود ضرر وارد مى کنند; نه به خداوند. «و من یتولّ فإنّ اللّه هو الغنىّ الحمید» ۹ - خداوند، «غنى» (بى نیاز) و «حمید» (ستوده) است. «فإنّ اللّه هو الغنىّ الحمید»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
  • بخل، سبب محرومیّت از محبّت خداوند+۳ آیه
  • امر مردم به بخل، موجب عدم محبوبیّت در نزد خداوند+۳ آیه
  • تکبّر و فخرفروشی، از عوامل بخلورزی و دعوت به ان+۳ آیه
  • بخلورزی، از اوصاف اهل تفاخر+۳ آیه
  • دعوت دیگران به بخل، از اوصاف تفاخرکنندگان+۳ آیه
  • بخلورزی و ترویج ان، از اثار تکبّر+۳ آیه
  • امر به بخل، از اوصاف متکبّران+۳ آیه
  • بخلورزی، از اوصاف متکبّران+۳ آیه
  • حرمت بخلورزی و نکوهش شدید خداوند، از بخیلان+۶ آیه
  • حرام بودن دعوت مردم، به بخل+۲ آیه
  • حرمت بخلورزی+۷ آیه
  • حرام بودن دعوت مردم به بخل+۲ آیه
  • خداوند، ذات مستحق حمد و ستایش+۹ آیه
  • بی نیازی خداوند، از ملاکهای اختصاص حمد به او+۹ آیه
  • خداوند، غنی و بی نیاز از انفاق و مال دیگران+۳ آیه
  • بی نیازی خداوند، موجب زیان ندیدن او از کفر و اعراض مردم+۶ آیه
  • خودخواهی و خودبزرگ بینی، مایه بخل و ترغیب دیگران به ان+۳ آیه
  • بخل ورزی ادمی در معاشرتهای خود با دیگران، امری ناپسند+۵ آیه
واژه‌ها