آیه ۳۷ سوره هود

سوره هود، آیه ۳۷ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۵

وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَ وَحْيِنَا وَ لاَ تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا إِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ

و (اکنون) در حضور ما و طبق وحی ما، کشتی بساز! و درباره آنها که ستم کردند شفاعت مکن، که (همه) آنها غرق شدنی هستند!»

معنی کلمات و عبارات
«بِأَعْیُنِنَا»: تحت رعایت و نظارت ما (نگا: طه / ، طور / ). «بِوَحْیِنَا»: با راهنمائیها و تعلیمات وحی ما. «مُغْرَقُونَ»: غرق‌شدگان. در آب خفه‌شدگان.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- خداوند ، در پى باخبر ساختن نوح از ایمان نیاوردن قومش ، او را به ساختن کشتى فرمان داد. «أُوحى إلى نوح أنه لن یؤمن من قومک ... واصنع الفلک» ۲- نوح(ع) پیش از مأموریتش براى ساختن کشتى ، به چگونگى (اندازه ، شکل و ...) آن آگاه بود. «واصنع الفلک» ظاهر این است که «ال» در «الفلک» عهد ذهنى است و اشاره به سفینه اى خاص دارد که نوح(ع) به آن آشنایى داشت. براین اساس خداوند، پیش از فرمان به ساختن کشتى، طرح و دورنمایى از آن را به او نشان داده بود. گفته شده که آن حضرت کشتى مورد نظر را در رؤیا دیده بود. ۳- نوح(ع) ، در ساخت کشتى مؤید به مراقبت و محافظت همه جانبه خداوند بود. «واصنع الفلک بأعیننا» «عین» به معناى چشم و در آیه شریفه کنایه از مراقبت و محافظت مى باشد. جمع آوردن آن (أعین) براى مبالغه و رساندن کمال مراقبت است و «بأعیننا» حال براى فاعل «اصنع» مى باشد. بنابراین «اصنع الفلک بأعیننا»; یعنى، آن کشتى را بساز در حالى که قرین محافظت و مراقبت کامل ما (خداوند) هستى. ۴- نوح(ع) ، در ساخت کشتى با دریافت وحى ، از تعالیم و راهنماییهاى خداوند بهره مى برد. «واصنع الفلک بأعیننا و وحینا» ۵- کشتى سازى، داراى سابقه طولانى در تاریخ بشر «واصنع الفلک بأعیننا و وحینا» ۶- کشتى نوح ، داراى ویژگیهایى خاص و برخوردار از صنعتى شگرف و بى سابقه «واصنع الفلک بأعیننا و وحینا» تصریح به اینکه برنامه ساخت کشتى نوح از ناحیه خداوند بود و انجام امور آن ، تحت نظارت همه جانبه او انجام گرفت ، گویاى برداشت فوق است. ۷- جریان مشیت الهى ، از طریق اسباب و علل طبیعى «واصنع الفلک بأعیننا و وحینا» روشن است که خداوند بدون سببى همانند کشتى نیز توانا بر نجات نوح و همراهانش بود. بنابراین فرمان او مبنى بر ساخت کشتى، اشاره به دو نکته دارد: یکى اینکه خداوند امور جهان را معمولاً از طریق اسباب و علل اداره مى کند و دوم آنکه درسى باشد براى مؤمنان که براى پیشبرد اهداف ایمانى خویش، اسباب و علل را به کار گیرند و همواره منتظر امور غیبى نباشند. ۸- نجات نوح(ع) و مؤمنان به او ، در گرو ساخت کشتى بود. «واصنع الفلک ... إنهم مغرقون» ۹- غرق شدن و هلاکت کفرپیشگان قوم نوح ، سرنوشتى حتمى براى آنان «إنهم مغرقون» تأکید جمله «إنهم مغرقون» با حرف إنّ، حکایت از قطعى بودن نزول عذاب و هلاکت کفرپیشگان قوم نوح دارد. ۱۰- خداوند ، فرجام کفرپیشگان قوم نوح (غرق شدن در طوفان آب) را براى او بیان کرد. «إنهم مغرقون» ۱۱- خداوند ، نوح(ع) را از شفاعت درباره کفرپیشگان و درخواست رهایى آنان از عذاب ، برحذر داشت. «و لاتخطبنى فى الذین ظلموا إنهم مغرقون» مراد از «لاتخاطبنى ...» (درباره ستمگران با من سخن مگو) به دلیل جمله بعد (زیرا غرق شدن براى آنان حتمى است) درخواست برطرف شدن عذاب و نجات از طوفان آب است. ۱۲- دعا و شفاعت ، حتى از ناحیه پیامبران ، در قضاهاى حتمى خداوند بى تأثیر است. «و لاتخطبنى فى الذین ظلموا إنهم مغرقون» ۱۳- پرستش غیر خدا، انکار رسالت پیامبران و مخالفت با پیامهاى آنان ظلم است. «و لاتخطبنى فى الذین ظلموا» مقصود از «الذین ظلموا» همان مشرکان و منکران رسالت نوح هستند. ۱۴- کفرپیشگان و ستمگران ، در خطر گرفتار شدن به عذابهاى دنیوى اند. «و لاتخطبنى فى الذین ظلموا إنهم مغرقون»
تفسیر (۱۶)
روایات و احادیث

