سوره نوح، آیه ۱۶ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۱
وَ جَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَ نُوراً وَ جَعَلَ الشَّمْسَ سِرَاجاً
و ماه را در میان آسمانها مایه روشنایی، و خورشید را چراغ فروزانی قرار داده است؟!
معنی کلمات و عبارات
«نُوراً»: (نگا: یونس / . «سِرَاجاً»: (نگا: فرقان / ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، ماه را نورانى و خورشید را همچون چراغ فروزنده آفرید. «و جعل القمر فیهنّ نورًا و جعل الشمس سراجًا»
۲ - مایه و سرچشمه نور خورشید، از درون خود آن و نور ماه از بیرون آن است. «و جعل القمر فیهنّ نورًا و جعل الشمس سراجًا»
مطلب یاد شده از تعبیر «سراج» (چراغ) درباره خورشید و «نور» در مورد «ماه» استفاده مى شود; زیرا نور «خورشید» - مانند چراغ - از درون خودش مى چوشد. اما نور «ماه» از درون خودش نیست; بلکه مانند بازتابى که از آینه منعکس مى شود، از نور خورشید است.
۳ - ماه تابان و خورشید فروزنده، جلوه قدرت و عظمت خداوند «مالکم لاترجون للّه وقارًا ... و جعل القمر فیهنّ نورًا و جعل الشمس سراجًا»
۴ - سرزنش شدن قوم نوح از سوى پیامبرشان، به سبب نیندیشیدن درباره چگونگى آفرینش ماه تابان و خورشید فروزان «ألم تروا کیف خلق اللّه ... و جعل القمر فیهنّ نورًا و جعل الشمس سراجًا»
۵ - اندیشه در چگونگى آفرینش ماه و خورشید، راهى براى شناخت خدا و اوصاف او «ألم تروا کیف ... و جعل القمر فیهنّ نورًا و جعل الشمس سراجًا»
۶ - نوح(ع)، قومش را به اندیشه و مطالعه درباره چگونگى آفرینش ماه و خورشید، به منظور پى بردن به عظمت خداوند تشویق و تحریض مى کرد. «ألم تروا کیف ... و جعل القمر فیهنّ نورًا و جعل الشمس سراجًا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۳–۲۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۳–۲۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۳–۲۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۵–۲۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت خورشیدتشبیه خورشیدتشبیه ماهتعقل در خلقت خورشیدتعقل در خلقت ماهدلایل عظمت خدامنشأ نور ماهنورانیت ماهویژگیهای خلقت خورشیدویژگیهای خلقت ماهمنشأ نور خورشیدتشبیه به چراغعدم تعقل قوم نوحاهمیت ماهنورانیت خورشیدسرزنشهای نوحسرزنش قوم نوحتشویق قوم نوحتشویقهای نوحتشویق به تعقلنشانه های عظمت خدادلایل خدا شناسیآیات آفاقیتشبیهات قرآننشانه های قدرت خداخالقیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
- خداوند، قرار دهنده چراغ خورشید در اسمان+۲ آیه
- تابندگی خورشید، از ایات الهی+۴ آیه
- نورافشانی ماه، از ایات خدا+۲ آیه
- لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا+۲ آیه
- عدم تعقّل در ایات الهی و مظاهر طبیعت، مورد نکوهش خداوند+۱ آیه
- احتجاج نوح(علیه السلام) بر ضدّ بتپرستی، به قدرت خداوند برافرینش انسانها و جهان هستی+۳ آیه
- تشبیه خورشید به چراغ+۲ آیه
- تشبیه خورشید به چراغ+۲ آیه
- دعوت خداوند به اندیشه و تفکّر، در تابندگی خورشید+۱ آیه
- تابش ماه در اسمان، شایسته تفکر و اندیشه+۱ آیه
- تشبیه خورشید، به چراغ فروزنده
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۳ آیه
- افرینش ماه، از سوی خداوند+۴ آیه
- افرینش خورشید، به فرمان خداوند+۴ آیه
- افرینش خورشید فروزنده، از سوی خداوند+۲ آیه
- فروزندگی خورشید، از سوی خداوند+۲ آیه
- تشویق خداوند به تفکّر، در فروزندگی خورشید،+۱ آیه
- نیندیشیدن کافران درباره افرینش و تدبیر جهان برای بهره مندی انسانها، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۱ آیه
- سرزنش شدن قوم نوح، به سبب نیندیشیدن درباره چگونگی افرینش ماه تابان+۱ آیه
- اندیشه در چگونگی افرینش ماه و خورشید، راهی برای شناخت خداوند+۱ آیه
- ماه، نور طبیعی برای استفاده بشر در شب+۲ آیه
- خداوند، ایجادکننده ماه تابان در اسمانها+۱ آیه
- نور ماه، شایسته تفکّر و اندیشه+۱ آیه
- ذاتی نبودن نور ماه+۲ آیه
- ایجاد نور خورشید از ذات ان، از سوی خداوند+۱ آیه
- تفکر در نورانی قرار دادن خورشید، موجب پی بردن به عظمت پروردگار و شناخت او+۱ آیه
- نور ماه، کسب شده از نور خورشید+۳ آیه
- خداوند، منشا نورانیّت خورشید+۳ آیه
- خداوند، منشا نورانیّت ماه+۲ آیه