آیه ۴۲ سوره نساء

سوره نساء(النساء)، آیه ۴۲ · جزء ۵ · صفحه ۸۵

يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَعَصَوُا الرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّىٰ بِهِمُ الْأَرْضُ وَلَا يَكْتُمُونَ اللَّهَ حَدِيثًا

در آن روز، آنها که کافر شدند و با پیامبر (ص) بمخالفت برخاستند، آرزو می‌کنند که ای کاش (خاک بودند، و) خاک آنها با زمینهای اطراف یکسان می‌شد (و بکلی محو و فراموش می‌شدند). در آن روز، (با آن همه گواهان،) سخنی را نمی‌توانند از خدا پنهان کنند.

معنی کلمات و عبارات
«لَوْ تُسَوَّی بِهِمُ الأَرْضُ»: کاش زمین بر روی آنان صاف می‌شد! کاش می‌شد زمین از هم بشکافد و آنان را ببلعد و دوباره به هم برآید! کاش همچون زمین خاک بودند و از عقاب و عذاب می‌رستند!
نزول
نکات آیه
۱- نیستى و نابودى، آرزوى کافران و عصیانگران بر پیامبر (ص)، در قیامت «یومئذ یودّ الذین کفروا و عصوا الرسول لو تسوّى بهم الارض» «لو» در «لو تسوّى» به معناى لیت (اى کاش) است، و جمله «لو تسوّى ... » کنایه از هیچ و پوچ شدن است. ۲- شرمسارى و رسوایى بى اندازه کافران به خدا و منکران معاد در قیامت «ماذا علیهم لو امنوا ... یومئذ یودّ الذین کفروا ... لو تسوّى بهم الارض» به دلیل آیات گذشته، مراد از کفر، کفر به خدا و معاد است. ۳- صحنه شهادت پیامبر (ص) در قیامت، موجب شرم و تأسف بى اندازه کافران «و جئنا بک على هؤلاء شهیداً. یومئذ یودّ الذین کفروا ... لو تسوّى بهم الارض» «یومئذ» متعلق به «شهیداً» است. یعنى آن روز که پیامبر (ص) بر اعمال گواهى دهد. ۴- عصیان از فرمانهاى پیامبر (ص)، موجب سرافکندگى و شرمسارى مرگبار در قیامت «و عصوا الرسول لو تسوّى بهم الارض» ۵- انکار رسالت پیامبر اسلام (ص)، موجب سرافکندگى و شرمسارى در قیامت «یومئذ یودّ الذین کفروا و عصوا الرسول لو تسوّى بهم الارض» «الرسول» مى تواند از باب تنازع، مفعول «کفروا» نیز باشد. ۶- عصیان از فرمانهاى پیامبر (ص)، کفر به آن حضرت است. «یومئذ یودّ الذین کفروا و عصوا الرسول» چنانچه «الرسول»، مفعول «کفروا» گرفته شود، به نظر مى رسد جمله «عصوا»، بیان و تفسیر انکار رسالت باشد; یعنى انکار پیامبر (ص) در عمل. ۷- لزوم تبعیت از اوامر حکومتى پیامبر(ص). «و عصوا الرسول» در صورتى نافرمانى از رسول خدا مصداق پیدا مى کند که آن حضرت غیر از دستوراتى که از جانب خدا ابلاغ مى کند خود نیز داراى اوامرى باشد که از آنها به اوامر حکومتى تعبیر مى شود. ۸- پشیمانى و تأسف شدید کافران در قیامت از کتمان کردن حقایق در دنیا «یومئذ یودّ الذین کفروا و عصوا الرسول ... و لا یکتمون اللّه حدیثاً» بنابر اینکه «لا یکتمون» عطف بر جمله «تسوّى» باشد. ۹- مردم در قیامت، هیچ حقیقتى را از خداوند پنهان نخواهند ساخت. «و لا یکتمون اللّه حدیثاً» بنابر اینکه جمله «و لا یکتمون» عطف بر «یودّ» باشد، نه عطف بر «تسوّى». ۱۰- قیامت، روز بروز نهفته هاى درونى انسان «و لا یکتمون اللّه حدیثاً» بر این مبنا که جمله «و لا یکتمون» عطف بر «یودّ» باشد. ۱۱- شرمسارى و پشیمانى کافران در قیامت، از کتمان حقانیت رسالت پیامبر (ص) «و عصوا الرسول ... و لا یکتمون اللّه حدیثاً» مصداق مورد نظر از کتمان حدیث در آیه شریفه، به دلیل «کفروا و عصوا الرسول»، کتمان حقّانیّت پیامبر (ص) است.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
  • کافران در قیامت، ارزومند فرو رفتن در زمین و یکسان شدن با خاک
  • گواهی شاهدان و ظهور اعمال در قیامت، سبب ارزوی مرگ و یکسان شدن با خاک از سوی کافران+۱ آیه
  • گواهی شاهدان و ظهور اعمال در قیامت، سبب ارزوی مرگ و یکسان شدن با خاک از سوی کافران+۱ آیه
  • احضار انبیا در قیامت هنگام حسابرسی، جهت گواهی دادن بر امّتهای خویش+۳ آیه
