آیه ۶۷ سوره هود

سوره هود، آیه ۶۷ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۹

وَأَخَذَ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ

আর ভয়ঙ্কর গর্জন পাপিষ্ঠদের পাকড়াও করল, ফলে ভোর হতে না হতেই তারা নিজ নিজ গৃহসমূহে উপুর হয়ে পড়ে রইল।

معنی کلمات و عبارات
«الصَّیْحَةُ»: صوت شدید. صدای مهیب (یس / و ). در جاهای دیگر قرآن، (صاعِقَة) و (رَجْفَة) به کار رفته است که همه لازم و ملزوم یکدیگرند (نگا: اعراف / ، فصّلت / ). «فِی دَارِهِمْ جَاثِمِینَ»: (نگا: اعراف / و ).
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- کفرپیشگان قوم ثمود، با غرشى مهیب به هلاکت رسیدند. «و أخذ الذین ظلموا الصیحة» ۲- قوم ثمود ، مردمانى ستمکار بودند. «و أخذ الذین ظلموا الصیحة» ۳- ستمکارى قوم ثمود ، موجب گرفتارى آنان به عذاب الهى شد. «و أخذ الذین ظلموا الصیحة» ۴- کشتن ناقه صالح ، از ستمگریهاى قوم ثمود بود. «و أخذ الذین ظلموا الصیحة» از آن جا که کشتن ناقه صالح نیز در نزول عذاب دخیل بود ، معلوم مى شود ظلم در «الذین ظلموا» اشاره به کشتن ناقه نیز دارد. ۵- شرک ورزى و انکار رسالت پیامبران ، ستمگرى است. «و أخذ الذین ظلموا الصیحة» مقصود از «الذین ظلموا» مشرکان و انکارکنندگان رسالت صالحند. تعبیر کردن از آنان به ستمکاران ، اشاره اى است به برداشت فوق. ۶- ستمگران ، مشرکان و کفرپیشگان ، در خطر گرفتار شدن به عذابهاى دنیوى (عذاب استیصال) هستند. «و أخذ الذین ظلموا الصیحة» ۷- کفرپیشگان قوم ثمود بر اثر عذاب الهى، به رو بر زمین افتادند و هلاک شدند. «فأصبحوا فى دیرهم جثمین» «جثوم» (مصدر جاثمین) به معناى به زمین چسبیدن و حرکت نکردن است و برخى آن را به معناى فرو افتادن بر سینه دانسته اند (لسان العرب). ۸- صیحه و غرشى که قوم ثمود را فرا گرفت ، توان حرکت و بیرون آمدن از خانه ها را از آنان سلب کرد. «و أخذ الذین ظلموا الصیحة فأصبحوا فى دیرهم جثمین» «فى دیارهم» متعلق به «جاثمین» است و دلالت بر این دارد که قوم ثمود در خانه هایشان به هلاکت رسیدند. بیان این معنا حکایت از آن دارد که: صیحه و غرش مهیب آن چنان بود که قوم ثمود، نتوانستند از خانه هاى خویش - که طبعاً آدمى در این گونه موارد از خانه خارج مى شود - بیرون آیند. ۹- کفرپیشگان قوم ثمود ، شب هنگام به عذاب گرفتار شدند و در صبحگاه به هلاکت رسیدند.* «فأصبحوا فى دیرهم جثمین» چنان چه «أصبحوا» به معناى «دخلوا فى الصباح» باشد دلالت مى کند که هلاکت آنان ، در صبحدم بوده است. در نتیجه صیحه و غرش - به قرینه فاء در «فأصبحوا» - پیش از صبح; یعنى در شب بر قوم ثمود نازل شده بود.
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۱۰- «عن أبى عبدالله(ع) (فى إهلاک قوم صالح): ... لما کان نصف اللیل أتاهم جبرئیل(ع) فصرخ بهم صرخة خرقت تلک الصرخة أسماعهم و فلقت قلوبهم و صدّعت أکبادهم... فأصبحوا فى دیارهم و مضاجعهم موتى أجمعین ثم أرسل الله علیهم مع الصیحة النار من السماء فأحرقتهم أجمعین ...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۱۸۹، ح ۲۱۴; نورالثقلین، ج ۲، ص ۴۹، ح ۱۸۹.] از امام صادق(ع) [درباره هلاکت قوم صالح] روایت شده است: چون نیمه شب فرا رسید، جبرئیل نزد آنان آمد. پس فریادى بلند بر سرشان زد که گوشهاى آنان را پاره کرد و قلبهایشان را شکافت و جگرهایشان را درید; در نتیجه صبحگاه آن شب، همه آنان در خانه ها و بسترهایشان مرده بودند. سپس خداوند همراه با آن فریاد آتشى از آسمان فرستاد که همه را سوزاند ...». ۱۱- «عن رسول الله(ص) قال: ... هؤلاء قوم صالح(ع) ... عتوا عن أمر ربهم ... فأهلک الله من کان فى مشارق الأرض و مغاربها منهم إلاّ رجلاً کان فى حرم الله فمنعه حرم الله من عذاب الله تعالى...; [منبع: مجمع البیان، ج ۵، ص ۲۶۶; نور الثقلین، ج ۲- ، ص ۳۷۴، ح ۱۵۱.] از رسول خدا(ص) روایت شده است که فرمود: ... اینان قوم صالح بودند ... از فرمان پروردگار خود سرپیچى کردند ... پس خداوند از آن قوم همه آنان را که در مشرقها و مغربهاى زمین بودند هلاک کرد مگر یک مرد را که در حرم خدا بود و حرم خدا او را از عذاب الهى مصون داشت ...