سوره هود، آیه ۱۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۳
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ
آنها میگویند: «او به دروغ این (قرآن) را (به خدا) نسبت داده (و ساختگی است)!» بگو: «اگر راست میگویید، شما هم ده سوره ساختگی همانند این قرآن بیاورید؛ و تمام کسانی را که میتوانید -غیر از خدا- (برای این کار) دعوت کنید!»
معنی کلمات و عبارات
«اَمْ»: یا. بلکه. «مِثْلِهِ»: مانند آن. مِثْل صفت اوّل (سُوَرٍ) است و با موصوف خود میتواند مطابقت بکند یا نکند (نگا: مؤمنون / ، اعراف / . «مُفْتَرَیَاتٍ»: به هم بافتهها. ساختههای دروغین. صفت دوم (سُوَرٍ) است. «مِن دُونِ اللهِ»: سوای خدا. جار و مجرور متعلّق به فعل (أُدْعُوا) است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- مشرکان عصر بعثت ، قرآن را دروغهایى ساخته و پرداخته دست پیامبر(ص) قلمداد مى کردند. «أم یقولون افتریه»
«إفتراه» به معناى دروغ بافتن است. ضمیر فاعلى در «إفتراه» به پیامبر(ص) برمى گردد.
۲- قرآن در تحدى با مشرکان ، آنان را به آوردن ده سوره همانند سوره هاى قرآن فراخواند و آنان را به مبارزه طلبید. «أم یقولون افتریه قل فأتوا بعشر سور مثله»
۳- خداوند ، براى آوردن سوره هایى همانند قرآن ، هیچ شرط و محدودیتى را پیش روى انسانها قرار نداده است. «فأتوا بعشر سور مثله مفتریت وادعوا من استطعتم»
«من» در «من استطعتم» شامل جن و انس ، عرب و عجم و ... مى شود و این بدان معناست که در آوردن همانند براى قرآن ، هیچ محدودیتى فرض نشده است.
۴- خداوند ، انسانها را در ارائه همانند براى قرآن ، به آوردن مطالب حقیقى و واقعى ملزم نکرده است. «فأتوا بعشر سور مثله مفتریت»
توصیف «عشر سور» به «مفتریات = بافته هاى دروغین» گویاى این معناست که: خداوند انسانها را درآوردن هم طراز براى قرآن، به ارائه مطالب و محتوایى حقیقى و واقعى همانند قرآن ملزم نمى کند; بلکه همانندى در فصاحت و بلاغت و شیوایى سخن را کافى مى داند.
۵- مشرکان براى ساختن سوره هایى همانند قرآن، به کمک خواهى از هرکس مجاز بودند. «وادعوا من استطعتم»
۶- خداوند ، چگونگى استدلال علیه مشرکان و ادعاهاى نارواى آنان را به پیامبر(ص) تعلیم مى داد. «أم یقولون افتریه قل فأتوا»
برداشت فوق ، از کلمه «قل» که خطاب به پیامبر است ، استفاده مى شود.
۷- آوردن همانند براى قرآن ، تنها در توان خداوند است. «وادعوا من استطعتم من دون الله»
قید «من دون الله» به این معنا نیست که از خدا کمک نخواهید; بلکه در کنار تأکید بر شمول و عموم (من استطعتم) این حقیقت را بیان کرده است که آوردن همانند براى قرآن ، تنها در توان خداوند است.
۸- قرآن در عصر پیامبر(ص) ، به بخشهایى به نام «سوره» تقسیم بندى شده بود. «فأتوا بعشر سور مثله»
۹- اثبات راستى و درستى ادعاها ، منوط به ارائه دلیل و برهان است. «قل فأتوا بعشر سور مثله ... إن کنتم صدقین»
«فأتوا بعشر سور» در حقیقت جواب شرط (إن کنتم ...) است; یعنى ، اگر در ادعاى خویش راستگو هستید ، آن را با آوردن ده سوره همانند آن ثابت کنید.