  • نافرمانی از انبیا، سبب پشیمانی شدید در قیامت
  • هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۱ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
  • ارزوی معدوم شدن کافران و مخالفان پیامبر(صلی الله علیه واله)، هنگام ملاقات با حسابرسی در قیامت+۱ آیه
  • پشیمانی و تاسّف شدید کافران مخالف با پیامبر(صلی الله علیه واله)، از کتمان حقایق دینی، در حسابرسی قیامت+۱ آیه
  • حرمت کفر به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)
  • حرمت مخالفت با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • لزوم پیروی از سنّت و سیره پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • مخالفت با اوامر و سنّت پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، موجب سرافکندگی و شرمساری در قیامت
  • مورد ستم واقع نشدن هیچ کس، در قیامت+۱ آیه
  • رویارویی کافران و مخالفان پیامبر(صلی الله علیه واله)با شدّت عذاب در قیامت، سبب ارزوی نابودی و با خاک یکسان شدن از سوی انان
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۶ آیه
  • قیامت، روز شرمساری و رسوایی کافران
  • کتمان حقّانیّت رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله) مایه شرمساری کافران در قیامت
  • کتمان حقایق الهی در دنیا از سوی کافران، مایه حسرت و تاسّف انان در اخرت
  • گواهی شاهدان اعمال در قیامت، سبب ارزوی مرگ و یکسان شدن با خاک از سوی کافران+۱ آیه
  • قیامت، روز حسرت و ندامت کافران+۴ آیه
  • انکار رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله) و کتمان حقایق الهی، مایه حسرت و پشیمانی کافران در قیامت+۳ آیه
  • کفر ورزی به خدا، امری نکوهیده و مغایر با ایمان+۲ آیه
  • کفر به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، حرام و نکوهیده
  • گناه و نافرمانی، موجب پشیمانی در قیامت+۱ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
  • ارزوی مرگ و یکسان شدن با خاک از سوی گناهکاران، پس از اطّلاع از اعمالشان+۱ آیه
  • شرمساری و پشیمانی کافران در قیامت، از کتمان حقانیّت رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله
  • رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۸ آیه
  • لزوم روی اوردن و عمل به سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • مخالفت با سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله، موجب سرافکندگی و شرمساری در قیامت
  • صحنه شهادت محمّد صلی الله علیه و اله در قیامت، موجب شرم و تاسّف بیاندازه کافران+۱ آیه
  • صحنه شهادت پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت، موجب شرم و تاسّف بیاندازه کافران+۱ آیه
  • نافرمانی کافران از دستورات پیامبر صلی الله علیه و اله موجب پشیمانی در قیامت و ارزوی هموار شدن زمین بر انان
  • حرمت نافرمانی از پیامبر صلی الله علیه و اله در کارها+۲ آیه
  • عصیان از فرمانهای محمّد صلی الله علیه و اله، موجب سرافکندگی و ارزوی فرورفتن در زمین در قیامت
  • نیستی و نابودی، ارزوی عصیانگران بر محمّد صلی الله علیه و اله در قیامت
  • ارزوی مرگ و یکسان شدن با زمین از سوی کافران، پس از گواهی شاهدان و ظهور اعمال در قیامت+۱ آیه
  • ارزوی مرگ و یکسان شدن با زمین از سوی عصیانگران در برابر پیامبر صلی الله علیه و اله، پس از گواهی شاهدان و ظهور اعمال در قیامت+۱ آیه
  • ترک اطاعت از پیامبر صلی الله علیه و اله عامل ندامت در عرصه قیامت+۲ آیه
  • کتمان حقایق در دنیا، از عوامل ندامت کافران در قیامت
  • عصیان و نافرمانی از پیامبر صلی الله علیه و اله از عوامل ندامت
  • کافران، افرادی نادم در قیامت+۴ آیه
  • قیامت، زمان و وقت ظهور و بروز ندامتها و پشیمانی انسانها+۱ آیه
واژه‌ها