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۱)
  • ترک استغفار از عوامل نابودی امّتهای پیشین+۳ آیه
  • ثمود، مردمانی ستمگر+۶ آیه
  • صیحه اسمانی، وسیله عذاب استیصال و نابودی قوم ثمود+۱۰ آیه
  • گرفتاری ثمود به عذاب الهی، در شب+۳ آیه
  • ستمکاری قوم ثمود، موجب گرفتاری انان به عذاب الهی+۴ آیه
  • گرفتار شدن کفرپیشگان قوم ثمود، بر اثر عذاب الهی در خانه های شان+۱ آیه
  • کیفر و هلاکت ستمگران و گناه کاران، مقتضای ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • کفر قوم ثمود به ربوبیّت خدا، سبب عذاب و هلاکت انان در دنیا+۱ آیه
  • گرفتاری قوم ثمود به عذاب ذلّت بار+۱ آیه
  • شرکورزی قوم ثمود، موجب گرفتاری انان به عذاب ذلّت بار در دنیا+۱ آیه
  • گرفتاری برخی از اقوام پیشین به عذاب و هلاکت، در شب هنگام+۲ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۲ آیه
  • ویرانی خانه های شهر حجر، عبرتی برای اهل فهم و دانش+۶ آیه
  • ویرانی شهر حجر، به سبب ظلم و ستم اهل ان+۳ آیه
  • انکار و نپذیرفتن رسالت صالح(علیه السلام)، سبب نابودی ثمودیان با عذاب الهی+۶ آیه
  • روحیه ستم گری قوم ثمود، از عوامل کشته شدن ناقه صالح به دست انان+۲ آیه
  • نابودی ثمودیان، در پی کشتن ناقه صالح+۹ آیه
  • نابودی ثمودیان، پس از پی کردن ناقه صالح، تنها پس از سه روز+۴ آیه
  • نجات صالح(علیه السلام) از عذاب نازل شده بر قوم ثمود+۲ آیه
  • هلاکت و نابودی قوم ثمود، در صبحگاهان+۵ آیه
  • صیحه، از اسباب عذابهای الهی+۸ آیه
  • گرفتار شدن قوم ثمود به عذاب با صیحه، به سبب پی کردن ناقه صالح+۶ آیه
  • ظلم، از اسباب گرفتاری به کیفر با صیحه+۲ آیه
  • کفر قوم ثمود، سبب هلاکت انان با صیحه+۲ آیه
  • هلاکت کافران قوم ثمود با صیحه اسمانی، به جهت استکبار و تجاوز از امر الهی+۶ آیه
  • پی کردن ناقه صالح از ناحیه قوم ثمود، سبب هلاکت انان با صیحه اسمانی+۳ آیه
  • ظلم قوم ثمود، موجب هلاکت و نابودی انان+۴ آیه
  • قوم ثمود، مردمانی ظالم و گرفتار عذاب الهی، بر اثر ستمگریهای خویش+۷ آیه
  • قوم ثمود، مردمانی ظالم و ستمگر و گرفتار عذاب الهی، با صیحه ای نابودکننده+۴ آیه
  • رفتار ظالمانه قوم ثمود، با ناقه صالح+۲ آیه
  • رواج ظلم، در میان قوم عاد (جامعه پس از نوح(علیه السلام)) عامل نابود شدن انان با عذاب الهی+۲ آیه
  • پی کردن شتر صالح، عملی ظالمانه+۲ آیه
  • شرک، از مصادیق ظلم+۱ آیه
  • عدالت خداوند، در کیفر نمودن گناهکاران+۲ آیه
  • نجات صالح(علیه السلام) و همراهان مؤمن او از عذاب خوارکننده+۱ آیه
  • نجات مؤمنان به صالح(علیه السلام)، از عذاب الهی+۱ آیه
  • ایمان به قدرت شکست ناپذیر خداوند، در نحوه برخورد با مخالفان و مؤمنان به صالح(علیه السلام)، موجب دلداری انسان در ادای وظایف+۱ آیه
  • صیحه (بانگ) مرگبار، از عوامل مرگ و هلاکت بعضی از امتها و اقوام+۹ آیه
  • صیحه (بانک مرگبار) اسمانی، عامل مرگ قوم ثمود+۶ آیه
  • معذب شدن ثمودیان در وطن خود (شهر حجر)+۸ آیه
  • پی کردن ناقه عامل معذب شدن ثمودیان در وطن خود+۷ آیه
واژه‌ها