آیه ۶۲ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۶۲ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۹

لاَ يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْواً إِلاَّ سَلاَماً وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَ عَشِيّاً

در آن جا هرگز گفتار لغو و بیهوده‌ای نمی‌شنوند؛ و جز سلام در آن جا سخنی نیست؛ و هر صبح و شام، روزی آنان در بهشت مقرّر است.

معنی کلمات و عبارات
«إِلاّ سَلاماً»: جز درود را. لیکن درود را. مراد سلام یزدان (نگا: یس / ) و فرشتگان (نگا: رعد / ) و مؤمنان (نگا: ابراهیم / ) است. «بُکْرَةً وَ عَشِیّاً»: صبح و شام. مراد همه اوقات است.
نزول
نکات آیه
۱- در بهشت عدن، هیچ سخن لغو و بیهوده اى به گوش بهشتیان نمى خورد. «جنّت عدن التى وعد الرحمن عباده ... لایسمعون فیها لغوًا» «لغو»; یعنى، کلام و یا هر چیزى که قابل اعتنا نبوده و فایده اى بر آن مترتب نباشد. در آیه مورد بحث - به قرینه «استماع» - مراد از «لغو» کلام باطل و یاوه است. ۲- پرهیز از هرگونه سخن لغو و بیهوده، لازم است. «لایسمعون فیها لغوًا» اوصاف بهشتیان علاوه بر جنبه توصیفى، مى تواند حاوى توصیه ها و نکته هایى; از جمله زشتى سخن بیهوده و کار لغو و ضرورت پرهیز از آن باشد. ۳- مؤمنان، در دنیا از سخنان بیهوده مردم در آزارند. «لایسمعون فیها لغوًا» بیان تمام آنچه در بهشت انجام نمى گیرد نه ممکن است و نه مفید; ولى طرح بعضى از آن امور، مژده اى است به مؤمنان که آنچه در دنیا شما را آزار مى داد، آن جا وجود ندارد. ۴- گفتار بهشتیان با یکدیگر، عارى از یاوه و بیهودگى و سرشار از سلامت خواهى و آرزوى امنیت خواهد بود. «لایسمعون فیها لغوًا إلاّ سلمًا» استثنا در «إلاّ سلاماً» منقطع است; یعنى، «لکن یسمعون سلاماً» و یا «کلاماً سالماً». برخى از مفسران آن را استثناى متصل دانسته و گفته اند: «سلام» - که دعاى به سلامتى از آفات است - براى بهشتیان جز اکرام و گرامى داشت مفهومى ندارد; زیرا در بهشت آفتى نیست تا دعا به سلامتى از آن لغو نباشد. ۵- بهشتیان، داراى روزى ویژه، منظم و تضمین شده در هر صبح و عصر «و لهم رزقهم فیها بکرة و عشیًّا» از آن جایى که در بهشت هر آنچه که خواسته شود مهیا است، روشن مى گردد که آنچه در این آیه در مورد رزق صبح و عصر آمده، تفضلى ویژه است. البته برخى این جمله را کنایه از دائمى بودن رزق بهشتى دانسته اند. درباره معناى «عشىّ» نظریات گوناگونى ابراز شده است; از جمله: «بین ظهر تا غروب» و «آخر روز» (مصباح). ۶- بهشتیان، همواره از نعمت هاى بهشتى و ارزاق آن بهره مند خواهند بود. «و لهم رزقهم فیها بکرة و عشیًّا» «صبح و عصر» مى تواند کنایه از تمام وقت باشد. ۷- در زندگى بهشتیان، تنوع زمان (بامداد و پسین) وجود دارد. «لهم رزقهم فیها بکرة و عشیًّا» ۸- بامداد و عصر، وقت هایى مناسب براى غذا خوردن «و لهم رزقهم فیها بکرة و عشیًّا» ۹- امنیت و سلامت روح و جسم، ره آورد ورود به بهشت «لایسمعون فیها لغوًا إلاّ سلمًا و لهم رزقهم فیها» در این آیه، دو نوع تأمین براى بهشتیان مطرح شده است: ۱- امنیت روحى به جهت آن که سخن ها، همه سلام و ایمنى بخش است; ۲- امنیت جسمى که با تأمین نیازهاى جسمى حاصل است.
