آیه ۶۶ سوره یس

سوره یس، آیه ۶۶ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۴

وَ لَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ

و اگر بخواهیم چشمانشان را محو کنیم؛ سپس برای عبور از راه، می‌خواهند بر یکدیگر پیشی بگیرند، امّا چگونه می‌توانند ببینند؟!

معنی کلمات و عبارات
«لَطَمَسْنَا»: محو می‌کردیم. از بین می‌بردیم (نگا: نساء / ، یونس / ، مرسلات / . در اینجا مراد کور کردن و از میان بردن بینائی دیدگان است. «فَاسْتَبِقُوا»: (نگا: بقره / یوسف / و ). «فَأَنّی»: چگونه؟ «فَأَنّی یُبْصِرُونَ؟»: چگونه می‌توانند ببینند؟ یعنی به هیچ وجه نمی‌توانند مسیر خود را ببینند. «الصِّرَاطَ»: مفعول به، یا منصوب به نزع خافض است.
نزول
نکات آیه
۱ - توانایى خداوند بر عذاب کافران، به گونه اى که آنان با از بین رفتن چشم ها و نوردیدگانشان، راه معمول خود را پیدا نکرده و از پیمودن راه درست محروم خواهند شد. «و لو نشاء لطمسنا على أعینهم فاستبقوا الصرط فأنّى یبصرون» «طمس» (مصدر «طمسنا») به معناى از بین بردن آثار و شواهد چیزى است و مقصود از «لطمسنا على أعینهم» از بین بردن کامل عضو چشم و یا نور و بینایى آن مى باشد. مراد از «الصراط» نیز راه معمول و متداولى است که افراد آن را طى مى کنند. ۲ - عذاب کافران با از بین بردن چشم ها و نوردیدگانشان (به گونه اى که راه درستى را پیدا نکنند) جزء مشیت و سنت خدا نیست. «و لو نشاء لطمسنا على أعینهم فاستبقوا الصرط فأنّى یبصرون» از به کار رفتن «لو» - که براى امتناع و امر محالى است - برداشت یاد شده به دست مى آید. ۳ - عذاب شدن برخى از کافران و عذاب نشدن برخى دیگر در دنیا، به مشیت خدا بستگى دارد. «و لو نشاء لطمسنا على أعینهم ... فأنّى یبصرون» ۴ - بینایى، از ابزار شناخت و هدایت است. «و لو نشاء لطمسنا على أعینهم ... فأنّى یبصرون» ۵ - مشیت و سنت خداوند در هدایت انسان ها، بر بهره جستن آنان از ابزارهاى متعارف شناخت (مانند بینایى و ...) استوار است; نه بر اعجاز و ارائه کارهاى خارج از توان بشر. «و لو نشاء لطمسنا على أعینهم فاستبقوا الصرط فأنّى یبصرون» برداشت یاد شده مبتنى بر این نکته است که اگر خداوند چشم و بینایى مردم کافر را از بین مى برد، آنان به قدرت خدا پى برده و به او ایمان مى آورند; ولى خدا چنین نکرده بلکه خواسته است که آنان از راه دیدن حقایق الهى و شنیدن آنها (راه متعارف راهنمایى بشر) هدایت گردند. ۶ - انسان ها، در برابر مشیت و اراده الهى ناتوان اند. «و لو نشاء لطمسنا على أعینهم ... فأنّى یبصرون»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
  • طامس عیون الاعداء
  • بینایی چشمها، در قبضه قدرت خداوند+۲ آیه
  • عدم تعلّق مشیّت الهی، به محو کردن چشمان کافران
  • چشم، از ابزار شناخت انسان+۱ آیه
  • توانایی خداوند، بر کور نمودن چشمان کافران
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۳ آیه
  • طامس عیون الاعداء / اسماوصفات+۲ آیه
  • کیفر کافران در قیامت با محو بینایی یا مسخ انان، منوط به مشیّت خدا+۳ آیه
  • توانایی خداوند، بر کور نمودن چشمان کافران
  • بینایی کافران، در قلمرو مشیّت خداوند+۱ آیه
  • کوری و بینایی کافران، در قلمرو مشیّت خدا+۱ آیه
  • ترک اطاعت از پیامبر صلی الله علیه و اله عامل ندامت در عرصه قیامت+۲ آیه
  • کارکرد بینایی با عنوان ابزار هدایت و راهیابی، تحت مشیّت و اراده خداوند
واژه‌ها