سوره یونس، آیه ۷۱ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۷
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُم مَّقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآيَاتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلَا تُنظِرُونِ
سرگذشت نوح را بر آنها بخوان! در آن هنگام که به قوم خود گفت: «ای قوم من! اگر تذکّرات من نسبت به آیات الهی، بر شما سنگین (و غیر قابل تحمّل) است، (هر کار از دستتان ساخته است بکنید.) من بر خدا توکّل کردهام! فکر خود، و قدرت معبودهایتان را جمع کنید؛ سپس هیچ چیز بر شما پوشیده نماند؛ (تمام جوانب کارتان را بنگرید؛) سپس به حیات من پایان دهید، و (لحظهای) مهلتم ندهید! (امّا توانایی ندارید!)
معنی کلمات و عبارات
«کَبُرَ»: سخت و ناگوار است. «إن کَانَ کَبُرَ عَلَیْکُمْ»: جزای شرط (فَأَجْمِعُوا أَمْرَکُمْ) است و جمله (فَعَلَی اللهِ تَوَکَّلْتُ) معترضه است. یا این که جزای شرط محذوف است و تقدیر چنین است: فَافْعَلُوا ما تُریدُونَ. «مَقَام»: مصدر میمی و به معنی اقامت و ماندن است. «تَذْکِیر»: پند دادن. یادآوری کردن. مراد تبلیغ است. «تَذْکِیرِی بِآیَاتِ اللهِ»: تبلیغ آیات خدا توسّط من. این که شما را با آیات خدا و دلائل و براهین آسمانی پند و اندرز میدهم. «أَجْمِعُوا أَمْرَکُمْ»: مشورت کنید و تصمیم خود را بگیرید (نگا: یوسف / ). «وَ شُرَکَآءَکُمْ»: همراه با معبودهایتان. واو به معنی (مَعَ) و (شُرَکآءَ) مفعولمعه است. «غُمَّةً»: مبهم و مخفی. غم و اندوه. «لا یَکُنْ أَمْرُکُمْ عَلَیْکُمْ غُمَّةً»: کارتان به غم و اندوه نکشد. کارتان مخفی و نامشخّص نگردد. «أُقْضُوا إِلَیَّ»: نسبت به من هرچه میخواهید بکنید. کار مرا بسازید و نابودم کنید. «لا تُنظِرُونِی»: مرا مهلت و فرصت ندهید.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - پیامبر اکرم (ص) از سوى خداوند دستور یافت تا سرگذشت نوح (ع) و قومش را، به عنوان هشدار براى مشرکان مکّه ، بازگو کند. و اتل علیهم نبأ نوح إذ قال لقومه «نبأ» خبرى است که براى شنونده داراى فائده عظیم باشد. (مفردات راغب).
۲ - برخورد حضرت نوح (ع) با قومش برخوردى عاطفى، ترحم آمیز و مشفقانه بود. إذ قال لقومه یقوم از اینکه حضرت نوح به جاى الفاظى مانند «اى مشرکان»، «اى مردم» و «اى ... » فرمود: «اى قوم من» برداشت فوق استفاده مى شود
۳ - قیام حضرت نوح (ع)، علیه شرک و بت پرستى و دعوت به توحید و یکتاپرستى، براى قومش سنگین و غیر قابل تحمل بود. إن کان کبر علیکم مقامى و تذکیرى بأیت اللّه کلمه «مقام» مشترک بین سه صیغه است: مصدر میمى، اسم زمان و اسم مکان. برداشت فوق بر اساس احتمال اول است; یعنى، اگر قیام من براى دعوت به توحید و یادآورى آیات و نشان هاى خداوند، بر شما سنگین و دشوار است و ... .
۴ - حضرت نوح (ع)، با آیات خدا به تذکر و یادآورى قومش مى پرداخت. و تذکیرى بأیت اللّه برداشت فوق مبتنى بر این است که «باء در «بآیات اللّه» براى استعانت باشد نه زاید.
