سوره هود، آیه ۱۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۳
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
If they say, "He has invented it himself." Say, "If you are truthful, produce ten invented chapters like it, and call on whom you can besides God, to help you."
معنی کلمات و عبارات
«اَمْ»: یا. بلکه. «مِثْلِهِ»: مانند آن. مِثْل صفت اوّل (سُوَرٍ) است و با موصوف خود میتواند مطابقت بکند یا نکند (نگا: مؤمنون / ، اعراف / . «مُفْتَرَیَاتٍ»: به هم بافتهها. ساختههای دروغین. صفت دوم (سُوَرٍ) است. «مِن دُونِ اللهِ»: سوای خدا. جار و مجرور متعلّق به فعل (أُدْعُوا) است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- مشرکان عصر بعثت ، قرآن را دروغهایى ساخته و پرداخته دست پیامبر(ص) قلمداد مى کردند. «أم یقولون افتریه»
«إفتراه» به معناى دروغ بافتن است. ضمیر فاعلى در «إفتراه» به پیامبر(ص) برمى گردد.
۲- قرآن در تحدى با مشرکان ، آنان را به آوردن ده سوره همانند سوره هاى قرآن فراخواند و آنان را به مبارزه طلبید. «أم یقولون افتریه قل فأتوا بعشر سور مثله»
۳- خداوند ، براى آوردن سوره هایى همانند قرآن ، هیچ شرط و محدودیتى را پیش روى انسانها قرار نداده است. «فأتوا بعشر سور مثله مفتریت وادعوا من استطعتم»
«من» در «من استطعتم» شامل جن و انس ، عرب و عجم و ... مى شود و این بدان معناست که در آوردن همانند براى قرآن ، هیچ محدودیتى فرض نشده است.
۴- خداوند ، انسانها را در ارائه همانند براى قرآن ، به آوردن مطالب حقیقى و واقعى ملزم نکرده است. «فأتوا بعشر سور مثله مفتریت»
توصیف «عشر سور» به «مفتریات = بافته هاى دروغین» گویاى این معناست که: خداوند انسانها را درآوردن هم طراز براى قرآن، به ارائه مطالب و محتوایى حقیقى و واقعى همانند قرآن ملزم نمى کند; بلکه همانندى در فصاحت و بلاغت و شیوایى سخن را کافى مى داند.
۵- مشرکان براى ساختن سوره هایى همانند قرآن، به کمک خواهى از هرکس مجاز بودند. «وادعوا من استطعتم»
۶- خداوند ، چگونگى استدلال علیه مشرکان و ادعاهاى نارواى آنان را به پیامبر(ص) تعلیم مى داد. «أم یقولون افتریه قل فأتوا»
برداشت فوق ، از کلمه «قل» که خطاب به پیامبر است ، استفاده مى شود.
۷- آوردن همانند براى قرآن ، تنها در توان خداوند است. «وادعوا من استطعتم من دون الله»
قید «من دون الله» به این معنا نیست که از خدا کمک نخواهید; بلکه در کنار تأکید بر شمول و عموم (من استطعتم) این حقیقت را بیان کرده است که آوردن همانند براى قرآن ، تنها در توان خداوند است.
۸- قرآن در عصر پیامبر(ص) ، به بخشهایى به نام «سوره» تقسیم بندى شده بود. «فأتوا بعشر سور مثله»
۹- اثبات راستى و درستى ادعاها ، منوط به ارائه دلیل و برهان است. «قل فأتوا بعشر سور مثله ... إن کنتم صدقین»
«فأتوا بعشر سور» در حقیقت جواب شرط (إن کنتم ...) است; یعنى ، اگر در ادعاى خویش راستگو هستید ، آن را با آوردن ده سوره همانند آن ثابت کنید.
