آیه ۷۶ سوره هود

سوره هود، آیه ۷۶ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۰

يَا إِبْرَاهِيمُ أَعْرِضْ عَنْ هَٰذَا إِنَّهُ قَدْ جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ وَإِنَّهُمْ آتِيهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُودٍ

(ہم نے کہا) اے ابراہیم(ع) اس بات کو چھوڑ دیں تمہارے پروردگار کا حکم (عذاب) آچکا ہے یقینا ان لوگوں پر وہ عذاب آکے رہے گا۔ جو پلٹایا نہیں جا سکتا۔

معنی کلمات و عبارات
«أَعْرِضْ»: صرف نظر کن. دست بکش. «غَیْرُ مَرْدُودٍ»: بدون ردخور. بدون بازگشت.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱- شفاعت ابراهیم(ع) درباره قوم لوط (نازل نشدن عذاب بر آنها) به درگاه خداوند پذیرفته نشد. [منبع: دعائم الإسلام ، ج ۱ ، ص ۱۶۶; بحارالأنوار ، ج ۸۲ ، ص ۳۲۵ ، ح ۲۰.] «یجدلنا فى قوم لوط ... یإبرهیم أعرض عن هذا» ۲- فرشتگان از ابراهیم(ع) خواستند تا از شفاعت درباره قوم لوط صرف نظر کند و بر آن اصرار نورزد. «یإبرهیم أعرض عن هذا» «هذا» اشاره به «جدالى» است که از «یجادلنا» در آیه قبل استفاده مى شود. ۳- عذاب تقدیر شده بر قوم لوط ، قطعى و غیر قابل تغییر و بازگشت بود. «إنه قد جاء أمر ربک و إنهم ءاتیهم عذاب غیر مردود» «آتى» اسم فاعل از اتیان (آمدن) و «ردّ» به معناى بازگرداندن است. بنابراین «إنهم ءاتیهم ...»; یعنى، همانا عذابى بر آنان وارد خواهد شد که بازگشت ناپذیر است. ۴- فرمانهاى الهى در هستى قطعى است و بدون هیچ کاستى و تخلفى تحقق مى پذیرد. «إنه قد جاء أمر ربک» ظاهر آن بود که فرشتگان خبر از آمدن عذاب را با فعل مضارع بیان مى کردند; زیرا به هنگام گفتوگوى آنان با ابراهیم(ع) هنوز عذابى بر قوم لوط نازل نشده بود. بنابراین آوردن فعل ماضى (جاء) به جاى مضارع (یجىء) و تأکید آن با حرف «قد» گویاى قطعى الوقوع بودنِ فرمانهاى الهى است. ۵- امکان پذیرفته نشدن درخواست و شفاعت پیامبران به درگاه خداوند «یإبرهیم أعرض عن هذا» ۶- قطعى و تغییرناپذیر بودن نزول عذاب بر قوم لوط ، دلیل پذیرفته نشدن شفاعت ابراهیم(ع) درباره آنان «یإبرهیم أعرض عن هذا إنه قد جاء أمر ربک» جمله «إنه قد جاء ...» تعلیل براى «أعرض عن هذا» مى باشد. ۷- جر و بحث ابراهیم(ع) با فرشتگان و شفاعت او درباره قوم لوط ، پیش از اطلاع او بر قطعى شدن عذاب آنان بوده است. «یجدلنا فى قوم لوط ... یإبرهیم أعرض عن هذا إنه قد جاء أمر ربک» ۸- نزول عذاب بر اقوام تبه کار ، برخاسته از ربوبیت خداوند است. «إنه قد جاء أمر ربک» ۹- پذیرش شفاعت پیامبران ، مشروط به حتمى نبودن امرى است که مورد شفاعت واقع شده است. «یجدلنا فى قوم لوط ... یإبرهیم أعرض عن هذا إنه قد جاء أمر ربک» ۱۰- زمان نزول عذاب قوم لوط در سن پیرى و کهنسالى ابراهیم(ع) بوده است. «و هذا بعلى شیخًا ... یإبرهیم أعرض عن هذا إنه قد جاء أمر ربک» ۱۱- «عن أبى عبدالله(ع): ... فقال الله تعالى: یا ابراهیم أعرض عن هذا إنه قد جاء أمر ربک و إنهم آتاهم عذابى بعد طلوع الشمس من یومک محتوماً غیرمردود; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۱۵۲، ح ۴۵; تفسیربرهان، ج ۲، ص ۲۲۹، ح ۱۱.] از امام صادق(ع) روایت شده است ... خداوند فرمود: اى ابراهیم! از این سخن درگذر، فرمان خدا رسیده [اى ابراهیم] و عذاب من براى آنان همین امروز بعد از طلوع خورشید خواهد آمد، در حالى که حتمى و غیر قابل برگشت است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
  • ابراهیم(علیه السلام)، موظّف به ترک شفاعتِ قوم لوط به دلیل حتمیّت عذاب انان+۱ آیه
  • گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره رفع عذاب از قوم لوط+۳ آیه
  • گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه برای شفاعت از قوم لوط+۱ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، موظّف به دست برداشتن از شفاعت در حقّ قوم لوط به دلیل حتمیّت عذاب انان+۱ آیه
  • گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره عذاب قوم لوط+۵ آیه
  • مجادله ابراهیم(علیه السلام) با خداوند درباره عذاب قوملوط+۱ آیه
  • حضرت ابراهیم(علیه السلام)، تحت تربیتهای ویژه الهی
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۲ آیه
  • بشارت جبرییل به ابراهیم(علیه السلام)، در مورد هلاکت قوم لوط+۱۱ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۷ آیه
  • بشارت جبرییل به ابراهیم(علیه السلام)، مبنی بر هلاکت قوم لوط+۱۱ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۷ آیه
  • جبرییل، مامور عذاب و هلاکت قوم لوط+۸ آیه
  • خودداری از مجادله درباره عذاب قوم لوط، درخواست ملایکه از ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
  • نهی الهی از مجادله ابراهیم(علیه السلام) در مورد عذاب قوم لوط+۱ آیه
  • اندوه و تاثّر زیاد ابراهیم(علیه السلام)، از گرفتاری قوم لوط به عذاب الهی+۱ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی مجازات اقوام و جوامع عصیانگر+۴ آیه
  • سؤال جدال گونه و تعجّب امیز ابراهیم(علیه السلام) از فرشتگان، درباره هلاکت قوم لوط، با وجود افراد مؤمن در بین انان+۱ آیه
  • سؤال جدال گونه و تعجّب امیز ابراهیم(علیه السلام) از فرشتگان، درباره هلاکت قوم لوط با وجود افراد مؤمن، در بین انان+۱ آیه
  • ردّ شفاعت خواهی ابراهیم(علیه السلام) در حق قوم لوط، به دلیل حتمیّت یافتن عذاب انان+۱ آیه
  • بی تاثیر بودن شفاعت در مورد محکومان به عذاب حتمی، از جانب خدا+۸ آیه
  • گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه، برای شفاعت از قوم لوط+۱ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، موظّف به ترک شفاعت خواهی برای قوم لوط، به علت حتمیّت عذاب انان+۱ آیه
  • حتمیّت عذاب، مایه محرومیّت از شفاعت+۸ آیه
  • انحراف جنسی، از عوامل گرفتاری به عذاب با صیحه+۳ آیه
  • زیر و رو شدن شهر قوم لوط، در پی صیحه ای اسمانی، به علّت کردارهای زشت و انحرافات جنسی+۷ آیه
  • وساطت ابراهیم(علیه السلام) برای ظالمان قوم لوط+۲ آیه
  • واژگون ساختن زمین، از انواع عذابهای خدا+۵ آیه
  • عذاب الهی، امری حتمی و تردیدناپذیر
  • گفتگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره رفع عذاب از قوم لوط+۳ آیه
  • صبح هنگام، زمان نزول عذاب بر قوم لوط
  • گفتگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره عذاب قوم لوط+۱۰ آیه
  • دعوت شدن ابراهیم(علیه السلام) به اعراض و ترک جدال درباره عذاب قوم لوط+۱ آیه
  • نگرانی ابراهیم(علیه السلام) از عذاب شدن قوم لوط+۱ آیه
  • عذاب هم جنس بازان قوم لوط، مورد قضای الهی+۱ آیه
  • ردّ شفاعت ابراهیم(علیه السلام) درباره قوم لوط+۱ آیه
  • قطعی و تغییرناپذیر بودن نزول عذاب بر قوم لوط، دلیل پذیرفته نشدن شفاعت ابراهیم(علیه السلام)درباره انان+۱ آیه
  • اگاه شدن حضرت ابراهیم(علیه السلام) از عذاب قوم لوط، پیش از نزول ان به وسیله فرشتگان+۱۱ آیه
  • تاکید فرشتگان در محضر حضرت ابراهیم(علیه السلام)، مبنی بر تحقّق قطعی نزول عذاب بر قوم لوط+۲ آیه
  • عدم تاثیر شفاعت ابراهیم(علیه السلام) برای گناهکاران قوم لوط+۲ آیه
  • نزول بارانی از سنگهای نامدار بر قوم لوط، کیفر همجنس گرایی انان+۶ آیه
  • بشارت میکاییل به ابراهیم علیه السلام، مبنی بر هلاکت قوم لوط+۹ آیه
  • گفتگوی میکاییل با ابراهیم علیه السلام+۸ آیه
  • میکاییل، مامور عذاب و هلاکت قوم لوط+۶ آیه
واژه‌ها