۱۵- «عن المفضل بن عمر قال: قلت (لأبى عبدالله(ع)): جعلت فداک فى کم عمل نوح سفینته حتى فرغ منها؟ قال: فى دورین؟ قلت: و کم الدورین؟ قال: ثمانین سنة ...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۲۸۰، ح ۴۲۱; تفسیربرهان، ج ۲، ص ۲۱۷، ح ۸.] مفضل بن عمر گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: فدایت شوم! نوح در چه مدتى کشتى خود را ساخت تا از آن فارغ شد؟ فرمود: در دو دور، گفتم: دو دور چقدر است؟ فرمود: هشتادسال ...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۳)
  • نابودی قوم نوح در اثر طغیان اب به فرمان الهی+۳ آیه
  • قضای الهی بر کیفر شدن ستمگران قوم نوح با غرق شدن در اب+۲ آیه
  • اب، وسیلهای برای نابودی قوم نوح در طوفان نوح(علیه السلام)+۵ آیه
  • قوم حقناپذیر نوح(علیه السلام) در برابر اتمام حجّت، مستحقّ کیفر الهی+۲ آیه
  • نوح(علیه السلام)، تحت تربیت ویژه خداوند+۲ آیه
  • جواز مقابله به مثل، با استهزاگران، در حد استهزای انان
  • استفاده نوح(علیه السلام) از کشتی، برای حمل و نقل همراهان خویش+۵ آیه
  • حمل و نقل یک جفت (نر و ماده) از حیوانات، در کشتی نوح، هنگام توفان+۴ آیه
  • درست شدن کشتی برای حمل و نقل دریایی، از طریق وحی و الهام الهی
  • اشنایی مردم عصر نوح(علیه السلام)، با صنعت دریانوردی+۲ آیه
  • بی تاثیری دعا برای ظالمان، حتّی از ناحیه انبیا
  • اگاهی نوح(علیه السلام) از ناشایستگی قومش برای ایمان، موجب دلداری و رفع اندوه او از رفتارهای انان علیه حضرت+۱ آیه
  • سفر نوح(علیه السلام) و همراهانش با کشتی، عامل نجات انان از عذاب الهی+۴ آیه
  • شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۳ آیه
  • نوح(علیه السلام)، موظّف به ترک وساطت برای قوم خویش+۱ آیه
  • بی تاثیر بودن شفاعت در مورد محکومان به عذاب حتمی، از جانب خدا+۵ آیه
  • شفاعت نوح(علیه السلام) به درگاه الهی، برای نجات فرزند خود از عذاب و غرق شدن+۳ آیه
  • حتمیّت عذاب، مایه محرومیّت از شفاعت+۷ آیه
  • ظلم، سبب محرومیّت قوم نوح از شفاعت خواهی ان حضرت، برای نجات انان از هلاکت و غرق شدن+۳ آیه
  • کفر به خداوند، موجب عذاب با طوفان+۳ آیه
  • امر خداوند به نوح(علیه السلام)، در ساختن کشتی برای نجات او و مؤمنان، از هلاکت با طوفان
  • خداوند، منشا نجات انسانها از طوفان+۲ آیه
  • ظلم و ستمگری قوم نوح، از عوامل هلاکت انان با طوفان+۲ آیه
  • پرستش غیر خدا و انکار رسالت نوح(علیه السلام) از جانب قومش، مصداق ظلم و موجب هلاکت و غرق انان+۴ آیه
  • قوم نوح، مردمی ظالم و ستم پیشه+۴ آیه
  • مهلت خداوند به ستمگران و عدم هلاکت فوری انان+۲ آیه
  • نهی نوح(علیه السلام) از جانب خداوند، نسبت به واسطه شدن برای ظالمان+۱ آیه
  • وساطت ابراهیم(علیه السلام) برای ظالمان قوم لوط+۲ آیه
