آیه ۷۰ سوره هود

سوره هود، آیه ۷۰ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۹

فَلَمَّا رَأَى أَيْدِيَهُمْ لاَ تَصِلُ إِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَ أَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً قَالُوا لاَ تَخَفْ إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَى قَوْمِ لُوطٍ

(اما) هنگامی که دید دست آنها به آن نمی‌رسد (و از آن نمی‌خورند، کار) آنها را زشت شمرد؛ و در دل احساس ترس نمود. به او گفتند: «نترس! ما به سوی قوم لوط فرستاده شده‌ایم!»

معنی کلمات و عبارات
«رَأیا أَیْدِیَهُمْ لا تَصِلُ إِلَیْهِ»: دید که دستشان بدان نمی‌رسد. مراد این است که دست به طعام نمی‌زنند و از آن نمی‌خورند. حال چون فرشته بودند غذا نمی‌خوردند. یا این که به رسم عرب، قاصدانی که برای پیام بدی همچون اعلان جنگ آمده باشند، در منزلِ طرف غذا نمی‌خورند، این بود که غذا نمی‌خوردند. «أَوْجَسَ»: احساس کرد. به دل راه داد. «خِیفَةً»: خوف و هراس.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- فرشتگان وارد بر ابراهیم(ع)، دست به غذا نبردند و از آن تناول نکردند. «فلما رءآ أیدیهم لاتصل إلیه» «لاتصل إلیه» (دستشان به سوى گوساله بریان شده نمى رسید) کنایه از آن است که از غذا تناول نمى کردند. ۲- خوددارى فرشتگان از خوردن غذاى ابراهیم(ع)، موجب ناراحتى و ناخوشایندى او شد. «فلما رءآ أیدیهم لاتصل إلیه نکرهم» ۳- ابراهیم(ع)، از فرشتگان حاضر در خانه خویش ، احساس ترس و دلهره کرد. «و أوجس منهم خیفة» ایجاس (مصدر أوجس) به معناى احساس کردن است. ۴- خوددارى فرشتگان از تناول غذا، عامل ترس ابراهیم(ع) از آنان شد. «فلما رءآ أیدیهم لاتصل إلیه نکرهم و أوجس منهم خیفة» ۵- خوددارى مهمانان از تناول غذا، نشانه خصومت آنان با میزبان در عصر ابراهیم(ع)* «فلما رءآ أیدیهم لاتصل إلیه نکرهم و أوجس منهم خیفة» جمله «أوجس...» عطف بر «نکرهم» و جواب براى «لما ...» است. در نتیجه احساس ترس بر تناول نکردن غذا مترتب شده است و این معنا، بیانگر رسمى است که در برداشت فوق آورده شد. ۶- فرشتگان، از غذاهاى مادى تناول نمى کنند. «فلما رءآ أیدیهم لاتصل إلیه» ۷- فرشتگان مهمان بر ابراهیم(ع)، با معرفى خود و مأموریتشان ، ترس و دلهره را از ابراهیم(ع) زدودند. «قالوا لاتخف إنا أُرسلنا إلى قوم لوط» ۸- حضرت ابراهیم(ع) به ماهیت مهمانان خویش (فرشته بودن آنان) تا پیش از معرفى خودشان، پى نبرده بود. «قالوا لاتخف إنا أُرسلنا إلى قوم لوط» ۹- محدودیت علم و آگاهى پیامبران «فما لبث أن جاء بعجل حنیذ. فلما رءآ أیدیهم لاتصل إلیه نکرهم و أوجس منهم خیفة» ۱۰- فرشتگان، توانا بر سخن گفتن با آدمیان و درک سخنان و حالات ایشان «قالوا سلمًا ... قالوا لاتخف» ۱۱- از میان بردن قوم لوط ، مأموریت فرشتگان حاضر در پیشگاه ابراهیم(ع) «إنا أُرسلنا إلى قوم لوط» از آیه ۷۶ و نیز آیات مربوط به داستان لوط(ع) معلوم مى شود هدف از فرستادن فرشتگان به سوى قوم لوط، به هلاکت رساندن آنان بود.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۲- «عن أبى عبدالله(ع) قال: إن الله تعالى بعث أربعة أملاک ... فمرّوا بابراهیم(ع) و هم معتمّون فسلّموا علیه فلم یعرفهم ... فشوى لهم عجلاً سمیناً حتى أنضجه ثم قرّبه إلیهم فلما وضعه بین أیدیهم رأى أیدیهم لاتصل إلیه نکرهم و أوجس منهم خیفة فلما رأى ذلک جبرئیل حسر العمامة عن وجهه و عن رأسه فعرفه ابراهیم(ع) فقال أنت هو؟ فقال: نعم ...