سوره هود، آیه ۷۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۰
قَالُوا أَ تَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
گفتند: «آیا از فرمان خدا تعجب میکنی؟! این رحمت خدا و برکاتش بر شما خانواده است؛ چرا که او ستوده و والا است!»
معنی کلمات و عبارات
«أَهْلَ الْبَیْتِ»: أَهْلَ منصوب به اختصاص است. «حَمِیدٌ»: ستوده. شایسته حمد و ثنا. «مَجِیدٌ»: بزرگوار. دارای فضل و احسان فراوان.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- فرشتگان، به همسر ابراهیم گوشزد کردند که فرزنددار شدنش، خواسته خداوند است. «ءألد و أنا عجوز ... قالوا أتعجبین من أمر الله»
«أمر الله»; یعنى، کارى که خداوند به تحقق آن فرمان داده است و مراد از آن، فرزنددار شدن ساره و ابراهیم(ع) در سن پیرى است.
۲- تحقّق امرى که خداوند اراده کند - هر چند خارق عادت باشد - حتمى است و شایسته تردید نیست. «قالوا أتعجبین من أمر الله»
استفهام در «أتعجبین» استفهام انکار توبیخى است. بنابراین جمله «أتعجبین ...»; یعنى، چرا از تحقق امرى که خدا خواسته، شگفت زده مى شوى و آن را بعید مى شمرى؟
۳- فرشتگان، همسر ابراهیم را از اینکه در تحقق خواست خداوند تردید کند و از آن شگفت زده باشد ، نهى کردند. «قالوا أتعجبین من أمر الله»
۴- ابراهیم(ع) و خانواده او، همواره مشمول رحمت و برکات خاص خداوند بودند. «رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت»
۵- اسحاق و یعقوب، رحمت و برکتى از ناحیه خداوند براى ابراهیم(ع) و خانواده او «فبشّرنها بإسحق ... رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت»
۶- فرزند صالح ، رحمت و برکت خداوند است. «فبشّرنها بإسحق ... رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت»
۷- ابراهیم(ع) و خانواده او ، داراى منزلت و مقامى والا در پیشگاه خداوند «رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت»
۸- شایستگیهاى انسانها در پیشگاه خدا ، زمینه ساز برخوردار شدن آنان از نعمتهاى خاص او «فبشّرنها بإسحق ... أتعجبین من أمر الله رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت»
جمله «رحمت الله و برکاته...» حکایت از شایستگیهاى خاندان ابراهیم و منزلت والاى آنان در نزد خدا دارد و این جمله تعلیل براى مفهومى است که از «أتعجبین...» استفاده مى شود و گویاى این معناست که چون شما خاندان ابراهیم خاندانى شایسته هستى پس شگفتى ندارد که او شما را از نعمتهاى خاص خویش بهره مند سازد.
۹- خداوند، حمید (پسندیده کار) و مجید (والا مقام) است. «إنه حمید مجید»
«حمید» به معناى محمود (ستایش شونده) است و برخى گفته اند به معناى حامد (ستایش کننده) نیز مى تواند باشد. مجید از مجد به معناى عظمت و بزرگى است.
۱۰- خداوند، ستایش کننده بندگان نیکوکار خویش است. «إنه حمید»
۱۱- نزول رحمت و برکت خاص از ناحیه خداوند بر ابراهیم(ع) و سایر شایستگان رحمت، نمودى از ستایش خدا از آنان و جلوه اى از والامقامى اوست. «رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت إنه حمید مجید»
«إنه حمید مجید» به منزله تعلیل براى شمول رحمت و برکت بر خاندان ابراهیم است; یعنى، چون خداوند از کار نیک بندگان ستایش مى کند و شما اهل بیت نیز کارهاى نیک انجام دادید و سزاوار ستایشید، خداوند رحمت و برکات خویش را بر شما ارزانى داشته است.