تفسیر (۱۲)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۲۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲–۱۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ادعاهای بیجای مشرکاناهمیت برهان در ادعاتحدی مطلق قرآنشرایط اثبات ادعاافتراهای مشرکان صدراسلامقرآن و مشرکانتحدی قرآنقرآن در صدراسلامهمانندسازی برای قرآنعدد دهمشرکان صدر اسلام و قرآنمشرکان و قرآناحتجاج محمدافترا به محمدمحمد و مشرکانتاریخ قرآنمعلم محمدتعالیم خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۹)
- احتجاج برضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقّانیّت قران، به تحدّی، در اوردنِ همانند قران+۶ آیه
- تحدّی از روشهای قران در احتجاج بر ضدّ مخالفان+۴ آیه
- دعوت از مشرکان برای تحدّی با ده سوره قران
- ساختگی دانستن قران از افترای مشرکان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- بیاثر بودن امدادها برای اوردن سورههایی همانند سورههای قرانی+۱ آیه
- تحدّی خداوند به بلاغت و نظم قران با منکران+۷ آیه
- تحدّی خداوند با مشرکان، در اوردن ده سوره همانند سورههای قران
- تحدّی قران با دعوت از مشرکان، به استفاده از کمکخواهی هر فردی غیر خدا، در اوردن ده سوره همانند قران
- ناتوانی مشرکان، از پاسخگویی به تحدّی قران+۶ آیه
- ساختگی بودن قران، در اندیشه مشرکان، زمینه تحدّی خداوند با انان+۵ آیه
- تحدی قران با مشرکان، در اوردن ده سوره همانند سورههای قران
- تحدّی قران، برای همه افراد+۳ آیه
- عجز و ناتوانی مخالفان قران، از اوردن همانند ان، بهرغم تعاون با یکدیگر+۴ آیه
- اعجاز قران و بینظیر بودن ان، دلیل الوهیّت واحد+۱ آیه
- بطلان اعمال و عبادات کافران+۱ آیه
- خبر دادن خدا، از ناتوانی انسانها، از اوردن ده سوره، همانند سوره های قران+۱ آیه
- دنیاطلبی مشرکان، عامل ساختگی پنداشتن قران، از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)
- ادّعای مشرکان، مبنی بر افترا و ساختگی بودن قران از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا+۳ آیه
- ادّعای مشرکان، مبنی بر افترا و ساختگی بودن قران از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا+۴ آیه
- درخواست خداوند از منکران قران به اوردن ده سوره همانند سوره های قران
- تقسیم قران به سوره های مختلف در عصر نزول ان+۲ آیه
- مشخص بودن سوره های قران در زمان پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- شرک، عامل بطلان و بی ثمر شدن اعمال مشرکان+۱ آیه
- شرک، موجب حبط و تباهی اعمال+۱ آیه
- تکذیب قران و دروغ پنداشتن ان، از سوی مشرکان+۴ آیه
- عجز مشرکان، از اوردن مانند قران+۴ آیه
- باطل و بی ثمر بودن اعمال مشرکان+۱ آیه
- مشرکان، گرفتار حبط عمل+۱ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۲ آیه
- پیشگویی قران از ناتوانی انسانها، در اوردن همانندی برای قران+۴ آیه
- عجز مخالفان قران، از اوردن مثل قران، به رغم کمک به یکدیگر+۸ آیه
- پدید امدن قران از علم الهی، دلیل ناتوانی غیر خدا، از اوردن همانند ان+۱ آیه
- قران، پرتوی از علم و دانش خداوند+۲ آیه
- افترا و بهتان زدن، عملی قبیح از نظر عقل+۷ آیه
- قران و تعالیم ان، نشیت گرفته از علم الهی+۲ آیه
- افترای مشرکان به قران، با دروغ خواندن ان+۳ آیه
- اعتراف به توحید، لازمه ناتوانی مخالفان، در معارضه با قران و اعتراف به حقانیّت ان+۱ آیه
- احتجاج بر ضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقانیّت قران، به تحدّی، برای اوردن همانند قران+۶ آیه
- قران، دلیل حقانیّت خود و سند صداقت و درستی نبوّت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله) نشیت گرفته از علم الهی+۲ آیه
- نزول قران، برخاسته از علم خداوند+۱ آیه
- عجز کافران، از اوردن همانند قران+۶ آیه
- تسلیت الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله) در خصوص لجاجت کافران
- دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل اتّهام افترا زدن مشرکان به خدا+۸ آیه
- ساختگی دانستن قران، از افتراهای مشرکان به پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- تحدّی خداوند به قران، نوعی دفاع از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل افترای ساختگی بودن ان+۲ آیه
- تحدّی محمّد صلی الله علیه و اله در برابر کافران، به اوردن معجزهای همانند قران+۴ آیه
- قران، معجزهای کافی برای اثبات حقانیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- به مبارزه طلبیدن مشرکان، از جانب رسول اکرم صلی الله علیه و اله، نسبت به اوردن همانندی برای قران، نشانه حقانیت ان حضرت+۸ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در قبال بهانهجوییهای مشرکان
- قران، دلیل حقّانیّت خود و سند درستی و صداقت نبوّت پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- تحدّی با قران، برهان محمّد صلی الله علیه و اله علیه کافران+۵ آیه
- تحدّی با کتاب اسمانی خود (قران)، برهان محمّد صلی الله علیه و اله بر حقانیّت ان+۳ آیه
- مبارزه کافران با محمّد صلی الله علیه و اله، به وسیله تهمت دروغگویی به ایشان+۵ آیه
- قران، معجزه حضرت محمّد صلی الله علیه و اله و دلیل حقّانیّت رسالت او+۱۰ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به فراخوانی کافران، برای اوردن مانندی برای قران+۴ آیه
- قران، معجزه جاودان و گواه صدق بر نبوت محمد مصطفی صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- ناتوانی کافران از اوردنِ مانندِ سورهای از قران، دلیل اعجاز و کلام خدا بودن ان+۸ آیه
- قران، معجزه الهی و دلیل بر حقّانیت خویش و پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۷ آیه