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۳۲۸، ح ۵۰۵; تفسیربرهان، ج ۲، ص ۲۲۶، ح ۱.] از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: خداى تعالى چهار فرشته فرستاد آنان بر ابراهیم گذر کردند در حالى که داراى عمامه بودند [سر و صورت خود را با عمامه پوشانده بودند] پس بر او سلام کردند، او آنان را نشناخت... آن گاه برایشان گوساله فربهى بر آتش نهاد تا آن را پخت و نزد آنان آورد و هنگامى که ابراهیم(ع) دید دست فرشتگان به آن گوساله بریان نمى رسد، آنان را نشناخت و در دل احساس ترس نمود، چون جبرئیل چنین دید، عمامه را از سر و صورت خود کنار زد. پس ابراهیم او را شناخت و گفت: تو همانى گفت: آرى».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۶)
  • ارامش دادن ملایکه به حضرت ابراهیم(علیه السلام)+۱۰ آیه
  • ارامش یافتن ابراهیم(علیه السلام) در پی اعلام ملایکه به فرستاده بودن انان از سوی خدا و دلداری دادن به حضرت+۸ آیه
  • ارامش قلبی ابراهیم(علیه السلام) پس از شناخت رسولان الهی+۲ آیه
  • ناشناخته بودن ملایکه برای ابراهیم(علیه السلام) هنگام ورودشان بروی+۱ آیه
  • ناخوشایندی ابراهیم(علیه السلام) از غذا نخوردن ملایکه مهمان+۵ آیه
  • سلام ملایکه به ابراهیم(علیه السلام) پیش از رفتن انان نزد لوط(علیه السلام)+۵ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) پذیرای فرشتگان مامور عذاب قوملوط+۹ آیه
  • ورود ملایکه بر ابراهیم(علیه السلام) و ترسیدن وی از انها+۷ آیه
  • ارامش دادن ملایکه به ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
  • ترسیدن ابراهیم(علیه السلام) از مهمانان ناشناخته+۶ آیه
  • رفع نگرانی ابراهیم(علیه السلام)، پس از شناخت مهمانان خویش+۲ آیه
  • دلداری مهمانان به ابراهیم(علیه السلام) برای رفع ترس و نگرانی از او+۳ آیه
  • اعطای اسحاق به ابراهیم(علیهما السلام)، در کهنسالی ان حضرت+۶ آیه
  • حضور جبرییل و میکاییل و اسرافیل و کروبیل نزد ابراهیم برای بشارت ولادت اسحاق(علیهما السلام)+۲ آیه
  • تمثّل جبرییل به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
  • تمثّل فرشتگان به صورت انسان، برای ابراهیم(علیه السلام)+۹ آیه
  • بشارت جبرییل به ابراهیم(علیه السلام)، در مورد هلاکت قوم لوط+۱۰ آیه
  • تمثّل جبرییل، به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۱۰ آیه
  • تمثّل جبرییل و ملایکه همراه، به صورت انسان برای قوم لوط+۴ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۱۵ آیه
  • ارامش دادن جبرییل و همراهان وی، به ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
  • بیم ابراهیم(علیه السلام) به هنگام مشاهده جبرییل و فرشتگان همراه وی+۷ آیه
  • ناخوشایندی ابراهیم(علیه السلام) از غذا نخوردن جبرییل و دیگر ملایکه مهمان+۵ آیه
  • بشارت جبرییل به ابراهیم(علیه السلام)، مبنی بر هلاکت قوم لوط+۱۰ آیه
  • تمثّل جبرییل، به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۱۰ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۱۵ آیه
  • جبرییل، مامور عذاب و هلاکت قوم لوط+۸ آیه
  • جواز حضور زنان در جلسه مردان نامحرم و پذیرایی از ایشان+۲ آیه
  • خوف ابراهیم(علیه السلام) در خانه خویش از مهمانان وارد بر خود، در پی خودداری انان از خوردن غذا+۲ آیه
  • خنده شادمانه همسر ابراهیم (ساره)، پس از شنیدن بشارت فرشتگان به فرزنددار شدن وی+۱ آیه
  • خنده همسر ابراهیم (ساره)، به سبب تعجّب از غفلت قوم لوط، از نزدیک بودن عذاب+۱ آیه
  • خنده شادمانه همسر ابراهیم (ساره)، پس از زوال خوف از همسرش+۱ آیه
  • اجتناب و خودداری فرشتگان مهمان ابراهیم از خوردن طعام+۴ آیه
  • اجتناب فرشتگان مهمان ابراهیم از خوردن، موجب خوف ان حضرت+۵ آیه
  • اجتناب از خوردن گوشت گوساله از سوی فرشتگان مهمان وارد بر ابراهیم(علیه السلام)، سبب تعجّب ان حضرت+۴ آیه