تفسیر (۱۲)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۲۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲–۱۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ادعاهای بیجای مشرکاناهمیت برهان در ادعاتحدی مطلق قرآنشرایط اثبات ادعاافتراهای مشرکان صدراسلامقرآن و مشرکانتحدی قرآنقرآن در صدراسلامهمانندسازی برای قرآنعدد دهمشرکان صدر اسلام و قرآنمشرکان و قرآناحتجاج محمدافترا به محمدمحمد و مشرکانتاریخ قرآنمعلم محمدتعالیم خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۹)
- احتجاج برضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقّانیّت قران، به تحدّی، در اوردنِ همانند قران+۶ آیه
- تحدّی از روشهای قران در احتجاج بر ضدّ مخالفان+۴ آیه
- دعوت از مشرکان برای تحدّی با ده سوره قران
- ساختگی دانستن قران از افترای مشرکان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- بیاثر بودن امدادها برای اوردن سورههایی همانند سورههای قرانی+۱ آیه
- تحدّی خداوند به بلاغت و نظم قران با منکران+۷ آیه
- تحدّی خداوند با مشرکان، در اوردن ده سوره همانند سورههای قران
- تحدّی قران با دعوت از مشرکان، به استفاده از کمکخواهی هر فردی غیر خدا، در اوردن ده سوره همانند قران
- ناتوانی مشرکان، از پاسخگویی به تحدّی قران+۶ آیه
- ساختگی بودن قران، در اندیشه مشرکان، زمینه تحدّی خداوند با انان+۵ آیه
- تحدی قران با مشرکان، در اوردن ده سوره همانند سورههای قران
- تحدّی قران، برای همه افراد+۳ آیه
- عجز و ناتوانی مخالفان قران، از اوردن همانند ان، بهرغم تعاون با یکدیگر+۴ آیه
- اعجاز قران و بینظیر بودن ان، دلیل الوهیّت واحد+۱ آیه
- بطلان اعمال و عبادات کافران+۱ آیه
- خبر دادن خدا، از ناتوانی انسانها، از اوردن ده سوره، همانند سوره های قران+۱ آیه
- دنیاطلبی مشرکان، عامل ساختگی پنداشتن قران، از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)
- ادّعای مشرکان، مبنی بر افترا و ساختگی بودن قران از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا+۳ آیه
- ادّعای مشرکان، مبنی بر افترا و ساختگی بودن قران از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا+۴ آیه
- درخواست خداوند از منکران قران به اوردن ده سوره همانند سوره های قران
- تقسیم قران به سوره های مختلف در عصر نزول ان+۲ آیه
- مشخص بودن سوره های قران در زمان پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- شرک، عامل بطلان و بی ثمر شدن اعمال مشرکان+۱ آیه
- شرک، موجب حبط و تباهی اعمال+۱ آیه
- تکذیب قران و دروغ پنداشتن ان، از سوی مشرکان+۴ آیه
- عجز مشرکان، از اوردن مانند قران+۴ آیه
- باطل و بی ثمر بودن اعمال مشرکان+۱ آیه
- مشرکان، گرفتار حبط عمل+۱ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۲ آیه
- پیشگویی قران از ناتوانی انسانها، در اوردن همانندی برای قران+۴ آیه
- عجز مخالفان قران، از اوردن مثل قران، به رغم کمک به یکدیگر+۸ آیه
- پدید امدن قران از علم الهی، دلیل ناتوانی غیر خدا، از اوردن همانند ان+۱ آیه
- قران، پرتوی از علم و دانش خداوند+۲ آیه
- افترا و بهتان زدن، عملی قبیح از نظر عقل+۷ آیه
- قران و تعالیم ان، نشیت گرفته از علم الهی+۲ آیه
- افترای مشرکان به قران، با دروغ خواندن ان+۳ آیه
- اعتراف به توحید، لازمه ناتوانی مخالفان، در معارضه با قران و اعتراف به حقانیّت ان+۱ آیه
- احتجاج بر ضدّ مشرکان و کافران، برای اثبات حقانیّت قران، به تحدّی، برای اوردن همانند قران+۶ آیه
- قران، دلیل حقانیّت خود و سند صداقت و درستی نبوّت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله) نشیت گرفته از علم الهی+۲ آیه
- نزول قران، برخاسته از علم خداوند+۱ آیه
- عجز کافران، از اوردن همانند قران+۶ آیه
- تسلیت الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله) در خصوص لجاجت کافران
- دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل اتّهام افترا زدن مشرکان به خدا+۸ آیه
- ساختگی دانستن قران، از افتراهای مشرکان به پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- تحدّی خداوند به قران، نوعی دفاع از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل افترای ساختگی بودن ان+۲ آیه
- تحدّی محمّد صلی الله علیه و اله در برابر کافران، به اوردن معجزهای همانند قران+۴ آیه
- قران، معجزهای کافی برای اثبات حقانیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- به مبارزه طلبیدن مشرکان، از جانب رسول اکرم صلی الله علیه و اله، نسبت به اوردن همانندی برای قران، نشانه حقانیت ان حضرت+۸ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در قبال بهانهجوییهای مشرکان
- قران، دلیل حقّانیّت خود و سند درستی و صداقت نبوّت پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- تحدّی با قران، برهان محمّد صلی الله علیه و اله علیه کافران+۵ آیه
- تحدّی با کتاب اسمانی خود (قران)، برهان محمّد صلی الله علیه و اله بر حقانیّت ان+۳ آیه
- مبارزه کافران با محمّد صلی الله علیه و اله، به وسیله تهمت دروغگویی به ایشان+۵ آیه
- قران، معجزه حضرت محمّد صلی الله علیه و اله و دلیل حقّانیّت رسالت او+۱۰ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به فراخوانی کافران، برای اوردن مانندی برای قران+۴ آیه
- قران، معجزه جاودان و گواه صدق بر نبوت محمد مصطفی صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- ناتوانی کافران از اوردنِ مانندِ سورهای از قران، دلیل اعجاز و کلام خدا بودن ان+۸ آیه
- قران، معجزه الهی و دلیل بر حقّانیت خویش و پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۷ آیه