سوره هود، آیه ۱۱ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۲
إِلاَّ الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولٰئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ كَبِيرٌ
مگر آنها که (در سایه ایمان راستین،) صبر و استقامت ورزیدند و کارهای شایسته انجام دادند؛ که برای آنها، آمرزش و اجر بزرگی است!
معنی کلمات و عبارات
«إلاَّ الَّذِینَ ...»: عیبهای مذکور را تنها کسانی ندارند که ...
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- صبر پیشگانِ داراى اعمال صالح به هنگام زوال نعمت و روى آورى فقر و تنگدستى، از رحمت خدامأیوس نمى گردند و به تدبیر او در هستى کافر نمى شوند. «إنّه لیئوس کفور ... إلاّ الذین صبروا و عملوا الصلحت»
۲- صابرانِ داراى اعمال صالح ، همواره و در هر حال خداوند را فراموش نکرده و به درگاه او شاکرند. «لئن أذقنا الإنسن منا رحمة ... إنّه لیئوس کفور. إلاّ الذین صبروا»
در برداشت فوق ، این احتمال منظور شده است که «کفور» از کفران (ناسپاسى) باشد.
۳- صابرانِ داراى اعمال صالح ، به هنگام رفاه و آسایش و برخوردارى از موهبتهاى دنیا ، هرگز تکبر نکرده و فخرفروشى و شادمانى نمى کنند. «إنّه لفرح فخور. إلاّ الذین صبروا و عملوا الصلحت»
۴- ضرورت صبر و شکیبایى ، به هنگام روى آوردن مشکلات و ناملایمات و نیز به گاه رفاه و آسایش «لئن أذقنا الإنسن منا رحمة ... إلاّ الذین صبروا»
۵- ضرورت انجام کارهاى نیک ، به هنگام رفاه و آسایش و نیز در زمان گرفتار شدن به محنت و رنج «لئن أذقنا الإنسن منا رحمة ثم نزعنها منه إنّه لیئوس کفور ... إلاّ الذین صبروا و عملوا الصلحت»
۶- انجام کارهاى شایسته و پیشه ساختن صبر ، آدمى را از روحیه اى مقاوم بهره مند خواهد ساخت و از تزلزل روحى و روانى نجات خواهد داد. «إنّه لیئوس کفور ... إنّه لفرح فخور. إلاّ الذین صبروا و عملوا الصلحت»
آیه نهم و دهم ، بیانگر این بود که: انسانها تحت تأثیر کمترین رفاه و محنت متزلزل شده و خود باخته مى شوند و آیه مورد بحث ، صابرانى را که اعمال شایسته انجام مى دهند ، از این خصلت استثنا کرده است.
۷- موفقیت در آزمونهاى الهى ، در گرو صبرپیشگى و انجام کارهاى شایسته است. «لیبلوکم أیّکم أحسن عملاً ... لئن أذقنا الإنسن ... إلاّ الذین صبروا و عملوا الصلحت»
۸- کارآیى صبر ، در گرو انجام اعمال صالح است. «إلاّ الذین صبروا و عملوا الصلحت»
۹- صبرپیشگان داراى اعمال صالح ، از مغفرت الهى بهره مند شده و گناهشان آمرزیده مى شود. «أُولئک لهم مغفرة»
۱۰- صابران داراى اعمال صالح ، از پاداش بزرگ الهى (بهشت) برخوردار خواهند شد. «أُولئک لهم مغفرة و أجر کبیر»
بنا به گفته گروهى از مفسران ، مراد از «أجرکبیر» بهشت و موهبتهاى اخروى است.
۱۱- دستیابى به پاداش بزرگ الهى (بهشت) در گرو بخشوده شدن گناهان است. «أُولئک لهم مغفرة و أجر کبیر»
تقدیم ذکرى «مغفرت» بر «أجر کبیر» مى تواند اشاره به این باشد که: رسیدن به پاداش بزرگ الهى و ورود به بهشت ، در گرو آمرزش گناهان است.