۱۲- ستودن کارهاى خوب دیگران ، عملى پسندیده است. «إنه حمید»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۱–۷۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۹–۷۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۹–۸۳ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۹–۷۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۳
روایات و احادیث
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار فضایل انسان هابارداری سارهبرکت اسحاقبرکت فرزند صالحبرکت یعقوبتحسین عمل پسندیدهرحمت بر خانواده ابراهیمرحمت بودن اسحاقرحمت بودن فرزند صالحرحمت بودن یعقوبزمینه نعمت خاصساره و تحقق مشیت خداشک سارهمدح محسنانمدح مشمولان رحمت خاصمقامات خانواده ابراهیمملائکه و سارهنشانه های مدحهای خدانواهی ملائکهرحمت بر ابراهیممدح ابراهیماهمیت فرزند صالحمجیدبرکات خدااهمیت احسانحمیدحتمیت اراده خدامدحهای خدامقامات ابراهیممشمولان رحمترحمت خداعمل پسندیدهمشیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۷)
- اسانی افرینش خارقالعاده برای خدا+۲ آیه
- الابراهیم(علیه السلام) برخوردار از برکات الهی
- الابراهیم(علیه السلام) برخوردار از رحمت الهی
- فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) و همسرش در دوران پیری ونازایی، ایه خدا+۵ آیه
- فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) در دوران پیری وی و همسرش امری خارقالعاده+۵ آیه
- برخورداری ابراهیم(علیه السلام) از رحمت و برکات الهی+۱ آیه
- همسر ابراهیم(علیه السلام) دارای شخصیّتی والا و ارجمند در پیشگاه خداوند+۵ آیه
- شگفتی همسر ابراهیم(علیه السلام) از خبر فرزنددار شدنش به رغم نازایی و کهولت سنّ خود و شوهرش+۵ آیه
- اعطای اسحاق به همسر ابراهیم(علیهما السلام) (ساره) رحمت و برکتی از سوی خداوند بر ان خانواده+۱ آیه
- اسحاق و یعقوب، رحمت و برکتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم(علیهم السلام) و خانواده او+۱ آیه
- حمید و بصیر بودن خداوند موجب اعطای اسحاق به ابراهیم(علیهما السلام)، در دوران پیری+۲ آیه
- مجید
- امید دادن فرشتگان الهی به ابراهیم(علیه السلام) درباره تولّد فرزند برای وی+۵ آیه
- شگفتیِ زن نازای ابراهیم، هنگام بشارت فرزنددارشدن+۵ آیه
- خارقالعاده بودن باردار شدن همسر ابراهیم در سنّ پیری+۷ آیه
- باردار شدن همسر ابراهیم در سنّ پیری، نمودی از رحمت و برکت خداوند+۳ آیه
- اسحاق و یعقوب(علیهما السلام) جلوهای از برکت خداوند برای خاندان ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- خاندان ابراهیم، مشمول رحمت و برکت خداوند+۱ آیه
- همسر ابراهیم، مشمول رحمت و برکت خداوند+۱ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، رحمت و برکتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم(علیه السلام) و خانواده وی+۳ آیه
- یعقوب(علیه السلام) رحمت و برکتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم(علیه السلام) و خانواده وی+۲ آیه
- زایمان زنان در حال پیری و سالخوردگی، امری ممکن با اراده خداوند+۱ آیه
- رفع تعجّب از ساره در صورت توجّه به قدرت خداوند+۴ آیه
- تعجّب ساره از امر خداوند، مورد انکار فرشتگان
- توجّه به قدرت خدا، از عوامل رفع تعجّب+۴ آیه
- تمثّل اسرافیل به صورت انسان برای همسر ابراهیم (ساره)+۶ آیه
- تمثّل جبرییل به صورت انسان برای همسر ابراهیم (ساره)+۷ آیه
- تمثّل کرّوبیل به صورت انسان بر همسر ابراهیم (ساره)+۷ آیه
- فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) و ساره در دوران سالمندی، امری خارقالعاده+۵ آیه
- گفتگوی جبرییل با ساره+۶ آیه
- گفتگوی ساره و جبرییل+۶ آیه
- جبرییل و همراهان وی، بشارتدهنده ولادت یعقوب(علیه السلام) به ساره+۲ آیه
- گفتگوی جبرییل با ساره+۶ آیه
- خداوند، ذات مستحق حمد و ستایش+۱ آیه
- خداوند، حمد و ستایش کننده بندگان خود+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام) و خانواده او، مشمول رحمت و برکات خاصّ خداوند+۱ آیه
- ورود ملایکه و ماموران الهی بر خانه ابراهیم(علیه السلام)، همراه با سلام و بشارت بر ان حضرت+۱ آیه