۵ - حضرت نوح (ع)، در دعوت به توحید و یکتاپرستى و زدودن اندیشه شرک، آیات و نشانه هاى خدا را به قومش یادآورى مى کرد. مقامى و تذکیرى بأیت اللّه
۶ - نبوّت حضرت نوح (ع) و نزول آیات الهى بر او براى قومش امرى دشوار و باور نکردنى بود. یقوم إن کان کبر علیکم مقامى و تذکیرى بأیت اللّه جمله «فکذبوه» در دو آیه بعد (۷۳) دلالت مى کند بر اینکه موضوع مورد بحث، نبوت و رسالت حضرت نوح (ع) است و حضرت در مقام تحدى و اثبات این ادعاست.
۷ - قوم نوح، مردمانى مشرک و بت پرست بودند. یقوم .. فأجمعوا أمرکم و شرکاءکم
۸ - حضرت نوح (ع) در برابر عناد و ستیزه جوییها قومش، تنها بر خداوند توکل داشت. إن کان کبر علیکم مقامى ... فعلى اللّه توکلت
۹ - حضرت نوح (ع)، قومش را بر قتل خود تحدى کرد و عدم توانایى آنان را بر انجام این کار، شاهد درستى ادعاى نبوت خود، اعلام نمود. إن کان کبر علیکم مقامى ... فأجمعوا أمرکم ... و لا تنظرون جمله «فعلى اللّه توکلت» بیانگر شکست ناپذیرى حضرت نوح (ع) به علت متکى بودنش به قدرت لایزال الهى و جمله «أجمعوا أمرکم و شرکاءکم» بیان ناچیزى قدرت قومش مى باشد.
۱۰ - حضرت نوح (ع) همراه با اعلان تحدى، خدا را تنها کانون قدرت و معبودهاى قومش را شرکایى ساختگى و فاقد هر گونه توانایى اعلام کرد. یقوم إن کان کبر ... فعلى اللّه توکلت فأجمعوا أمرکم و شرکاءکم ... و لا تنظرون
۱۱ - حضرت نوح (ع) با توکل بر خداوند، قومش را به مقابله همه جانبه با خود فراخواند. فعلى اللّه توکلت فأجمعوا أمرکم و شرکاءکم ثم لا یکن أمرکم علیکم غمة ثم اقضوا إلىّ و لا تنظرون
۱۲ - حضرت نوح (ع) در راه دعوت به حق، آمادگى خود را براى تحمل انواع مشکلات تا مرز کشته شدن را، به مردم اعلام داشت. فأجمعوا أمرکم و شرکاءکم ثم لا یکن أمرکم علیکم غمة ... و لا تنظرون
۱۳ - حضرت نوح (ع) به حقانیت رسالت خویش، ایمان و اطمینان کامل داشت. فعلى اللّه توکلت فأجمعوا أمرکم و شرکاءکم ثم لا یکن أمرکم علیکم غمة ... و لا تنظرون
۱۴ - توکل بر خداوند، مایه پایدارى و استقامت آدمى در برابر همه سختیهاست. إن کان کبر علیکم مقامى ... فعلى اللّه توکلت فأجمعوا أمرکم
۱۵ - ارزیابى درست و جمع آورى قوا و تصمیم گیرى قاطع و به موقع، از اصول مبارزه است. فأجمعوا أمرکم و شرکاءکم ثم لا یکن أمرکم علیکم غمة ثم اقضوا إلىّ و لا تنظرون
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷۱–۹۳ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۱–۷۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اصول مبارزهاهمیت ارزیابی در مبارزهاهمیت تصمیم گیری در مبارزهبسیج نیروها در مبارزهتبیین تاریخ قوم نوحتحدی نوحتذکر به قوم نوحتوکل نوحدشمنی قوم نوحدلایل حقانیت نبوت نوحعجز قوم نوحقوم نوح و نبوت نوحقوم نوح و وحی به نوحمشکلات نوحنوح و بت پرستینوح و معبودان باطلمبارزه نوحتوحید نوحشرک ستیزی نوحایمان نوحروش برخورد نوحاستقامت نوحعبرت از قوم نوحبت پرستی قوم نوحهشدار به مشرکان مکهبت پرستاننوح و قوم نوحمهربانی نوحدعوت نوحروش تبلیغ نوحشرک قوم نوحآثار توکل بر خدامشرکانعوامل استقامتمحمد و مشرکاندعوت به توحیدقصه نوحعوامل عبرتمسؤولیت محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲۲)
- نوح(علیه السلام)، یاداور ایات خدا برای مردم