تفسیر (۱۲)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۲۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹–۱۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آمرزش صابرانامیدواری صابراناهمیت صبر در آسایشاهمیت صبر در رفاهایمان صابرانایمان صالحانذکر دائمی صابرانذکردائمی صالحانزمینه تأثیر صبرشکرگزاری صابرانشکرگزاری صالحانصابران در فقرصابران هنگام آسایشصابران هنگام رفاهصابران هنگام سلب نعمتصابران و تفاخرصابران و تکبرصابران و سرورصالحان در فقرصالحان هنگام آسایشصالحان هنگام رفاهصالحان هنگام سلب نعمتصبر و عمل صالحعمل صالح در آسایشعمل صالح در رفاهعمل صالح در سختیعوامل نجات از اضطراباهمیت صبر در سختیپاداش اخروی صابرانویژگیهای صابرانعوامل موفقیت در امتحانآمرزش صالحانپاداش اخروی صالحانپاداش اخرویآثار آمرزشعوامل آرامشمشمولان آمرزشعوامل استقامتپاداش بهشتعوامل تقویت روحیهاهمیت عمل صالحموجبات پاداشمراتب پاداشامتحانهای خداآثار صبرموجبات بهشتآثار عمل صالحپاداشهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۴)
- ضرورت امید داشتن به خدا، در پی بروز مشکلات و از دست رفتن امکانات+۴ آیه
- امیدواری صابران به حلّ مشکلات زندگی از جانب خداوند+۱ آیه
- مغفرت الهی، یکی از پاداشهای خداوند در اخرت+۶ آیه
- صابرانِ دارای عمل صالح، برخوردار از امرزش و پاداش بزرگ
- ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۷ آیه
- صبر، موجب بهرهمندی از ثواب الهی+۲ آیه
- عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۷ آیه
- پرهیز صابران نیککردار از تفاخر، به هنگام برخورداری از رفاه و نعمت+۱ آیه
- صبرپیشگی، بازدارنده انسان از تکبّر و خودبرتربینی+۱ آیه
- عمل صالح، مانع خودبرتربینی و غرور+۱ آیه
- لزوم امید داشتن به خدا، در پی بروز مشکلات و از دست رفتن امکانات+۱ آیه
- ناروایی تفاخر و گردن فرازی+۱ آیه
- مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۸ آیه
- یاس و ناامیدی انسانهای ناشکیبا، هنگام از دست دادن رحمت عطا شده از ناحیه خداوند+۱ آیه
- انجام دادن عمل صالح و شایسته، زمینه ساز جلب رحمت خداوند+۳ آیه
- صبر، مانع ناامیدی انسان از رحمت خداوند، هنگام سلب نعمت از وی+۱ آیه
- عمل صالح، مانع ناامیدی انسان از رحمت خداوند، هنگام سلب نعمت از وی+۱ آیه
- رفتار نیکوکاران شکیبا هنگام رفاه و اسایش، به دور از شادمانی تفاخرامیز+۱ آیه
- رفتار شکیبایان نیکوکار به هنگام رفاه و اسایش، به دور از شادمانی تفاخرامیز+۱ آیه
- لزوم امیدواری به لطف الهی، در مواقع گرفتاریها و مشکلات+۴ آیه
- اجتناب از سرور ناپسند، درپی دارنده پاداش بزرگ الهی+۱ آیه
- اجتناب از سرور ناپسند، سبب امرزش خداوند+۱ آیه
- صبر، زمینه ساز اجتناب انسان از سرور ناپسند+۱ آیه
- عمل صالح، زمینه ساز اجتناب انسان از سرور ناپسند+۱ آیه
- صبر و شکیبایی به هنگام روی اوردن مشکلات و ناملایمات، زمینه ساز شکرگزاری به درگاه الهی+۲ آیه
- عمل صالح، زمینه ساز ایجاد روحیّه شکرگزاری در مقابل نعمتهای خدا+۲ آیه
- صبر از عوامل مصونیّت از فخرفروشی در صورت بهره مندی از نعمت الهی پس از سختیها+۱ آیه
- صبر از عوامل مصونیّت از شادیهای بی مورد و سرمستی در صورت بهره مندی از نعمت الهی+۱ آیه
- صبر، عامل مصونیّت از کفران و ناسپاسی در صورت از دست دادن نعمتها+۱ آیه
- صبر عامل مصونیّت از یاس و ناامیدی در صورت از دست دادن نعمتها+۱ آیه
- صبر از عوامل دستیابی به امرزش الهی+۱ آیه
- صبر از عوامل موفقیّت در ازمایشهای الهی+۶ آیه
- صابرانِ دارای اعمال صالح، بهره مند از امرزش الهی
- اجتناب صابران نیکوکردار از تکبّر و فخرفروشی هنگام رفاه و اسایش+۲ آیه
- صابران انسانهایی امیدوار حتّی در صورت زوال نعمت و گرفتار شدن به فقر و تنگدستی+۱ آیه
- صابران دارای موضع ثابت در برابر خوشی ها و ناخوشی ها+۲ آیه
- صبر دارای ارزش و اهمیّت خاصّ نسبت به سایر اعمال صالح
- انجام اعمال صالح شرط کارایی صبر
- صبر همراه با اعمال صالح نشان ایمان و توحید
- شکیباسازی و توانمند کردن روحیّه مردم فلسفه ازمایش انان از سوی خداوند+۵ آیه
- عمل صالح، موجب بخشش و مغفرت گناهان از ناحیه خداوند+۶ آیه
- عمل صالح، مایه برخورداری از پاداش بزرگ الهی+۳ آیه
- صبر و پایداری در راه حق، مانع غرور و شادمانی بیجا، هنگام بهره مندی از اسایش و رفاه+۱ آیه
- عمل صالح، بازدارنده انسان از غرور و سرمستی، هنگام برخورداری از امکانات رفاهی+۱ آیه
- کافران، مقهور قدرت الهی و ناتوان از مقابله با ان
- صبر و شکیبایی، زمینه ساز مغفرت الهی+۱ آیه
- انجام دادن عمل صالح، در پیدارنده مغفرت الهی+۶ آیه
- مغفرت الهی، یکی از پاداشهای خداوند در اخرت+۶ آیه
- وعده پاداش به مؤمنان، از سوی خدا+۶ آیه
- عمل نیک انسان، زمینه تداوم برخورداری از نعمت الهی+۳ آیه
- از دست دادن نعمت، مایه یاس و ناامیدی انسانهای ناشکیبا و بدکار+۱ آیه
- کردار ناپسند انسان، زمینهساز زوال نعمت از وی+۳ آیه
- انسانهای صابر و دارای اعمال نیک به دور از سرمستی و غرور به نعمتهای داده شده به انان+۱ آیه
- وجوب امید داشتن به خدا، در پی بروز مشکلات و از دست رفتن امکانات+۱ آیه