سوره هود، آیه ۳۵ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۵
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَعَلَيَّ إِجْرَامِي وَأَنَا بَرِيءٌ مِّمَّا تُجْرِمُونَ
তারা কি বলে? আপনি কোরআন রচনা করে এনেছেন? আপনি বলে দিন আমি যদি রচনা করে এনে থাকি, তবে সে অপরাধ আমার, আর তোমরা যেসব অপরাধ কর তার সাথে আমার কোন সম্পর্ক নেই।
معنی کلمات و عبارات
«أَمْ»: یا این که. آیا. «إِفْتَرَاهُ»: آن را از پیش خود ساخته است و به دروغ به خدا نسبت داده است. فاعل (إِفْتَری) میتواند پیغمبر اسلام باشد، و این آیه به عنوان یک جمله معترضه ذکر شده باشد، و میتواند نوح باشد و قوم او گفته باشند که وی این قصص و اخبار را از پیش خود میگوید. «إِجْرام»: گناهکردن. مجرم به معنی گناهکار، از این واژه است. «بَرِیءٌ»: برکنار. به دور (نگا: یونس / ). متنفّر و بیزار (نگا: انعام / )
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- مشرکان عصر بعثت ، قرآن را ساخته و پرداخته پیامبر(ص) مى پنداشتند. «أم یقولون افتریه»
در اینکه مقصود از ضمیر در «یقولون» چه کسانى هستند، دو نظر ابراز شده است: برخى برآنند که مقصود، مشرکان عصر پیامبر(ص) هستند و گروهى دیگر از مفسران، مراد از آن را کفرپیشگان قوم نوح مى دانند. برداشت فوق براساس نظر اول است. گفتنى است که براین اساس، مخاطب کلمه «قل» پیامبر(ص) و ضمیر مفعولى در «إفتراه» به قرآن و یا خصوص داستان نوح(ع) باز مى گردد.
۲- مشرکان مکه ، سرگذشت نوح و قوم او را ، داستانى ساختگى و بافته پیامبر(ص) مى پنداشتند. «و لقد أرسلنا نوحًا ... أم یقولون افتریه»
برداشت فوق ، براین اساس است که ضمیر مفعولى در «إفتراه» به داستان نوح(ع) و قوم او که در آیات پیشین آمده ، باز گردد.
۳- نسبت دادن مطالب خود ساخته به خداوند جرم و گناه است. «قل إن افتریته فعلىّ إجرامى»
«إفتراء» به معناى دروغ بافتن است و در آن نسبت دادن به دیگرى قید نشده است; ولى قرینه هاى موجود در آیه شریفه از لحاظ این قید در «إفتراه» و «إفتریته» حکایت دارد. بنابراین «إن افتریته ...»; یعنى، اگر آن را من بافته باشم و به خدا نسبت دهم ... .
۴- خداوند ، تعلیم دهنده پیامبر(ص) در چگونه پاسخ دادن به مشرکان و چگونه برخورد کردن با ایشان «أم یقولون افتریه قل إن افتریته فعلىّ إجرامى و أنا برىءٌ مما تجرمون»
برداشت فوق ، از کلمه «قل» استفاده شده است.
۵- هر کس مسؤول عملکرد خویش است و تنها خودش به خاطر گناهش مؤاخذه مى شود. «إن افتریته فعلىّ إجرامى»
«إجرام» به معناى ارتکاب و کسب گناه است. تقدیم «علىّ» بر «إجرامى» حکایت از حصر دارد; یعنى ، گناه افترا (اگر افترایى باشد) تنها متوجه من است نه دیگرى.
۶- شرک ورزى و پرستش غیر خدا ، جرم و گناه است. «و أنا برىءٌ مما تجرمون»
چون مخاطبان «تجرمون» مشرکان و پرستش کنندگان غیر خدا هستند ، مى توان گفت: منظور از گناه در جمله «تجرمون» شرک ورزى و پرستش غیر خداست. قابل ذکر است که «ما» در «مما» مصدریه مى باشد; یعنى: أنا برىءٌ من إجرامکم.
۷- اعلام بیزارى پیامبر(ص) از شرک ورزى مشرکان مکه و گناهان آنان «و أنا برىءٌ مما تجرمون»
۸- ضرورت حفظ مواضع و ابراز پایبندى به عقاید دینى ، دربرخورد با مخالفان دین «إن افتریته فعلىّ إجرامى و أنا برىءٌ مما تجرمون»
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۴۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۲–۳۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
مشرکان مکه و قصه نوحگناه شرک عبادیاستقامت در عقیدهتبری از گناهتهمتهای مشرکان مکهاعلام تبری محمدروش برخورد با دشمنان دینویژگیهای مجازاتشخصی بودن مجازاتگناه افترا به خداروش برخورد با مشرکانموارد جرممشرکان صدر اسلام و قرآناهمیت دینداریاستقامت در دینداریتهمت دروغگویی به محمدبینش مشرکان صدراسلامافترا به محمدتبری از شرکافترا به قرآنبینش مشرکان مکهمسؤولیت انسان هاکیفر گناهموارد گناهمحمد و مشرکانمعلم محمدتعالیم خداآثار عمل
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۰)
- استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود به پرستش خداوند+۴ آیه
- مجرم بودن اشراف قوم نوح، زمینهای برای ایمان نیاوردن انان
- ساختگی دانستن قران از افترای مشرکان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- لزوم استقامت، در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۴ آیه
- حرمت افترا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- تکذیب قران و دروغ پنداشتن ان، از سوی مشرکان+۷ آیه
- عظمت گناه پرستش غیر خدا، به اندازه تمام گناهان
- افترا و بهتان زدن، عملی قبیح از نظر عقل+۱۲ آیه
- افتراهای قوم نوح به ان حضرت، از مصادیق جرم و گناه انان
- مبرّا بودن نوح(علیه السلام) از افتراهای ناروای قوم به وی
- عصیان و گناه قوم نوح و مخالفت انان با دستورات نوح(علیه السلام)
- کافران، از جمله گناهکاران و تبهکاران
- افترا به خدا و بدعت از گناهان
- دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل اتّهام افترا زدن مشرکان به خدا+۹ آیه
- ساختگی دانستن قران، از افتراهای مشرکان به پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- ادّعای کافران، درباره افترا و ساختگی بودن قران، از جانب محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- مبارزه کافران با محمّد صلی الله علیه و اله، به وسیله تهمت دروغگویی به ایشان+۸ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور اعلام یگانگی خداوند و اظهار بیزاری از شرک و معبودهای دروغین مشرکان+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور اعلام ثبات و قاطعیّت عملی بر ایین خود در برابر کفّار+۴ آیه
- وجوب استقامت در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۴ آیه