- تذکّر ایات الهی از سوی نوح(علیه السلام) امری سنگین و غیر قابل پذیرش قومش
- بیتاثیر بودن اتّحاد مخالفان نوح(علیه السلام) در برابر توکل ان حضرت به خدا
- عدم تقاضای اجرت از جانب نوح(علیه السلام) در برابر رسالت خویش+۵ آیه
- توجّه به پاداش الهی، زمینه اخلاص در تبلیغ+۵ آیه
- اخلاص نوح(علیه السلام) در تبلیغ دین خدا+۴ آیه
- استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود به پرستش خداوند+۶ آیه
- عزم راسخ نوح(علیه السلام) برای ارایه رسالتش تا مرز مرگ
- توکّل بر خداوند، مایه پایداری در برابر سختیها
- فرمان خداوند به تسلیم بودن نوح(علیه السلام) در برابر وی+۱ آیه
- پیامبران پس از نوح(علیه السلام) عهدهدار هدایت قوم خود+۱ آیه
- ارایه معجزات و براهین ازسوی پیامبران پس از نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- مواجهشدن انبیای پس از نوح با ایستادگی و مخالفت امّت خود+۱ آیه
- تکذیب پیامبران پس از نوح(علیه السلام) ازسوی امّتهایشان، به رغم ارایه معجزات و براهین روشن+۱ آیه
- مبعوثشدن پیامبرانی ازسوی خدا پس از حضرت نوح(علیه السلام)+۵ آیه
- مبعوثشدن پیامبرانی ازسوی خدا پس از حضرت نوح(علیه السلام)+۵ آیه
- بعثت و رسالت انبیا، در طول تاریخ بشر+۳ آیه
- برانگیختهشدن پیامبرانی در فاصله زمانی میان حضرت نوح و موسی(علیهما السلام)+۷ آیه
- بعثت و رسالت انبیا، در طول تاریخ بشر+۳ آیه
- برانگیختهشدن پیامبرانی در فاصله زمانی میان حضرت نوح(علیه السلام) و موسی(علیه السلام)+۷ آیه
- انذارشدن قوم نوح به وسیله ان حضرت پیش از گرفتارشدن به عذاب نابودکننده+۴ آیه
- قوم نوح، رویگردان از انذارهای نوح(علیه السلام)+۶ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور به بیان سرگذشت نوح(علیه السلام) و قومش برای هشدار به مشرکان مکّه+۱ آیه
- اخطار پیامبر(صلی الله علیه واله) به کافران صدر اسلام، از گرفتارشدن به عذابی مانند عذاب نابودکننده پیشینیان+۱ آیه
- قوم نوح، مردمانی بتپرست+۴ آیه
- مبارزه نوح(علیه السلام) با بتپرستی و بتپرستان قوم خود+۳ آیه
- بتها ناتوان از هرگونه اقدامی علیه مخالفان خود+۲ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تبیین تاریخ نوح(علیه السلام)
- تصریح نوح(علیه السلام) به نداشتن کمترین چشمداشت مادی از مردم، در قبال تبلیغ رسالت خویش+۳ آیه
- توجّه به اجر و پاداش الهی، زمینه اخلاص انبیا در تبلیغ+۵ آیه
- استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود، برای پرستش خدا+۷ آیه
- تبلیغ در میان قوم خود، دارای اولویت برای پیامبران+۷ آیه
- استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۶ آیه
- اصرار و تعصّب قوم نوح بر بتپرستی خود، در مقابل دعوت نوح(علیه السلام)+۴ آیه
- تقیّه نکردن نوح(علیه السلام) از قوم مشرک خود به هنگام بیان ایات الهی برای انان
- قوم نوح، تکذیبکننده رسالت ان حضرت+۵ آیه
- تکذیب نوح(علیه السلام) از سوی قومش، موجب هلاکت و نابودی انان در دنیا+۵ آیه
- فرمان خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) مبنی بر خواندن سرگذشت نوح(علیه السلام) برای کافران
- توکّل، مایه پایداری و استقامت انسان، در برابر مخالفتها و سختیها+۳ آیه
- توکّل به خدا، مایه شهامت و شجاعت در برابر دشمن+۳ آیه
