سوره هود، آیه ۵۵ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۸
مِنْ دُونِهِ فَكِيدُونِي جَمِيعاً ثُمَ لاَ تُنْظِرُونِ
از آنچه غیر او (میپرستید)! حال که چنین است، همگی برای من نقشه بکشید؛ و مرا مهلت ندهید! (اما بدانید کاری از دست شما ساخته نیست!)
معنی کلمات و عبارات
«کِیدُونِی»: چاره مرا بسازید و هر بلا و زیانی که میخواهید به من برسانید، برسانید. «لا تُنظِرُونِ»: مرا مهلت مدهید.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- هود(ع) ، به مشرکان قومش اعلام کرد که تنها خداوند را مؤثر در جهان دانسته و تنها او را شایسته عبادت مى داند. «أنى برىءٌ مما تشرکون. من دونه»
ضمیر در «دونه» به «الله» در آیه قبل برمى گردد.
۲- هود(ع) ، همه مشرکان قوم عاد و خدایان آنان را ، به توطئه و مبارزه علیه خویش فرا خواند. «فکیدونى جمیعًا»
چون در آیه قبل ، سخن از مشرکان و نیز بتهاى آنان بود ، مقصود از «جمیعاً» تمامى مشرکان و همه بتهاست.
۳- هود(ع) ، به مشرکان قومش اعلام کرد که در پى توطئه ها و مکرهایشان ، به او مهلت نداده و او را از میان بردارند. «فکیدونى جمیعًا ثم لاتنظرون»
«انظار» به معناى مهلت دادن است و «لاتنظرون» (مرا مهلت ندهید) کنایه از «نابودم سازید» ، مى باشد.
۴- آشکار شدن عجز بتها و تأثیر نداشتن آنها در امور آدمیان و نیز روشن شدن ناتوانى قوم عاد در برابر خواست خداوند ، هدف هود(ع) از فراخوانى مردم، به مبارزه و توطئه علیه خویش «فکیدونى جمیعًا ثم لاتنظرون»
«کیدوا» فعل امر از مصدر «کِیْد» (مکر کردن) است. امر در جمله فوق - به تناسب مورد - امر تعجیزى است; یعنى ، درخواستى است براى نشان دادن عجز و ناتوانى مخاطب از انجام کار.
۵- عجز و ناتوانى قوم عاد و خدایانشان ، براى از میان بردن هود(ع) ، دلیل و آیتى بر حقانیت رسالت او «فکیدونى جمیعًا ثم لاتنظرون»
«فاء» در «فکیدونى» فصیحه و حاکى از جمله اى مقدر است. آن جمله به قرینه «إن نقول إلاّ اعتریک ...» چنین است: «إن کان کما تقولون فکیدونى ...; اگر بتها چنین نیرویى دارند پس شما و آنها با من به مبارزه برخیزید و کار را یکسره کنید».
۶- ناتوانى بتها براى از میان بردن هود(ع) ، على رغم بیزارى جستن علنى او از آنها ، نشانه حقیقت نداشتن ادعاى قوم عاد (ابتلاى هود به جنون از ناحیه بتها) «إن نقول إلاّ اعتریک بعض ءالهتنا بسوء ... فکیدونى جمیعًا ثم لاتنظرون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۶۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۰–۶۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۵۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۰–۵۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۵
روایات و احادیث
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تبری هودتوحید افعالی هودتوحید عبادی هودجهان بینی هوددلایل حقانیت هوددلایل دروغگویی قوم عادعجز قوم عادفلسفه مبارزطلبی هودمهلت به هودمکر قوم عادتهمت جنون به هودتوطئه قتل هودتوطئه قوم عادعقیده هودشرک ستیزی هودمعبودان باطل قوم عادتبری از معبودان باطلهود و قوم عاددعوتهای هوددعوت از قوم عادعجز بتهاقصه هودتاریخ قوم عادمشیت خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
- اعتقاد به اخذیت و سلطه خداوند بر تمامی جنبندگان عامل نهراسیدن هود(علیه السلام) از مکر مخالفان+۳ آیه
- بتها ناتوان از هرگونه اقدامی علیه مخالفان خود+۲ آیه
- پرهیز هود(علیه السلام) از تقیّه به هنگام مواجهه با بتپرستان+۳ آیه
- هود(علیه السلام)، از گواهان بر توحید+۲ آیه
- توکّل، مایه پایداری و استقامت انسان، در برابر مخالفتها و سختیها+۸ آیه
- توکّل، کفایتکننده انسان از توطیهها و مکر دشمنان+۵ آیه
- توکّل به خدا، مایه شهامت و شجاعت در برابر دشمن+۵ آیه
- اطمینان هود(علیه السلام) به محفوظ ماندنش از توطیههای قوم عاد، به دلیل توکّلش بر خداوند+۲ آیه
- توکّل به خداوند، امری مطلوب در تبلیغ و اجرای رسالتهای الهی+۷ آیه
- لزوم توکّل به خدا در برابر توطیه دشمنان+۵ آیه
- توکّل به خدا، امری شایسته و لازم در مبارزه با شرک و بتپرستی+۶ آیه
- شجاعت هود(علیه السلام)، در اعلام انزجار از معبودهای قومش و امادگی برای پیامدهای ان+۳ آیه
- توکّل بر خدا، از عوامل شجاعت و پایداری در برابر دشمن+۳ آیه
- قاطعیّت و صلابت هود(علیه السلام) در مبارزه با شرک و بت پرستی+۴ آیه
- اتمام حجّت هود(علیه السلام) با قوم عاد+۳ آیه
- توطیه قوم عاد، برای مبارزه و دشمنی با هود(علیه السلام)+۱ آیه
- اطمینان هود(علیه السلام) به محفوظ ماندن از توطیه های قوم عاد+۲ آیه
- عجز و ناتوانی قوم عاد و بتهای انان، برای از میان بردن هود(علیه السلام)+۲ آیه
- اعلام توکّل هود(علیه السلام) بر خدا، در برابر مکرهای قوم عاد+۱ آیه
- پیروی از دستور ستمگران، زمینه لجاجت انسان در عناد با ایات الهی+۳ آیه
- مکر و توطیه قوم عاد، علیه هود علیه السلام و توکّل وی در برابر توطیههای انان+۱ آیه
- تحدّی و مبارزهطلبی هود علیه السلام از قومش، مبنی بر اقدام علیه وی با تمام حیله و توان+۱ آیه
- استعانت هود علیه السلام از خدا، در برابر تکذیبگران قوم خویش+۳ آیه
- هود علیه السلام گواهی گیرنده خدا و قومش، برای تبرّی خویش از شرک+۱ آیه
- هود علیه السلام مصمّم به ابلاغ رسالتهای الهی و تحمل هر گونه گزند و ازار در طریق ان+۲ آیه
- صراحت بیان هود علیه السلام در بیزاری از شرک مشرکان+۲ آیه
- تهدید شدن قوم عاد به عذاب، از سوی هود علیه السلام+۸ آیه
- هود علیه السلام، مبرّا از شرک و پایبند به توحید+۲ آیه
- گواه گرفته شدن خداوند و قوم عاد از سوی هود علیه السلام، جهت مبرّا بودن خود از شرک+۲ آیه
- هود علیه السلام به سبب توکّلش بر خدا، مطمینّ به محفوظ ماندن از دسیسههای قوم عاد+۲ آیه
- شجاعت و قاطعیّت هود علیه السلام در مبارزه با مشرکان، از صفات برجسته او+۲ آیه
- پرهیز هود علیه السلام از تقیّه، هنگام مواجهه با بتپرستان+۲ آیه