  • شرک، از مصادیق ظلم+۱ آیه
  • غرق شدن همسر نوح، در حادثه توفان+۲ آیه
  • نجات انواع حیوانات از غرق شدن، با اوردن انان به داخل کشتی، از وظایف نوح(علیه السلام)+۲ آیه
  • قوم حق ناپذیر نوح، در برابر اتمام حجّت ان حضرت، مستحقّ عذاب الهی+۲ آیه
  • هلاکت اکثریت قوم نوح با غرق شدن در اب، سرنوشتی حتمی و قضای الهی برای انان+۳ آیه
  • قوم نوح، مردمی ظالم و ستم پیشه+۸ آیه
  • ایمان نیاوردن قوم نوح به ان حضرت، از مصادیق ظلم انان+۱ آیه
  • محروم شدن ظالمان قوم نوح از شفاعت ان حضرت، برای جلوگیری از غرق شدن+۱ آیه
  • کفرورزی قوم نوح، به رغم مشاهده دلایل روشن و نصایح نوح(علیه السلام)موجب ورود انها در جرگه ستمگران+۳ آیه
  • غرق شدن در دریا کیفر کفر قوم نوح علیرغم شنیدن دلایل و نصایح روشنگر نوح(علیه السلام)+۴ آیه
  • عذاب و هلاکت قوم نوح، با غرق شدن در اب+۸ آیه
  • تکذیب نوح(علیه السلام) از جانب قوم وی، موجب به هلاکت رسیدن انان با غرق شدن در اب و طوفان+۴ آیه
  • به هلاکت رسیدن و عذاب قوم نوح با امواج اب، و غرق شدن در ان به سبب ظلم انان+۷ آیه
  • نجاری نوح(علیه السلام) با ساختن کشتی+۱ آیه
  • کشتی، دارای سابقه طولانی، در تاریخ بشر+۴ آیه
  • اگاهی نوح(علیه السلام) از صنعت کشتی سازی، از طریق وحی و تعالیم الهی+۲ آیه
  • نوح(علیه السلام) اولین سازنده کشتی با وحی و تعلیم الهی+۱ آیه
  • توقّف کشتی نوح، پس از فرو رفتن اب بر دامنه کوه جودی+۲ آیه
  • تعلیم ساخت کشتی به نوح(علیه السلام) با وحی و تحت نظارت الهی+۳ آیه
  • نهی خداوند، از وساطت و شفاعت نوح(علیه السلام)، در مورد کافران قوم خویش+۱ آیه
  • کفرورزی قوم نوح، سبب هلاکت و نابودی انها+۳ آیه
  • پسر نوح، در زمره ستمکاران+۵ آیه
  • غرق شدن کنعان، در حادثه توفان+۳ آیه
  • نکوهش خداوند از نوح(علیه السلام) به دلیل شفاعت، در مورد کنعان+۲ آیه
  • حادثه توفان نوح علیه السلام و نجات یافتن وی و همراهانش، ارایه معجزهای تاریخی و عبرت اموز+۳ آیه
  • ارایه حادثه توفان، معجزهای به درخواست قوم نوح، بعد از قبول نکردن معجزات مدّلل و روشن+۴ آیه
  • نجات مؤمنان از عذاب الهی+۲ آیه
  • اگاهی نوح علیه السلام از ناشایستگی قومش برای ایمان، موجب دلداری و رفع اندوه او از رفتارهای انان، علیه ان حضرت+۱ آیه
  • نوح علیه السلام مامور به ساخت کشتی، طبق وحی الهی+۳ آیه
  • نوح علیه السلام، مامور سوار شدن بر کشتی با نام خدا+۲ آیه
  • توفان فراگیر و کشتی نجات، از معجزات نوح علیه السلام+۵ آیه
  • نوح علیه السلام، از جمله انبیای دریافتکننده وحی+۲ آیه
  • ساختن کشتی به دست نوح علیه السلام با وحی و دستور الهی+۳ آیه
  • وحی خداوند به نوح علیه السلام+۴ آیه
  • خداوند، مبدا و منشا وحی+۳ آیه
واژه‌ها