  • ملایکه، بی نیاز از خوردن غذا، حتّی در صورت تجسّم به شکل بشر+۳ آیه
  • دست دراز نکردن فرشتگان، به خوردنی تهیّه شده از جانب ابراهیم(علیه السلام)+۴ آیه
  • ترسیدن ابراهیم(علیه السلام) از ورود فرشتگان بر وی، به صورت مهمانان ناشناس+۷ آیه
  • دست نبردن ملایکه وارد بر حضرت ابراهیم(علیه السلام) به غذای حاضر شده برای انان
  • ملایکه وارد بر ابراهیم(علیه السلام)، دارای دست ظاهری
  • دلداری، موجب برطرف شدن ترس+۷ آیه
  • دلداری ملایکه مهمان ابراهیم(علیه السلام) به وی، بعد از ترس ان حضرت از انان+۵ آیه
  • حیض شدن ساره، در پی دریافت خبر هلاکت قوم لوط، از فرشتگان+۲ آیه
  • خنده و تعجّب ساره، پس از شنیدن خبر هلاکت قوم لوط به وسیله فرشتگان و غفلت انان از این امر+۲ آیه
  • خنده ساره از شنیدن خبر بارداری خود+۱ آیه
  • ناشناخته بودن ملایکه برای ابراهیم(علیه السلام) و ساره، هنگام ورودشان بر انان+۸ آیه
  • تمثّل ملایکه به صورت انسانهایی بر ساره و بشارت ولادت اسحاق و یعقوب(علیهما السلام) به وی+۸ آیه
  • شادی و سرور ساره به هنگام دریافت خبر ماموریّت فرشتگان، از هلاک سازی قوم لوط+۱ آیه
  • سؤال تعجّب امیز ساره از ملایکه، پیرامون بارداری خود در سنّ پیری+۴ آیه
  • نبود فردی رشید و پاکدامن در میان قوم لوط، مورد پرسش نکوهش امیز ان حضرت
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان
  • تمثّل عزراییل به صورت انسان، برای ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
  • گفتگوی ابراهیم(علیه السلام) با عزراییل و فرشتگان همراه وی+۲ آیه
  • حضور فرشتگان به محضر ابراهیم(علیه السلام) قبل از ایفای ماموریّت خود در نابودی قوم لوط+۴ آیه
  • عذاب و هلاکت قوم لوط، ماموریّت فرشتگان حاضر در پیشگاه ابراهیم(علیه السلام)+۲ آیه
  • اشپزی و تهیّه غذا، از جمله کارهای زنان+۴ آیه
  • خودداری میهمانان (فرشتگان) ابراهیم علیه السلام، از خوردن گوشت گوساله بریان شده ان حضرت+۱ آیه
  • گفتگوی ساره با ملایکه، درباره فرزنددار شدن خود+۴ آیه
  • ارامش دادن ملایکه به ابراهیم علیه السلام+۷ آیه
  • امتناع مهمان از خوردن غذای صاحب خانه، دربردارنده نگرانی+۴ آیه
  • ناشناس بودن مهمانان وارد بر ابراهیم علیه السلام موجب ترس او+۲ آیه
  • عدم تناول مهمانان ابراهیم از غذای مهیّا شده، موجب ترس او از انان+۶ آیه
  • ناخوشایندی ابراهیم علیه السلام از غذا نخوردن مهمانان (فرشتگان)+۶ آیه
  • اجتناب از خوردن گوشت گوساله از سوی فرشتگان مهمانان وارد بر ابراهیم علیه السلام سبب تعجّب ان حضرت+۱ آیه
  • دلداری مهمانان ابراهیم به ان حضرت، بعد از ترس او از انان+۶ آیه
  • اقدام مهمانان ابراهیم (فرشتگان)، به رفع نگرانی از ان حضرت با معرفی خویش+۷ آیه
  • ورود فرشتگان مهمان بر حضرت ابراهیم علیه السلام به صورت انسان+۶ آیه
  • بشارت میکاییل به ابراهیم علیه السلام، مبنی بر هلاکت قوم لوط+۹ آیه
  • گفتگوی میکاییل با ابراهیم علیه السلام+۱۱ آیه
  • ارامش دادن میکاییل و همراهان وی به ابراهیم علیه السلام+۷ آیه
  • بیم ابراهیم علیه السلام به هنگام مشاهده میکاییل و فرشتگان همراه وی+۷ آیه
  • ناخوشایندی ابراهیم علیه السلام، از غذا نخوردن میکاییل و دیگر ملایکه مهمان+۵ آیه
  • تمثّل میکاییل و دیگر فرشتگان همراه به صورت انسان، برای قوم لوط+۴ آیه
  • میکاییل، مامور عذاب و هلاکت قوم لوط+۷ آیه
  • احساس ترس ابراهیم علیه السلام در نفس خویش، از غذا نخوردن فرشتگان حاضر در خانه خود+۳ آیه
  • خوف ابراهیم علیه السلام از ورود فرشتگان بر وی، پس از دیدن انان به صورت میهمانان ناشناس، در ماجرای عذاب قوم لوط+۸ آیه
واژه‌ها