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۱۰- «شهاب بن عبد ربّه قال: شکوت إلى أبى عبداللّه(ع) ما ألقى من الأوجاع والتخم فقال: تغدّ و تعشّ و لاتأکل بینهما شیئاً فإنّ فیه فساد البدن أما سمعت اللّه عزّوجلّ یقول: «لهم رزقهم فیها بکرة و عشیّاً» ; شهاب بن عبد ربّه گفت: خدمت امام صادق(ع) از دردها و ترش کردن غذا در معده شکایت کردم، پس حضرت فرمود: صبح و پسین غذا بخور و بین آنها چیزى نخور; زیرا خوردن غذا بین این دو وعده، موجب فساد بدن است. نشنیدى که خداوند عزّوجلّ مى فرماید: لهم رزقهم فیها بکرة و عشیّاً». [منبع: محاسن برقى، ج ۲، ص ۴۲۰، ح ۱۹۶; نورالثقلین، ج ۳، ص ۳۵۱، ح ۱۲۰.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۷)
  • احترام بندگان خاصّ خدا در بهشت+۳ آیه
  • مقرّر شدن روزی ویژه برای بهشتیان، در صبحگاهان و شامگاهان+۱ آیه
  • بهرهمندی بهشتیان از سلامتی و امنیّت در بهشت+۱۰ آیه
  • ایمان عامل برخورداری از امنیّت و سلامت در بهشت+۳ آیه
  • پرهیزکاری عامل بهرهمندی از امنیّت و سلامت در بهشت+۶ آیه
  • عبادت از عوامل برخورداری از امنیّت در بهشت+۵ آیه
  • نشنیدن سخن لغو و بیهوده، از سوی بهشتیان+۴ آیه
  • سلام و تحیّت از سخنان بهشتیان، در برخورد با یکدیگر+۵ آیه
  • سخن بهشتیان، خالی از هرگونه لغو و بیهودگی+۴ آیه
  • برخورداری بهشتیان، از سلام یکدیگر نشانه ادب انان+۶ آیه
  • خوردنیهای ویژه بهشتی در اختیار اهل ان، در صبحگاهان و شامگاهان
  • بهرهمندی مؤمنان، از رزق و روزی در بهشت+۸ آیه
  • مقرّر شدن روزی ویژه برای بهشتیان، در صبحگاهان و شامگاهان+۱ آیه
  • تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۷ آیه
  • عبودیّت، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۴ آیه
  • تحیّت مؤمنان بر یکدیگر، با لفظ سلام در بهشت+۴ آیه
  • فرجامی همراه با سلامتی و امنیّت در اخرت، پاداش متقین+۴ آیه
  • بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۸ آیه
  • برخورداری تقواپیشگان،از سلام و خوشامدگویی خدا و فرشتگان، هنگام ورود به بهشت+۵ آیه
  • مطلوب بودن اجتناب از هر کار لغو و بیهوده+۳ آیه
  • برخورداری متقین از بهشت و نعمتهای ان، عطیه ای الهی به انان+۳ آیه
  • بهره مندی تمام وقت بهشتیان، از رزق بهشتی+۱ آیه
  • صبحگاهان و شامگان، وقت عرضه ارزاق به صالحان در بهشت+۱ آیه
  • بهره مندی مؤمنان از رزق الهی، در بهشت+۸ آیه
  • ایمان، زمینه برخورداری از رزق الهی+۸ آیه
  • توبه، باعث بهره مندی از رزق الهی در بهشت+۱ آیه
  • اجرای عمل صالح، زمینه ساز برخورداری از روزی خدا+۶ آیه
  • مؤمنان، بهره مند از رفاه و اسایش در بهشت+۲ آیه
  • گفتار بهشتیان با یکدیگر، عاری از یاوه گویی+۳ آیه
  • شب و روز (بامداد و پسین)، در زندگی بهشتیان+۱ آیه
  • شنیده نشدن سخن لغو و بیهوده، از بهشتیان+۸ آیه
  • درود و سلام، تنها سخن شنیده شده، از بهشتیان+۵ آیه
  • صبح و شامگاه، وقتهایی مناسب برای غذا خوردن
  • بهشتیان، دارای روزی ویژه، منظم و تضمین شده در هر صبح و شام+۱ آیه
  • تنوع زمانی (صبح و شام)، در بهشت+۱ آیه
  • بهره مندی بهشتیان از رزق الهی، در هر صبح و شام+۱ آیه
  • عبادت، از عوامل برخورداری از امنیّت و سلامتی، در بهشت+۴ آیه
  • عبادت و تقوا، موجب دستیابی به بهشت+۲ آیه
  • بهشتیان، دارای کرامت و احترام+۸ آیه
  • اجتناب از هر کار لغو و بیهوده مطلوب و پسندیده+۳ آیه
  • اعراض از لغو و هر کاری بیهوده، امری مطلوب+۶ آیه
  • عاری بودن بهشت، از هرگونه لغو+۱۰ آیه
  • شنیده نشدن سخن لغو و بیتعقّل، به وسیله بهشتیان+۷ آیه
  • سخن بهشتیان، خالی از هرگونه لغو+۷ آیه
  • سلام کردن از اداب معاشرت+۶ آیه
  • بهرهمندی مؤمنان از رزق الهی، در بهشت+۸ آیه
  • مؤمنان، بهرهمند از اسایش در بهشت+۲ آیه
واژه‌ها