- انحصار و اختصاص توکّل به خداوند
- توکّل نوح(علیه السلام) تنها بر خداوند، در برابر عناد و ستیزهجوییهای قومش
- لزوم توکّل به خداوند در تمام امور
- توکّل به خداوند، امری مطلوب در تبلیغ و اجرای رسالتهای الهی+۳ آیه
- لزوم توکّل به خدا در برابر توطیه دشمنان+۲ آیه
- اخلاص در تبلیغ، امری مطلوب+۵ آیه
- لزوم استقامت، در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۶ آیه
- لزوم توکّل به خداوند، در تمام امور
- استفاده نوح(علیه السلام) از کشتی، برای حمل و نقل همراهان خویش+۴ آیه
- دلداری خداوند به مؤمنان، با بیان عاقبت نیک یاران حضرت نوح و فرجام شوم تکذیب کنندگانش+۱ آیه
- اخلاص، توکّل و عدم ترس و وحشت نوح(علیه السلام)، در تبلیغ دین الهی+۳ آیه
- اطمینان نوح(علیه السلام) به راستگویی خود در ادّعای نبوّت و دعوت مردم به خدا+۲ آیه
- جریان رسالت بعد از دوران رسالت نوح(علیه السلام) در میان اقوام مختلف+۷ آیه
- فراگیری و جهان شمولی رسالت انبیا+۲ آیه
- نوح(علیه السلام)، پیامبری زاهد و به دور از درخواست اجر و مزد از مردم، برای اجرای رسالت خویش+۵ آیه
- توکّل و اعتماد به خداوند، موجب نهراسیدن از دشمن
- سفر نوح(علیه السلام) و همراهانش با کشتی، عامل نجات انان از عذاب الهی+۲ آیه
- شجاعت و قاطعیّت نوح(علیه السلام)، در تحدّی قومش برای قتل وی
- ستیزه گری نوح(علیه السلام) با شرک و مشرکان+۴ آیه
- تعدّد معبودان باطل مشرکان+۱ آیه
- غرق شدن قوم نوح به امر خدا، پند و عبرت برای ادمیان+۳ آیه
- هشدار به کافران صدر اسلام از گرفتار شدن به عذابی مانند عذاب پیشینیان+۱ آیه
- ابتلای امّتهای کافر پیشین به کیفر الهی+۲ آیه
- نجات نوح(علیه السلام) و همراهانش، از غرق شدن+۳ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تبیین قصّه نوح(علیه السلام)
- اتمام حجّت نوح(علیه السلام)، بر قوم خود+۶ آیه
- قوم نوح، مردمی مشرک و بت پرست+۸ آیه
- ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) از جانب خداوند، برای بازگو کردن سرگذشت قوم نوح
- تکذیب ایات خداوند، از جانب قوم نوح+۱ آیه
- یاداوری ایات خداوند بر قوم نوح از جانب ان حضرت، امری دشوار و غیر قابل تصدیق و تحمّل برای ان قوم+۲ آیه
- قوم نوح تکذیب کننده رسالت ان حضرت+۵ آیه
- تکذیب نوح(علیه السلام) از سوی قومش، موجب به هلاکت و نابودی انان در دنیا+۵ آیه
- پیامبری نوح(علیه السلام)، امری دشوار و غیر قابل تحمّل، برای قوم وی
- عصیان و سرپیچی قوم نوح، از فرمان ان حضرت+۲ آیه
- لجاجت قوم نوح نپذیرفتن نبوّت نوح(علیه السلام) و متّهم کردن ان حضرت به دروغگویی، به رغم وجود شواهد و براهین صدق گفتار ان حضرت+۲ آیه
- پیامبری نوح(علیه السلام)، امری دشوار و غیر قابل تحمّل، برای قوم وی
- عذاب و هلاکت قوم نوح، با غرق شدن در اب+۷ آیه
- هلاکت قوم نوح با غرق شدن در اب، بر اثر تکذیب ایات خدا+۳ آیه
- تکذیب نوح(علیه السلام) از جانب قوم وی، موجب به هلاکت رسیدن انان با غرق شدن در اب و طوفان+۶ آیه
- سرنشینان کشتی نوح به همراه ان حضرت، تنها نجات یافتگان از حادثه طوفان و غرق در اب+۱ آیه
- خلافت و جانشینی اقلّیّت مؤمن و نجات یافته قوم نوح از اکثریّت تکذیب کننده و غرق شده+۱ آیه
- کشتی نوح، موجب نجات نوح(علیه السلام) و همراهانش، از توفان پدید امده+۶ آیه