- پذیرایی ابراهیم(علیه السلام) از مهمانان وارد بر خانه خویش با گوساله ای بریان شده+۱ آیه
- خوف ابراهیم(علیه السلام) در خانه خویش از مهمانان وارد بر خود، در پی خودداری انان از خوردن غذا+۲ آیه
- خداوند، حقیقتی بلندمرتبه و بزرگتر از حدّ وصف
- دعای ملایکه برای نزول رحمت و برکات الهی بر ال ابراهیم+۲ آیه
- بارداری همسر ابراهیم در دوران کهنسالی و پیری، جلوه ای از رحمت الهی+۱ آیه
- بشارت به اعطای اسحاق(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام) و خانواده وی، جلوه ای از رحمت الهی بر انان+۲ آیه
- بشارت اعطای یعقوب(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام) و خانواده اش، جلوه ای از رحمت الهی+۲ آیه
- فرزنددار شدن در کهنسالی، جلوه ای از رحمت پروردگار برای ابراهیم(علیه السلام)و همسر وی+۳ آیه
- برخورداری ابراهیم(علیه السلام)، از رحمت الهی+۳ آیه
- برخورداری اهل بیت (خانواده) ابراهیم، از رحمت الهی+۱ آیه
- ساره (همسر ابراهیم)، مشمول رحمت و برکات خداوند+۲ آیه
- زایمان زنان در حال پیری، امری ممکن و منوط به اراده الهی+۲ آیه
- خارق عادت و شگفت اور بودن زایمان، در سنّ پیری+۲ آیه
- تعجّب زن عقیم ابراهیم(علیه السلام) از بشارت خداوند به واسطه فرشتگان به فرزنددار شدن+۳ آیه
- باردار شدن ساره در سنّ پیری و نازایی، نمودی از رحمت و برکت خداوند+۳ آیه
- خارق العاده بودن بارداری ساره، در سنّ پیری و نازایی+۷ آیه
- بهره مندی ساره، از برکت الهی+۱ آیه
- بهره مندی ساره و ابراهیم(علیه السلام) از برکت اسحاق و یعقوب(علیهما السلام)+۳ آیه
- بهره مندی ساره، از رحمت الهی+۱ آیه
- تعجّب ساره از امر خداوند، مورد انکار فرشتگان
- رفع تعجّب از ساره، در صورت توجّه به قدرت، حکمت و علم خداوند+۴ آیه
- تعجّب ساره از باردار شدن خود، در سنّ پیری و نازایی+۵ آیه
- دعای ملایکه برای نزول برکات و رحمت الهی بر ساره و خاندان ابراهیم+۲ آیه
- ساره، از خاندان و اهل بیت ابراهیم+۳ آیه
- تعجّب ساره از بارداری به اسحاق(علیه السلام) در سنّ پیری+۳ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، رحمت و برکت خداوند بر ساره+۱ آیه
- تمثّل اسرافیل به صورت انسان برای ساره و بشارت ولادت اسحاق(علیه السلام) به وی+۶ آیه
- تمثّل جبرییل بر ساره، به صورت انسان و بشارت ولادت اسحاق(علیه السلام) به وی+۶ آیه
- بی بهره بودن ساره، از داشتن فرزند تا سنّ پیری+۴ آیه
- فرزنددار شدن ساره در سنّ پیری و نازایی، امری خارق العاده+۵ آیه
- تمثّل کرّوبیل به صورت انسان بر ساره و بشارت ولادت اسحاق(علیه السلام) به وی+۶ آیه
- گفتگوی ساره با فرشتگان، در مورد بارداری خود+۵ آیه
- یعقوب(علیه السلام) رحمت و برکت خداوند بر ساره، در دوران پیری+۱ آیه
- سؤال تعجّب امیز ساره از ملایکه، پیرامون بارداری خود در سنّ پیری+۴ آیه
- ساره، دارای شخصیّتی والا و ارجمند در پیشگاه خداوند+۴ آیه
- تعجّب ساره از فرزنددار شدن خود در سن پیری، مورد سؤال انکاری ملایکه
- تعجّب ساره از فرزنددار شدن خود در سن پیری، مورد سؤال انکاری ملایکه+۱ آیه
- امکان فرزنددار شدن زن کهنسال و عقیم در پرتو عنایت الهی+۳ آیه
- خداوند، صاحب کرامت و بزرگواری+۱ آیه
- مجید/ اسما و صفات+۱ آیه
- تمجید و ستایش خداوند از ابراهیم علیه السلام+۳ آیه
- گفتگوی ساره با ملایکه، درباره فرزنددار شدن خود+۴ آیه
- خندیدن و خوشحالی همسر ابراهیم (ساره) در حضور ملایکه و بشارت انان به فرزنددار شدن وی+۳ آیه
- بشارت میکاییل به ساره، مبنی بر بهرهمندی از برکت الهی+۲ آیه
- بشارت میکاییل به ساره، برای بهرهمندی وی از برکت اسحاق و یعقوب علیهما السلام+۳ آیه
- سؤال تعجّبامیز ساره از میکاییل و دیگر فرشتگان، درباره بارداری خود در سنّ پیری+۴ آیه
- ولادت یعقوب علیه السلام امری الهی+۲ آیه
- اسحاق و یعقوب علیهما السلام برکتی از سوی خداوند برای ابراهیم علیه السلام و خانواده او+۲ آیه
- اسحاق و یعقوب علیهما السلام، رحمتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم علیه السلام و خانواده او+۵ آیه
- اعطای یعقوب علیه السلام به ابراهیم علیه السلام جلوه حمید و مجید بودن خدا+۲ آیه