- لجاجت مکذّبان در برابر رسالت پیامبران الهی به رغم ارایه معجزات و دلیلهای روشن بر انان+۱ آیه
- انذارهای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، به کافران صدر اسلام+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بیان سرگذشت نوح علیه السلام و قومش، برای هشدار به مشرکان+۱ آیه
- «اتلُ»
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بازگویی سرگذشت نوح علیه السلام و قومش، برای هشدار مشرکان عرب مکّه
- ارایه معجزات و براهین، از سوی پیامبران پس از نوح علیه السلام+۱ آیه
- وجود پیامبرانی پس از نوح علیه السلام و پیش از موسی علیه السلام+۳ آیه
- توکّل بر خدا هنگام رو به رو شدن با مقاومت در قبول موعظه، از اداب ان
- اعلام نداشتن انگیزه مادّی و عدم در خواست مزد، روشی پیامبرگونه و از اداب موعظه+۴ آیه
- به کارگیری الفاظ ملاطفتامیز در موعظه، باعث احتمال تاثیر و از اداب ان
- موعظه قوم نوح به وسیله ایات خدا، از سوی نوح علیه السلام
- مقاومت قوم نوح، در برابر مواعظ نوح علیه السلام
- حضرت نوح علیه السلام پیامبری مهربان و دلسوز مردم+۶ آیه
- برانگیخته شدن پیامبرانی در فاصله زمانی میان حضرت نوح و موسی علیهما السلام+۷ آیه
- اتمامحجّت نوح علیه السلام با قوم خود+۷ آیه
- عزم راسخ نوح علیه السلام در تبلیغ و دعوت مردم به پرستش خدای یگانه+۲ آیه
- فرمان خداوند به اطاعت کردن و تسلیم بودن نوح علیه السلام در برابر وی+۱ آیه
- مبعوث شدن پیامبرانی از سوی خدا، پس از نوح علیه السلام+۵ آیه
- مبعوث شدن پیامبرانی پس از نوح علیه السلام همراه با دلایل و بیّنات به سوی مردم+۱ آیه
- خداوند، عطا کننده پاداش رسالت نوح علیه السلام به ان حضرت+۱ آیه
- اعلام نوح علیه السلام به نخواستن پاداش از مردم، در مقابل رسالت خویش+۱ آیه
- تکذیب نوح علیه السلام، از سوی قومش+۵ آیه
- نوح علیه السلام و همسفران وی در کشتی خلیفه و جانشینی غرقشدگان+۱ آیه
- عدم تقاضای اجرت از جانب نوح علیه السلام در برابر رسالت خویش+۵ آیه
- اخلاص نوح علیه السلام در تبلیغ دین خدا+۴ آیه
- تسلیم بودن نوح علیه السلام، در برابر فرمانهای خداوند+۱ آیه
- توکل نوح علیه السلام به خداوند، در برابر اتّحاد مخالفان قومش، علیه وی
- شجاعت و قاطعیّت نوح علیه السلام در تحدّی قومش برای قتل وی
- اطمینان نوح علیه السلام به صدق خود در ادعای نبوّت و دعوت مردم به خدا+۲ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به یاداوری قصه نوح علیه السلام برای مردم
- مبارزه نوح علیه السلام با بتپرستی و بتپرستان قوم خود+۳ آیه
- مبارزه با شرک و دعوت به توحید، مهمترین رسالت نوح علیه السلام+۹ آیه
- مبارزهطلبی نوح علیه السلام با قوم سرکش خود و امادگی ان حضرت تا مرز مرگ
- انذار و هشدار دادن به مردم، از مسیولیّتهای نوح علیه السلام+۷ آیه
- توفان فراگیر و کشتی نجات، از معجزات نوح علیه السلام+۴ آیه
- نوحه و ناله بسیار نوح علیه السلام، فلسفه نامگذاری ان حضرت به این نام (نوح)+۸ آیه
- نجات نوح علیه السلام و همراهانش، از حادثه توفان+۴ آیه
- وجوب استقامت در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۶ آیه
- وجوب توکل به خداوند، در همه امور
- پیامبرانی پس از نوح علیه السلام و پیش از هارون علیه السلام+۲ آیه